Konstytucje >>



KONSTYTUCJA JAPONII z 3 listopada 1946 r.

(tłumaczenie prof. Teruji Suzuki)

 Przekład tekstu japońskiego. Za podstawę weryfikacji (dokonanej przez L. Garlickiego) tego przekładu służyły przekłady konstytucji Japonii na język angielski (The National Diet of Japan, Tokyo 1983, s. 3-24), niemiecki (W. Rohl: Die japanishe Verfassung, Frankfurt-Berlin 1963, s. 86 i n.)  oraz francuski (Constitution du Japon, Tokyo 1960, s. 3-27). Przekład francuski sporządzony jednak z większą swobodą językową zamieszcza też J. Robert (Le Japon, Paris 1970, s. 501 i n.). Konstytucja japońska nie była zmieniana od czasu jej uchwalenia, stąd tekst pierwotny jest zarazem tekstem do dziś (grudzień 1988) aktualnym.  

               My, naród japoński, działając poprzez naszych, legalnie wybranych przedstawicieli w Krajowym Parlamencie, zdecydowani, aby zapewnić sobie i swoim potomnym owoce pokojowej współpracy z wszystkimi narodami oraz błogosławieństwo wolności dla naszego kraju i postanawiając, aby nigdy więcej na skutek działalności rządu nie nawiedziły nas okropności wojny, ogłaszamy, że suwerenna władza należy do narodu i zdecydowanie ustanawiamy niniejszą Konstytucję. Władza państwowa jest świętym powiernikiem narodu, autorytet swój wywodzi od narodu, uprawnienia swoje wykonuje przez przedstawicieli narodu i z dobrodziejstw jej korzysta naród. Jest to powszechna zasada ludzkości, stanowiąca podstawę niniejszej Konstytucji. Odrzucamy i uznajemy za nieistniejące wszystkie konstytucje, ustawy, rozporządzenia i zarządzenia sprzeczne z powyższym.

              My naród japoński pragniemy pokoju po wszystkie czasy, jesteśmy głęboko świadomi szczytnych ideałów rządzących stosunkami między ludźmi, jesteśmy zdecydowani zabezpieczyć nasze bezpieczeństwo i nasze istnienie, ufając w sprawiedliwość i dobrą wiarę pokój miłujących narodów świata. Pragniemy zajmować zaszczytne miejsce w międzynarodowej społeczności, dążącej do zachowani pokoju oraz usunięcia z ziemi po wszystkie czasy tyranii i niewolnictwa, ucisku i nietolerancji. Uznajemy, że wszystkie narody świata mają prawo żyć w pokoju, wolne od lęku i biedy.

              Jesteśmy przekonani, że żaden naród nie jest odpowiedzialny tylko wobec siebie samego, lecz że prawa politycznej moralności są powszechne i ze obowiązek posłuszeństwa tym prawom spoczywa na wszystkich narodach, które utrzymywać pragną swoją własną suwerenność i mieć prawo do utrzymywania suwerennych stosunków z innymi narodami.

              My, naród japoński, ręczymy naszym narodowym honorem, że wykorzystując wszystkie nasze możliwości, realizować będziemy te zaszczytne ideały i cele.

  

                                                                      Rozdział I

 

                                                                      CESARZ

 

                                                                      Artykuł 1

 

              Cesarz jest symbolem Państwa i jedności narodu, wywodzącym swoje stanowisko z woli narodu, do którego należy władza suwerenna.

 

                                                                      Artykuł 2

 

              Tron Cesarski jest dynastyczny i dziedziczony będzie zgodnie z Ustawą o Domu Cesarskim, uchwaloną przez Parlament.

 

                                                                      Artykuł 3

 

              Wszelka działalność Cesarza w sprawach państwowych wymaga rady i aprobaty Rządu; Rząd ponosi za nią odpowiedzialność.

 

                                                                      Artykuł 4

 

              Cesarz podejmuje w sprawach państwowych tylko takie działania, jakie przewiduje niniejsza Konstytucja i nie posiada władzy w zakresie kierowania państwem.

              Cesarz może przekazać wykonywanie swoich uprawnień w sprawach państwowych w przypadkach, które może określić ustawa.

 

                                                                      Artykuł 5

 

              Jeśli zgodnie z Ustawą o Domu Cesarskim zostanie ustanowiona regencja, Regent działa w sprawach państwowych w imieniu Cesarza. W takim przypadku stosuje się ustęp pierwszy poprzedniego artykułu.

 

                                                                      Artykuł 6

 

Cesarz mianuje Premiera powołanego przez Parlament.

              Cesarz mianuje Prezesa Sądu Najwyższego powołanego przez Rząd.

 

                                                                      Artykuł 7

 

              Cesarz za radą i aprobatą Rządu, podejmuje w imieniu narodu działalność w następujących sprawach państwowych:

              Promulguje poprawki do Konstytucji, ustawy, rozporządzenia Rządu i traktaty.

