Konstytucje >> Konstytucja UE, Bruksela, 29 października 2004 r.



TYTUŁ VI

WYMIAR SPRAWIEDLIWOŚCI

ARTYKUŁ II-107

Prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu

Każda osoba, której prawa i wolności zagwarantowane przez prawo Unii zostały naruszone, ma

prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem, zgodnie z warunkami przewidzianymi

w niniejszym artykule.

Każda osoba ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia jej sprawy w rozsądnym terminie

przez niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony uprzednio na mocy ustawy. Każda osoba ma

możliwość uzyskania porady prawnej, skorzystania z pomocy obrońcy i przedstawiciela.

Pomoc prawna jest udzielana osobom, które nie posiadają wystarczających środków, w zakresie

w jakim jest ona konieczna dla zapewnienia skutecznego dostępu do wymiaru sprawiedliwości.

ARTYKUŁ II-108

Domniemanie niewinności i prawo do obrony

1. Każdego oskarżonego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona

zgodnie z prawem.

2. Każdemu oskarżonemu gwarantuje się poszanowanie prawa do obrony.



ARTYKUŁ II-109

Zasady legalności oraz proporcjonalności czynów zabronionych pod groźbą kary i kar

1. Nikt nie może zostać skazany za popełnienie czynu polegającego na działaniu

lub zaniechaniu, który według prawa krajowego lub prawa międzynarodowego nie stanowił czynu

zabronionego pod groźbą kary w czasie jego popełnienia. Nie wymierza się również kary surowszej

od tej, którą można było wymierzyć w czasie, gdy czyn zabroniony pod groźbą kary został

popełniony. Jeśli ustawa, która weszła w życie po popełnieniu czynu zabronionego pod groźbą

kary, przewiduje karę łagodniejszą, ta właśnie kara ma zastosowanie.

2. Niniejszy artykuł nie stanowi przeszkody w sądzeniu i karaniu osoby za działanie lub

zaniechanie, które w czasie, gdy miało miejsce, stanowiło czyn zabroniony pod groźbą kary,

zgodnie z ogólnymi zasadami uznanymi przez wspólnotę narodów.

3. Surowość kar nie może być nieproporcjonalna w stosunku do czynu zabronionego pod groźbą

kary.

ARTYKUŁ II-110

Zakaz ponownego sądzenia lub karania w postępowaniu karnym za ten sam czyn zabroniony

pod groźbą kary

Nikt nie może być ponownie sądzony lub ukarany w postępowaniu karnym za ten sam czyn

zabroniony pod groźbą kary, w odniesieniu do którego zgodnie z ustawą został już uprzednio

uniewinniony lub za który został już uprzednio skazany prawomocnym wyrokiem na terytorium

Unii.