Konstytucja >>

Konstytucja Rumunii



Przyjęta w wyniku referendum przeprowadzonego dn. 8 grudnia 1991r.

(wyjątki)


DZIAŁ I. ZASADY OGÓLNE


Artykuł 6 - Prawo do zachowania tożsamości


(1) Państwo uznaje i gwarantuje osobom należącym do mniejszości narodowych prawo do zachowania, rozwijania i wyrażania swojej tożsamości etnicznej, kulturowej, językowej i religijnej.

(2) Środki podjęte przez państwo w celu umożliwienia osobom należącym do mniejszości narodowych zachowania, rozwijania i wyrażania ich tożsamości muszą pozostawać w zgodzie z zasadami równości i niedyskryminowania stosowanymi wobec innych obywateli rumuńskich


DZIAŁ II - PODSTAWOWE PRAWA I OBOWIĄZKI


ROZDZIAŁ I - USTALENIA OGÓLNE


Artykuł 16 - Równe prawa


(1) Obywatele są równi w obliczu prawa i wobec władz publicznych, nie wyróżniani przywilejami, ani nie dyskryminowani.


Artykuł 20 - Międzynarodowe traktaty dotyczące praw człowieka


(1) Ustalenia dotyczące praw i wolności człowieka zawarte w Konstytucji będą interpretowane i stosowane zgodnie z postanowieniami Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka oraz innymi paktami i traktatami, których Rumunia jest stroną.

(2) W razie zaistnienia różnic pomiędzy ustaleniami zawartymi w paktach i traktatach dotyczących praw człowieka, których Rumunia jest stroną a prawodawstwem wewnętrznym, stosuje się w pierwszym rzędzie normy międzynarodowe.


ROZDZIAŁ II - FUNDAMENTALNE PRAWA I WOLNOŚCI


Artykuł 29 - Wolność sumienia


(1) Wolność wyrażania myśli i opinii, jak również wolność wyznania nie podlegają żadnym ograniczeniom. Nikt nie może zostać zmuszony do przyjęcia opinii bądź wyznania sprzecznego ze swoimi przekonaniami.

(2) Gwarantuje się wolność sumienia; musi być ona wyrażana w duchu tolerancji i wzajemnego szacunku.

(3) Gwarantuje się wolność wyznania i organizowania związków wyznaniowych według ich własnych statutów, w zgodzie z obowiązującym prawem.

(4) W stosunkach pomiędzy wyznaniami zakazane są jakiekolwiek formy, środki, akty i działania mające na celu wywołanie konfliktu o podłożu religijnym.

(5) Wyznania są niezależne od władzy państwowej i przez nią wspierane, włącznie z zagwarantowaniem prawa do posługi duszpasterskiej w armii, w szpitalach, więzieniach, przytułkach i domach dziecka.

(6) Rodzice lub opiekunowie mają prawo do wychowania nieletnich dzieci, nad którymi sprawują opiekę, zgodnie z własnymi przekonaniami.


Artykuł 30 - Wolność słowa


(4) Są zakazane przez prawo : zniesławianie kraju i narodu, nawoływanie do napaści wojennej, nienawiści wobec narodu, rasy, klasy czy religii, nakłanianie do dyskryminacji, separatyzmu terytorialnego lub przemocy.


Artykuł 32 - Prawo do nauki


(3) Osoby należące do mniejszości narodowych mają zagwarantowane prawo nauki języka ojczystego jak również prawo do bycia nauczanymi w tym języku; sposoby korzystania z tych praw określają ustawy.

(4) Zgodnie z obowiązującym prawem nauka w szkołach państwowych jest nieodpłatna.

(7) Państwo gwarantuje prawo nauczania religijnego, zgodnego ze specyficznymi zasadami danego wyznania.(...)


Artykuł 37 - Prawo do stowarzyszania się


(1) Obywatele mają prawo do wolnego stowarzyszania się i tworzenia partii politycznych, związków zawodowych i innych form stowarzyszeń.

(2) Partie lub organizacje, które poprzez swoje cele bądź działalność sprzeciwiają się pluralizmowi politycznemu, zasadom państwa prawa lub suwerenności, integralności bądź niepodległości Rumunii są niekonstytucyjne.


ROZDZIAŁ III - FUNDAMENTALNE OBOWIĄZKI


Artykuł 50 - Wierność krajowi


(1) Wierność dla kraju jest świętym obowiązkiem.


Artykuł 51 - Respektowanie Konstytucji i praw


Przestrzeganie Konstytucji , jej nadrzędności oraz praw jest obowiązkowe.


DZIAŁ III - WŁADZE


ROZDZIAŁ I - PARLAMENT


Artykuł 59 - Wybór Izb


(2) Organizacje obywateli należących do mniejszości narodowych, które nie otrzymały w wyniku wyborów wystarczającej liczby głosów, aby być reprezentowanymi, mają prawo, zgodnie z ordynacją wyborczą, do jednego miejsca poselskiego w Parlamencie. Obywatele należący do mniejszości narodowej mogą być reprezentowani przez jedną organizację.


ROZDZIAŁ V - ADMINISTRACJA PUBLICZNA

Sekcja 2-a - Lokalna administracja publiczna


Artykuł 119 - Zasady ogólne.


Administracja publiczna w jednostkach administracyjno-terytorialnych zasadza się na autonomii lokalnej i decentralizacji urzędów publicznych.


ROZDZIAŁ VI - WŁADZA SĄDOWNICZA

Sekcja I - Instancje sądownicze


Artykuł 127 - Prawo do tłumacza


(1) Procedury sądowe odbywają się w języku rumuńskim.

(2) Obywatele należący do mniejszości narodowych jak również osoby, które nie rozumieją bądź nie mówią w języku rumuńskim mają prawo zapoznania się z dokumentami i aktami sprawy, jak również do występowania przed sądem i odpowiadania na zarzuty poprzez tłumacza; w sprawach karnych możliwość taka jest zapewniana bezpłatnie.