              Zwołuje Parlament

              Rozwiązuje Izbę Reprezentantów.

              Zarządza powszechne wybory do Parlamentu.

              Podpisuje ogólne i specjalne amnestie, akty złagodzenia kary, darowania wykonania kary oraz rehabilitacje.

              Przyznaje odznaczenia.

              Podpisuje dokumenty ratyfikacyjne i inne dokumenty dyplomatyczne w zakresie przewidzianym ustawą.

              Przyjmuje obcych ambasadorów i ministrów pełnomocnych.

              Wykonuje funkcje protokolarne.

 

                                                                      Artykuł 8

 

              Dom Cesarski nie może bez upoważnienia Parlamentu otrzymywać ani przyjmować, jak również dokonywać darowizn.

 

                                                                      ROZDZIAŁ II

 

                                                        WYRZECZENIE SIĘ WOJNY

 

                                                                          Artykuł 9

 

              Naród japoński, dążąc szczerze do międzynarodowego pokoju partego na sprawiedliwości i porządku, wyrzeka się na zawsze wojny jako suwerennego prawa narodu, jak również użycia lub groźby użycia siły jako środka rozwiązywania sporów międzynarodowych.

              Dla osiągnięcia celu określonego w poprzednim ustępie nie będą nigdy utrzymywane siły zbrojne lądowe, morskie i powietrzne ani inne środki mogące służyć wojnie. Nie uznaje się prawa państwa do prowadzenia wojny.

 

 

                                                                      ROZDZIAŁ III

 

                                          PRAWA I OBOWIĄZKI OBYWATELSKIE

 

                                                                          Artykuł 10

 

              Warunki niezbędne dla posiadania obywatelstwa japońskiego określa ustawa.

 

                                                                          Artykuł 11

 

              Obywateli nie można pozbawić korzystania z podstawowych praw człowieka. Te podstawowe prawa człowieka, gwarantowane obywatelom niniejszą Konstytucją, przyznaje się obywatelom obecnego i przyszłych pokoleń jako prawa wieczne i nienaruszalne.

 

                                                                          Artykuł 12

 

              Wolność i prawa gwarantowane obywatelom niniejszą Konstytucją zachowywane są dzięki stałemu wysiłkowi obywateli, którzy powstrzymują się od nadużywania tych wolności i praw i są zawsze odpowiedzialni za korzystanie z nich dla dobra publicznego.

 

                                                                          Artykuł 13

 

              Wszystkich obywateli szanuje się jako jednostki ludzkie. Ich prawa do życia, wolności i dążenia do szczęścia, o ile nie pozostają w sprzeczności z dobrem publicznym, brane są w najwyższym stopniu pod uwagę w działalności ustawodawczej i innych poczynaniach państwa.

 

                                                                          Artykuł 14

 

              Wszyscy obywatele są równi wobec prawa, niedopuszczalna jest jakakolwiek dyskryminacja w dziedzinie politycznej, ekonomicznej i stosunków społecznych, z powodu rasy, wyznania, płci, pozycji społecznej ani pochodzenia rodzinnego.

              Szlachectwa i tytułów szlacheckich nie uznaje się.

              Z przyznaniem tytułów honorowych odznaczeń lub jakichkolwiek wyróżnień nie wiąże się żadnych przywilejów; przyznawane mogą być nie dłużej niż na okres życia osób już je posiadających jak i tych, które mogą je otrzymać w przyszłości.

 

                                                                          Artykuł 15

 

              Obywatele mają niezbywalne prawo wybierania swoich przedstawicieli i funkcjonariuszy publicznych oraz ich odwoływania.

              Wszyscy funkcjonariusze publiczni służą całej społeczności, a nie jakiejkolwiek jej grupie.

              Gwarantuje się powszechne prawo głosowania dorosłych w wyborach funkcjonariuszy publicznych.

              Tajność głosowania we wszystkich wyborach jest nienaruszalna. Głosujący nie ponosi odpowiedzialności publicznej ani prywatnej za wybór, którego dokonał.

 

                                                                          Artykuł 16

 

              Każdemu zapewnia się prawo spokojnego składania petycji o naprawienie szkody, o usunięcie funkcjonariusza publicznego, o wydanie, uchylenie lub dokonanie zmiany ustaw, rozporządzeń i zarządzeń bądź wprowadzania do nich poprawek oraz w innych sprawach; nikt nie może być w jakikolwiek sposób dyskryminowany z powodu występowania z taką petycją.

 

                                                                          Artykuł 17

 

              Każdy w przypadku doznania szkody na skutek bezprawnego czynu jakiegokolwiek funkcjonariusza publicznego, może zaskarżyć państwo lub instytucję publiczną o naprawienie szkody w sposób przewidziany ustawą.

 

    Artykuł 18

 

              Nikt nie może być trzymany w poddaństwie jakiegokolwiek rodzaju. Przymusowe roboty są zakazane, z wyjątkiem gdy stanowią karę orzeczoną za przestępstwo.

 

                                                                          Artykuł 19

 

              Wolność myśli i przekonań jest nienaruszalna.

 

                                                                          Artykuł 20

 

              Wszystkim gwarantuje się wolność wyznania. Państwo nie udziela żadnych przywilejów organizacjom religijnym; nie mogą również one wykonywać jakiejkolwiek władzy politycznej.

Nikt nie może być zmuszany do brania udziału w aktach, ceremoniach, obrzędach i praktykach religijnych.

              Państwo i jego organy powstrzymują się od nauczania religii oraz od  wszelkiej innej działalności religijnej.

 

                                                                          Artykuł 21

 

              Gwarantuje się wolność zgromadzeń i stowarzyszania się, a także wolność słowa, prasy oraz wszystkich innych form wypowiadania się.

              Nie istnieje cenzura, a tajemnica wszelkich środków łączności jest nienaruszalna.

 

                                                                          Artykuł 22

 

              Każdemu przysługuje wolność wyboru i zmiany miejsca zamieszkania oraz wyboru zawodu, o ile nie jest to sprzeczne z dobrem publicznym.

              Wolność każdego wyjazdu za granicę oraz zrzeczenia się obywatelstwa jest nienaruszalna.

 

                                                                          Artykuł 23

 

              Gwarantuje się swobody akademickie.

 

                                                                          Artykuł 24

 

              Podstawą małżeństwa jest wyłącznie zgodna wola mężczyzny i kobiety, a utrzymywane jest ono przez wzajemną współpracę, opierającą się na równych prawach męża i żony.

              W zakresie wyboru małżonka, praw majątkowych, dziedziczenia, wyboru miejsca zamieszkania, rozwodu oraz innych spraw dotyczących małżeństwa i rodziny uchwalane ustawy będą miały na względzie godność jednostki ludzkiej oraz zasadniczą równość płci.

 

                                                                          Artykuł 25

 

              Wszyscy obywatele mają prawo do utrzymywania określonego minimum poziomu zdrowego i kulturalnego życia.

              We wszystkich dziedzinach życia państwo dokłada starań w celu wprowadzenia i rozszerzania opieki i zabezpieczenia społecznego oraz zdrowia publicznego.

 

                                                                          Artykuł 26

 

              Każdy ma, zgodnie z ustawą, prawo do trzymania równego wykształcenia, odpowiednio do swoich zdolności.

Każdy zobowiązany jest zapewnić wszystkim bez wyjątku chłopcom i dziewczętom pozostającym pod ich opieką podstawowe wykształcenie przewidziane ustawą. Takie obowiązkowe nauczanie jest bezpłatne.

 

                                                                          Artykuł 27

 

              Praca jest prawem i obowiązkiem każdego. Normy wynagrodzeń, czasu pracy, wypoczynku i innych warunków pracy określa ustawa.

              Nieletnich nie wolno zatrudniać w sposób nadmiernie ich obiciążający.

 

                                                                          Artykuł 28

 

              Gwarantuje się pracownikom prawo do organizowani się, prowadzenia rokowań z pracodawcami i zbiorowego działania.

 

                                                                          Artykuł 29

 

              Prawo własności i posiadania majątku jest nienaruszalne.

              Prawa majątkowe określa ustawa, uwzględniając dobro publiczne.

              Własność prywatna może być przejęta na użytek publiczny wyłącznie za słusznym odszkodowaniem.

 

                                                                          Artykuł 30

 

              Obywatele podlegają obowiązkom podatkowym w zakresie określonym ustawą.

 

                                                                          Artykuł 31

 

              Nikt nie może być pozbawiony życia lub wolności, jak również nie można mu wymierzyć żadnej innej kary za przestępstwo, inaczej niż w trybie ustalonym ustawą.

 

                                                                          Artykuł 32

 

              Nikt nie może być pozbawiony prawa dostępu do sądów.

 

 

 

                                                                          Artykuł 33

 

              Nikt nie może być aresztowany, chyba że został wydany przez właściwego urzędnika sądowego nakaz aresztowania podający zarzucany występek lub zbrodnię, albo gdy został schwytany na gorącym uczynku.

    Artykuł 34

 

              Nikt nie może być aresztowany ani więziony bez natychmiastowego poinformowania go o wysuniętych przeciwko niemu zarzutach ani bez równoczesnego prawa skorzystania z prawa do obrońcy; nikt nie może być więziony bez uzasadnionego powodu; na każde żądanie powód ten musi być niezwłocznie przedstawiony w jawnym postępowaniu przed sądem w obecności tej osoby i jej obrońcy.

 

                                                                          Artykuł 35

 

              Każdy ma prawo do nienaruszalności swego domostwa, dokumentów i mienia przed wtargnięciem, rewizją i zajęciem, chyba że z uzasadnionych przyczyn został wydany nakaz, określający szczegółowo miejsce podlegające rewizji oraz rzeczy podlegające zajęciu albo też zachodzą okoliczności podane w artykule 33.

              Każda rewizja lub zajęcie wymagają osobnego nakazu przez właściwego urzędnika sądowego.

 

                                                                          Artykuł 36

 

              Stosowanie tortur przez jakiegokolwiek funkcjonariusza publicznego oraz stosowanie kar okrutnych jest absolutnie zakazane.

 

                                                                          Artykuł 37

 

              We wszystkich sprawach karnych oskarżony ma prawo do szybkiego i jawnego procesu przed bezstronnym sądem.

              Oskarżonemu zapewnia się pełną możliwość badania wszystkich świadków oraz prawo do zastosowania postępowania przymusowego w celu sprowadzenia świadków obrony na koszt państwa.

              Oskarżony ma w każdym czasie prawo do pomocy kompetentnego obrońcy, a jeżeli nie jest w stanie sam sobie tego zapewnić, otrzyma obrońcę z urzędu.

 

                                                                          Artykuł 38

 

              Nikt nie może być zmuszany do składania zeznań obciążających jego samego.

              Przyznanie się złożone pod przymusem, wpływem tortur lub groźby, bądź na skutek przedłużania aresztu lub uwięzienia nie może być użyte jako środek dowodowy.

              Nikt nie może być uznany za winnego ani ukarany w sprawach, w których jedynym dowodem obciążającym jest jego przyznanie się.

 

                                                                          Artykuł 39

 

              Nikt nie może odpowiadać karnie za czyn, który w chwili popełnienia nie był bezprawny lub od zarzutu popełnienia którego został uniewinniony, jak również nie może być dwukrotnie za ten sam czyn skazany.

 

                                                                          Artykuł 40

 

              Każdy uniewinniony po uprzednim aresztowaniu lub uwięzieniu może zaskarżyć państwo o odszkodowanie zgodnie z ustawą.

 

                                                                      ROZDZIAŁ IV

 

                                                                        PARLAMENT

 

                                                                           Artykuł 41

 

              Parlament jest najwyższym organem władzy państwowej i jedynym organem ustawodawczym Państwa.

 

                                                                           Artykuł 42

 

              Parlament składa się z dwóch Izb, a mianowicie Izby Reprezentantów i Izby Radców.

 

                                                                           Artykuł 43

 

              W skład obu Izb wchodzą wybierani członkowie, przedstawiciele całego narodu.

              Liczbę członków każdej Izby określa ustawa.

 

                                                                           Artykuł 44

 

              Warunki, jakim odpowiadać mają członkowie obu Izb oraz ich wyborcy określa ustawa. W żadnym przypadku nie może mieć miejsca dyskryminacja z powodu rasy, wyznania, płci, pozycji społecznej, pochodzenia rodzinnego, wykształcenia, stanu majątkowego lub osiąganych dochodów.

 

                                                                           Artykuł 45

 

              Okres pełnomocnictwa członków Izby Reprezentantów wynosi cztery lata. Okres ten może jednak ulec skróceniu w przypadku rozwiązania Izby Reprezentantów.

 

                                                                           Artykuł 46

 

              Okres pełnomocnictw członków Izby Radców wynosi sześć lat, a wybór połowy tych członków następuje co trzy lata.

                                                                           Artykuł 47

 

              Okręgi wyborcze, sposób głosowania oraz inne sprawy związane z wyborami członków obu Izb określa ustawa.

 

                                                                           Artykuł 48

 

              Nikt nie może być równocześnie członkiem obu Izb.

 

                                                                           Artykuł 49

 

              Członkowie obu Izb otrzymują ze Skarbu Państwa stosowne wynagrodzenie, zgodnie z ustawą.

 

                                                                           Artykuł 50

 

              Z wyjątkiem przypadków przewidzianych ustawą członkowie obu Izb nie mogą być pozbawieni wolności w czasie sesji parlamentarnej, a członek pozbawiony wolności przed otwarciem sesji zostanie na żądanie Izby zwolniony na czas trwania sesji.

 

                                                                           Artykuł 51

 

              Członkowie obu Izb nie mogą być pociągani do odpowiedzialności poza Izbą z powodu przemówień, oświadczeń i głosowań w Izbie.

 

                                                                           Artykuł 52

 

              Zwyczajną sesję Parlamentu zwołuje się raz do roku.

 

                                                                           Artykuł 53

 

              Rząd może zwoływać nadzwyczajne sesje Parlamentu. Na żądanie co najmniej jednej czwartej ogólnej liczby członków którejkolwiek z Izb Rząd zobowiązany jest podjąć decyzję o zwołaniu takiej sesji.

 

                                                                           Artykuł 54

 

              W przypadku rozwiązania Izby Reprezentantów powszechne wybory do tej Izby muszą się odbyć w okresie czterdziestu (40) dni od daty rozwiązania, a Parlament musi zebrać się w okresie trzydziestu dni od daty wyborów.

              W okresie wyborów Izba Reprezentantów  jest rozwiązana, nie działa również Izba Radców. Jednakże w razie nagłej potrzeby państwowej Rząd może zwołać Izbę Radców na sesję nagłą.

              Środki podjęte na sesji określonej w ustępie poprzednim, mają charakter tymczasowy i tracą moc, o ile nie zaakceptuje ich Izba Reprezentantów w terminie dziesięciu (10) dni od otwarcia następnej sesji Parlamentu.

 

                                                                           Artykuł 55

 

              Każda Izba rozstrzyga spory dotyczące mandatu jej członków. Jednakże dla uznania mandatu za nieważny niezbędne jest podjęcie uchwały większością co najmniej dwóch trzecich obecnych członków tej Izby.

 

                                                                           Artykuł 56

 

Dla ważności działań każdej z Izb konieczna jest obecność co najmniej jednej trzeciej ogólnej liczby jej członków.

W każdej z Izb decyzje o wszelkich sprawach zapadają większością głosów obecnych członków, z wyjątkiem przypadków przewidzianych Konstytucją; w przypadku równej ilości głosów, decyduje głos przewodniczącego.

 

                                                                           Artykuł 57

 

              Obrady każdej Izby są jawne. Jednakże jawność obrad może być uchylona, jeśli zażąda tego większość dwóch trzecich obecnych członków.

              W każdej Izbie prowadzi się protokóły posiedzeń. Protokóły takie są publikowane i ogólnie dostępne, za wyjątkiem tych części tajnych posiedzeń, co do których uważa się, że wymagają utrzymania tajności.

              Na żądanie co najmniej jednej piątej obecnych członków sposób głosowania członków Izby w jakiejkolwiek sprawie podawany jest w protokóle.

 

                                                                           Artykuł 58

 

              Każda Izba wybiera swego przewodniczącego i innych funkcjonariuszy.

              Każda Izba ustala swój regulamin dotyczący posiedzeń, trybu postępowania i dyscypliny wewnętrznej i może karać członków za zakłócające porządek postępowanie. Jednakże dla wykluczenia członka wymagane jest podjęcie uchwały większością co najmniej dwóch trzecich obecnych członków Izby.

 

                                                                           Artykuł 59

 

              Projekt staje się ustawą po przyjęciu przez obie Izby, chyba, że Konstytucja stanowi inaczej.

              Projekt, który przyjęty został przez Izbę Reprezentantów, a co do którego Izba Radców podjęła decyzję odmienną od podjętej przez Izbę Reprezentantów, staje się ustawą z chwilą, gdy zostanie ponownie przyjęty przez Izbę Reprezentantów większością co najmniej dwóch trzecich głosów obecnych członków.

              Postanowienia ustępu poprzedniego nie wykluczają zwołania przez Izbę Reprezentantów posiedzenia wspólnej komisji obu Izb, przewidzianej ustawą.

              W przypadku nie podjęcia przez Izbę Radców ostatecznej decyzji w terminie sześćdziesięciu (60) dni od otrzymania projektu przyjętego przez Izbę Reprezentantów, wyłączając okres ferii parlamentarnych, Izba Reprezentantów może uznać, że nastąpiło odrzucenie tego projektu przez Izbę Radców.

 

                                                                           Artykuł 60

 

              Projekt budżetu musi być w pierwszej kolejności przedłożony Izbie Reprezentantów.

              Jeżeli przy rozpatrywaniu projektu budżetu Izba Radców podejmuje decyzję odmienną od podjętej przez Izbę Reprezentantów i jeśli nie zostanie osiągnięte porozumienie nawet we wspólnej komisji obu Izb, przewidzianej ustawą, jak również w przypadku gdy Izba Radców nie podejmie ostatecznej decyzji w terminie trzydziestu (30) dni, wyłączając okres ferii parlamentarnych, od otrzymania budżetu przyjętego przez Izbę Reprezentantów, decyzja Izby Reprezentantów staje się decyzją Parlamentu.

 

                                                                           Artykuł 61

 

              Ustęp drugi poprzedniego artykułu stosuje się również przy wyrażaniu przez Parlament zgody, wymagane dla zawierania traktatów.

 

                                                                           Artykuł 62

 

              Każda z Izb może przeprowadzić dochodzenia w sprawach dotyczących kierowania państwem i może żądać stawienia się i składania zeznań przez świadków oraz przedkładania dokumentów.

 

                                                                           Artykuł 63

 

              Premier i inni Ministrowie Stanu mogą w każdym czasie występować w każdej z Izb dla ustosunkowania się do projektów ustaw, bez względu na to, czy są członkami danej Izby. Mają oni obowiązek stawienia się jeśli obecność ich jest potrzebna dla udzielania odpowiedzi lub składania wyjaśnień.

 

     Artykuł 64

 

              Dla rozstrzygnięcia o sprawach sędziów, przeciwko którym wszczęto postępowanie o ich usunięcie, Parlament powołuje specjalny trybunał spośród członków obu Izb.

              Sprawy związane z usunięciem sędziego określa ustawa.

 

                                                                      ROZDZIAŁ V

 

                                                                            RZĄD

 

                                                                           Artykuł 65

 

              Władza wykonawcza należy do Rządu

 

                                                                           Artykuł 66

 

              Rząd składa się z Premiera stojącego na jego czele oraz innych Ministrów Stanu, przewidzianych ustawą.

              Premier i Ministrowie stanu muszą być osobami cywilnymi.

              Rząd w realizacji władzy wykonawczej odpowiada solidarnie przed Parlamentem.

 

                                                                           Artykuł 67

 

              Premiera powołuje Parlament spośród swoich członków. Powołanie takie następuje przed rozpatrywaniem innych punktów porządku dziennego.

              W przypadku braku zgody między Izbą Reprezentantów i Izbą Radców, jeśli porozumienie nie zostanie osiągnięte nawet we wspólnej komisji obu Izb, przewidzianej ustawą, lub jeśli Izba Radców nie podejmie decyzji co do powołania w okresie dziesięciu dni, wyłączając okres ferii parlamentarnych, od daty powzięcia poprzez Izbę Reprezentantów uchwały o powołaniu, decyzja Izby Reprezentantów staje się decyzją Parlamentu.

 

                                                                           Artykuł 68

 

              Premier mianuje Ministrów Stanu, z tym że większość ich musi być dobrana spośród członków Parlamentu.

              Premier może odwoływać Ministrów Stanu według swego uznania.

 

                                                                           Artykuł 69

 

              Jeśli Izba Reprezentantów zostanie rozwiązana w ciągu dziesięciu (10) dni.

 

                                                                           Artykuł 70

 

              Rząd podaje się w całości do dymisji, gdy stanowisko Premiera stanie się nieobsadzone, jak również po zwołaniu pierwszego posiedzenia Parlamentu po wyborach powszechnych do Izby Reprezentantów.

 

                                                                           Artykuł 71

 

              W przypadkach określonych w dwóch poprzednich artykułach Rząd sprawuje swe funkcje od czasu mianowania nowego Premiera.

 

                                                                           Artykuł 72

 

              Premier, występuje w imieniu Rządu, przedkłada Parlamentowi projekty ustaw oraz sprawozdania na temat spraw ogólnopaństwowych i stosunków zagranicznych oraz sprawuje nadzór i kontrolę nad poszczególnymi działami administracji.

 

                                                                           Artykuł 73

 

              Rząd poza innymi funkcjami ogólnoadministracyjnymi spełnia następujące funkcje:

              Wykonuje ściśle ustawy: prowadzi sprawy państwowe.

  Kieruje sprawami zagranicznymi.

              Zawiera traktaty, uzyskując jednakże – zależnie od okoliczności – uprzednią lub następną aprobatę Parlamentu.

             Reguluje sprawy pracowników administracji państwowej, zgodnie z zasadami ustanowionymi ustawą.

Przygotowuje projekt budżetu i przedkłada go Parlamentowi.

Wydaje rozporządzenia w celu wykonywania postanowień niniejszej Konstytucji oraz ustaw; jednakże – o ile brak upoważnienia ustawowego – nie może do takich rozporządzeń włączać postanowień karnych.

Podejmuje decyzje w przedmiocie powszechnej amnestii, szczególnej amnestii, złagodzenia kary, darowania wykonywania kary oraz rehabilitacji.

 

                                                                           Artykuł 74

 

              Wszystkie ustawy i rozporządzenia Rządu podpisywane są przez właściwego Ministra Stanu i kontrasygnowane przez Premiera.

 

                                                                           Artykuł 75

 

              Ministrowie Stanu w okresie sprawowania urzędu nie mogą być pociągani w stan oskarżenia bez zgody Premiera. Jednakże możliwość ich późniejszego oskarżenia nie może być powyższym naruszona.

 

                                                                      ROZDZIAŁ VI

 

                                                                  SĄDOWNICTWO

 

                                                                           Artykuł 76

 

              Cała władza sądownicza należy do Sądu Najwyższego i tych sądów niższego stopnia, które ustanowi ustawa.

              Nie może być ustanowiony żaden nadzwyczajny trybunał ani nie może otrzymać ostatecznej władzy orzekania żaden urząd lub organ władzy wykonawczej.

              Wszyscy sędziowie są niezawiśli, kierują się w orzekaniu swoim sumieniem, a związani są jedynie niniejszą Konstytucją oraz ustawami.

 

                                                                           Artykuł 77

 

              Sądowi Najwyższemu przysługuje prawo ustanawiania regulaminów, określających zasady postępowania i praktyki procesowej oraz spraw dotyczących adwokatów, dyscypliny wewnętrznej sądów i administracji wymiaru sprawiedliwości.

              W powyższym zakresie oskarżyciele publiczni podporządkowani są regulaminom ustanawianym przez Sąd Najwyższy.

              Sąd Najwyższy może przekazać sądom niższego stopnia uprawnienia do ustanawiania regulaminów, w zakresie dotyczącym tych sądów

 

                                                                           Artykuł 78

 

              Sędziowie, o ile nie zostaną uznani za niezdolnych fizycznie lub psychicznie do pełnienia swych obowiązków, są nieusuwalni, chyba że zostaną postawieni publicznie w stan oskarżenia. Żaden urząd ani organ władzy wykonawczej nie może prowadzić przeciwko sędziom postępowania dyscyplinarnego.

 

                                                                           Artykuł 79

 

Sąd Najwyższy składa się z Prezesa i takiej liczby sędziów, jaką określa ustawa; wszyscy sędziowie z wyjątkiem Prezesa mianowani są przez Rząd.

              Mianowanie sędziów Sądu Najwyższego podlega kontroli narodu przy pierwszych powszechnych wyborach członków Izby Reprezentantów, po mianowaniu i, po upływie każdorazowo okresu dziesięciu (10) lat.

              Sędzia zostaje zwolniony, jeśli w postępowaniu określonym w ustępie poprzednim większość głosujących wypowie się za jego zwolnieniem.

              Sprawy związane z powyższą kontrolą określa ustawa.

              Sędziowie Sądu Najwyższego przechodzą na emeryturę po osiągnięciu określonego ustawą.

              Wszyscy sędziowie Sądu Najwyższego otrzymują w określonych stałych terminach stosowne wynagrodzenie, które nie może być zmniejszone w okresie sprawowania urzędu.

 

                                                                           Artykuł 80

 

Sędziowie sądów niższego stopnia mianowani są przez Rząd z listy osób ustalonej przez Sąd Najwyższy. Wszyscy ci sędziowie sprawują urząd przez okres  dziesięciu (10) lat z prawem ponownego mianowania; jednakże przechodzą na emeryturę po osiągnięciu wieku określonego ustawą.

              Sędziowie sądów niższego stopnia otrzymują w określonych stałych terminach stosowne wynagrodzenie, które nie może być zmniejszone w okresie sprawowania urzędu.

 

                                                                      ROZDZIAŁ VII

 

                                                                          FINANSE

 

                                                                           Artykuł 83

 

              Zarządzenie finansami państwowymi wykonywane jest w sposób określony przez Parlament.

 

                                                                           Artykuł 84

 

              Nowe podatki mogą być wprowadzone a istniejące zmieniane tylko w drodze ustawy lub w warunkach określonych ustawą.

 

                                                                           Artykuł 85

 

              Dokonywanie wydatków oraz zaciąganie zobowiązań przez Państwo wymaga upoważnienia Parlamentu.

 

                                                                           Artykuł 86

 

              Rząd przygotowuje i przedkłada Parlamentowi do rozpatrzenia i decyzji projekt budżetu na każdy rok budżetowy.

 

                                                                           Artykuł 87

 

              W celu zapobieżenia nieprzewidzialnym niedoborom w budżecie Parlament może utworzyć fundusz rezerwowy, z którego wydatki dokonywane są na odpowiedzialność Rządu.

              Rząd obowiązany jest uzyskać następnie zatwierdzenie przez Parlament wszystkich płatności dokonanych z funduszu rezerwowego.

 

     Artykuł 88

 

              Cały majątek Domu Cesarskiego należy do Państwa. Wszelkie wydatki Domu Cesarskiego przyznawane są przez Parlament w budżecie.

 

                                                                           Artykuł 89

 

              Fundusze publiczne nie mogą być wydatkowane, a inny majątek przeznaczony na użytek, korzyść lub na utrzymywanie jakiejkolwiek instytucji lub stowarzyszenia religijnego, bądź na przedsięwzięcia filantropijne, dobroczynne lub oświatowe bez poddania tego kontroli władz publicznych.

 

                                                                           Artykuł 90

 

              Sprawozdanie o dochodach i wydatkach Państwa podlega corocznemu badaniu przez Izbę Obrachunkową i przedkładane jest przez Rząd Parlamentowi wraz z ustaleniami badania w roku budżetowym następującym bezpośrednio po okresie objętym sprawozdaniem.

              Organizację i kompetencje Izby Obrachunkowej określa ustawa.

 

                                                                           Artykuł 91

 

              Rząd w regularnych terminach, a co najmniej raz w roku, składa Parlamentowi i narodowi sprawozdanie o stanie finansów państwowych.

 

                                                                      ROZDZIAŁ VIII

 

                                                               SAMORZAD LOKALNY

 

                                                                           Artykuł 92

 

              Postanowienia odnoszące się do organizacji i działalności terytorialnych jednostek publicznych określa ustawa, zgodnie z zasadą autonomii lokalnej.

 

                                                                           Artykuł 93

 

              Zgodnie z ustawą terytorialne jednostki publiczne powołują zgromadzenia, jako swoje organa obradujące.

              Wyżsi funkcjonariusze wszelkich terytorialnych jednostek publicznych, członkowie zgromadzeń oraz inni funkcjonariusze lokalni, których określi ustawa, wybierani są w swoich okręgach drogą bezpośredniego, powszechnego, głosowania.

 

                                                                           Artykuł 94

 

              Terytorialne jednostki publiczne mają prawo zarządzać swoim majątkiem, swoimi sprawami i kierować administracją oraz w ramach ustawowych uchwalać własne przepisy.

 

                                                                           Artykuł 95

 

              Ustawa specjalna, odnosząca się do jednej tylko terytorialnej jednostki publicznej, nie może być uchwalona przez Parlament bez zgody większości wyborców z tej jednostki, uzyskanej zgodnie z ustawą.

 

                                                                      ROZDZIAŁ IX

 

                                                                           ZMIANY

 

                                                                           Artykuł 96

 

              Zmiany niniejszej Konstytucji mogą być inicjowane przez Parlament poprzez wyrażoną w głosowaniu akceptację co najmniej dwóch trzecich ogólnej liczby członków każdej z Izb, a następnie przedkładane narodowi do zatwierdzenia. Zatwierdzenie takie wymaga większości ogólnej liczby głosów oddanych w referendum przeprowadzonym specjalnie w tym celu lub – jeśli tak zarządzi Parlament – przy wyborach parlamentarnych.

              Zatwierdzone w powyższy sposób poprawki są natychmiast promulgowane przez Cesarza w imieniu narodu jako integralna część niniejszej Konstytucji.

 

                                                                      ROZDZIAŁ X

 

                USTAWA NAJWYŻSZA

 

                                                                           Artykuł 97

 

              Podstawowe prawa ludzkie, gwarantowane niniejszą Konstytucją narodowi japońskiemu, są owocem odwiecznej walki człowieka o wolność; przetrwały one wiele wyczerpujących prób, a obdarza się nimi obecne i przyszłe pokolenia, wierząc, że po wszystkie czasy nie zostaną pogwałcone.

 

                                                                           Artykuł 98

 

              Niniejsza Konstytucja jest najwyższym prawem narodu i żadna ustawa, zarządzenie, cesarskie rozporządzenie, ani inny akt rządowy lub ich część sprzeczne z jej postanowieniami nie mają mocy ani ważności prawnej.

              Traktaty zawierane przez Japonię, jak i ustalone prawo narodów będą wiernie przestrzegane.

 

                                                                           Artykuł 99

 

              Cesarz lub Regent, jak również Ministrowie Stanu, członkowie Parlamentu, sędziowie i wszyscy inni funkcjonariusze publiczni maja obowiązek przestrzegania i chronienia niniejszej Konstytucji.

 

                                                                      ROZDZIAŁ XI

 

                                                        POSTANOWIENIA DODATKOWE

 

                                                                           Artykuł 100

 

              Niniejsza Konstytucja wchodzi w życie po upływie okresu sześciu miesięcy, licząc od dnia jej promulgacji.

              Uchwalenie ustaw niezbędnych dla wprowadzenia w życie niniejszej Konstytucji, wybory członków Izby Radców, postępowanie dla zwołania Parlamentu oraz inne czynności przygotowawcze, niezbędne dla wprowadzenia w życie niniejszej Konstytucji mogą być dokonywane przed terminem określonym w ustępie poprzednim.

 

                                                                           Artykuł 101

 

              Jeżeli izba Radców nie ukonstytuuje się przed wejściem w życie niniejszej Konstytucji, wówczas Izba Reprezentantów  działa jako Parlament do czasu ukonstytuowania się Izby Radców.

 

                                                                           Artykuł 102

 

Okres kadencji połowy liczby członków Izby Radców, utworzonej po raz pierwszy pod rządami niniejszej Konstytucji, wynosi trzy lata. Członków zaliczanych do tej grupy określi ustawa.

 

                                                                           Artykuł 103

 

Ministrowie Stanu, członkowie Izby Reprezentantów i sędziowie pełniący swe obowiązki w dniu wejścia w życie niniejszej Konstytucji oraz wszyscy funkcjonariusze publiczni, którzy zajmują stanowiska odpowiadające stanowiskom uznawanym przez niniejszą Konstytucję, nie tracą ich automatycznie, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jednakże, gdy ich następcy zostaną wybrani lub mianowani zgodnie z postanowieniami niniejszej Konstytucji, utracą oni swoje stanowiska z mocy prawa.