Konstytucje >> Konstytucja UE, Bruksela, 29 października 2004 r.



TYTUŁ III

POLITYKI I DZIAŁANIA WEWNĘTRZNE

ROZDZIAŁ I

RYNEK WEWNĘTRZNY

SEKCJA 1

USTANOWIENIE I FUNKCJONOWANIE RYNKU WEWNĘTRZNEGO

ARTYKUŁ III-130

1. Unia przyjmuje środki w celu ustanowienia lub zapewnienia funkcjonowania rynku

wewnętrznego zgodnie z odpowiednimi postanowieniami Konstytucji.



2. Rynek wewnętrzny obejmuje obszar bez granic wewnętrznych, w którym jest zapewniony

swobodny przepływ osób, usług, towarów i kapitału, zgodnie z Konstytucją.

3. Rada, na wniosek Komisji, przyjmuje rozporządzenia europejskie i decyzje europejskie

określające wytyczne i warunki niezbędne do zapewnienia zrównoważonego postępu we

wszystkich odpowiednich sektorach.

4. Podczas opracowywania wniosków zmierzających do osiągnięcia celów wymienionych

w ustępach 1 i 2, Komisja uwzględnia rozmiar wysiłku, jaki będą musiały podjąć niektóre

gospodarki o zróżnicowanym rozwoju dla ustanowienia rynku wewnętrznego i może przedstawiać

wnioski odnośnie do odpowiednich środków.

Jeżeli przepisy te przyjmują postać odstępstw, muszą mieć charakter przejściowy oraz powodować

możliwie najmniejsze zakłócenia w funkcjonowaniu rynku wewnętrznego.

ARTYKUŁ III-131

Państwa Członkowskie konsultują się ze sobą w celu wspólnego podjęcia działań niezbędnych, aby

środki, do podjęcia których Państwo Członkowskie może być skłonione w przypadku poważnych

zaburzeń wewnętrznych zagrażających porządkowi publicznemu, w przypadku wojny, poważnego

napięcia międzynarodowego stanowiącego groźbę wojny lub w celu wypełnienia zobowiązań

przyjętych przez nie w celu utrzymania pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego nie miały

wpływu na funkcjonowanie rynku wewnętrznego.



ARTYKUŁ III-132

Jeżeli środki podjęte w przypadkach przewidzianych w artykułach III-131 i III-436 powodują

zakłócenie warunków konkurencji na rynku wewnętrznym, Komisja bada z zainteresowanym

Państwem Członkowskim warunki, na jakich te środki mogą być dostosowane do reguł

ustanowionych w Konstytucji.

Na zasadzie odstępstwa od procedury przewidzianej w artykułach III-360 i III-361, Komisja lub

każde Państwo Członkowskie mogą wnieść bezpośrednio do Trybunału Sprawiedliwości skargę,

jeżeli uznają, że inne Państwo Członkowskie nadużywa uprawnień przewidzianych w artykułach

III-131 i III-436. Trybunał Sprawiedliwości orzeka z wyłączeniem jawności.

SEKCJA 2

SWOBODNY PRZEPŁYW OSÓB I USŁUG

Podsekcja 1

Pracownicy

ARTYKUŁ III-133

1. Pracownicy mają prawo swobodnego przemieszczania się wewnątrz Unii.



2. Zakazana jest wszelka dyskryminacja ze względu na przynależność państwową między

pracownikami Państw Członkowskich w zakresie zatrudnienia, wynagrodzenia i innych warunków

pracy.

3. Z zastrzeżeniem ograniczeń uzasadnionych względami porządku publicznego,

bezpieczeństwa publicznego i zdrowia publicznego, pracownicy mają prawo do:

a) ubiegania się o rzeczywiście oferowane miejsca pracy,

b) swobodnego przemieszczania się w tym celu po terytorium Państw Członkowskich,

c) przebywania w jednym z Państw Członkowskich w celu podjęcia tam pracy, zgodnie

z przepisami ustawowymi, wykonawczymi i administracyjnymi dotyczącymi zatrudniania

pracowników tego Państwa,

d) pozostawania na terytorium Państwa Członkowskiego po ustaniu zatrudnienia, na warunkach

określonych w rozporządzeniach europejskich przyjętych przez Komisję.

4. Niniejszy artykuł nie ma zastosowania do zatrudnienia w administracji publicznej.

ARTYKUŁ III-134

Środki niezbędne do realizacji swobodnego przepływu pracowników w rozumieniu artykułu III-133

są ustanawiane na mocy ustaw europejskich lub europejskich ustaw ramowych. Ustawy europejskie

i europejskie ustawy ramowe są przyjmowane po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-

Społecznym.



Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe mają na celu, w szczególności:

a) zapewnienie ścisłej współpracy między organami administracji krajowej właściwymi

do spraw pracy,

b) zniesienie procedur i praktyk administracyjnych, jak również terminów dostępu do wolnych

miejsc pracy wynikających z ustawodawstwa krajowego bądź z wcześniejszych umów

zawartych między Państwami Członkowskimi, których utrzymanie w mocy stanowiłoby

przeszkodę w liberalizacji przepływu pracowników,

c) zniesienie wszelkich terminów i innych ograniczeń przewidzianych w ustawodawstwie

krajowym lub wcześniej zawartych umowach między Państwami Członkowskimi,

które ustanawiają w stosunku do pracowników z innych Państw Członkowskich odmienne

warunki co do swobodnego wyboru zatrudnienia niż w stosunku do własnych pracowników,

d) ustanowienie mechanizmów właściwych do zapewnienia wymiany podań o pracę i ofert

zatrudnienia oraz ułatwienie zachowania równowagi na rynku pracy, na warunkach, które

zapobiegają poważnym zagrożeniom dla poziomu życia i zatrudnienia w różnych regionach

i gałęziach przemysłu.

ARTYKUŁ III-135

Państwa Członkowskie popierają, w ramach wspólnego programu, wymianę młodych

pracowników.



Artykuł III-136

1. W dziedzinie zabezpieczenia społecznego, ustawy europejskie lub europejskie ustawy

ramowe ustanawiają środki niezbędne do realizacji swobodnego przepływu pracowników przez

wprowadzenie systemu umożliwiającego migrującym pracownikom najemnym

i osobom prowadzącym działalność na własny rachunek oraz uprawnionym osobom od nich

zależnym:

a) zaliczenie wszystkich okresów uwzględnianych w ustawodawstwie poszczególnych państw,

w celu nabycia i zachowania prawa do świadczenia oraz naliczenia wysokości świadczenia,

b) wypłatę świadczeń osobom mającym miejsce zamieszkania na terytoriach Państw

Członkowskich.

2. W przypadku gdy członek Rady uważa, że projekt ustawy europejskiej lub europejskiej

ustawy ramowej, o której mowa w ustępie 1, mógłby naruszać podstawowe aspekty jego systemu

zabezpieczenia społecznego, w szczególności jego zakres stosowania, koszty lub strukturę

finansową lub mógłby naruszać równowagę finansową tego systemu, może zażądać przedłożenia tej

kwestii Radzie Europejskiej. W takim przypadku, procedura, o której mowa w artykule III-396,

zostaje zawieszona. Po przeprowadzeniu dyskusji, w terminie 4 miesięcy od takiego zawieszenia,

Rada Europejska:

a) odsyła projekt do Rady, co oznacza zakończenie zawieszenia procedury, o której mowa

w artykule III-396, lub

b) występuje z wnioskiem do Komisji o przedstawienie nowego wniosku; w tym przypadku, akt

początkowo proponowany uważa się za nieprzyjęty.



Podsekcja 2

Swoboda przedsiębiorczości

ARTYKUŁ III-137

Ograniczenia swobody przedsiębiorczości obywateli jednego Państwa Członkowskiego na

terytorium innego Państwa Członkowskiego są zakazane w ramach niniejszej podsekcji. Zakaz ten

obejmuje również ograniczenia w tworzeniu agencji, oddziałów lub spółek zależnych przez

obywateli danego Państwa Członkowskiego, mających swe przedsiębiorstwo na terytorium innego

Państwa Członkowskiego.

Z zastrzeżeniem postanowień sekcji 4 niniejszego rozdziału dotyczącej kapitału i płatności,

obywatele jednego Państwa Członkowskiego mają prawo podejmowania i wykonywania na

terytorium innego Państwa Członkowskiego działalności prowadzonej na własny rachunek, jak

również zakładania i zarządzania przedsiębiorstwami, a zwłaszcza spółkami w rozumieniu artykułu

III-142 akapit drugi, na warunkach określonych przez ustawodawstwo Państwa przyjmującego dla

własnych obywateli.

ARTYKUŁ III-138

1. Środki mające na celu realizację swobody przedsiębiorczości w odniesieniu do określonego

rodzaju działalności są ustanawiane na mocy europejskich ustaw ramowych. Europejskie ustawy

ramowe są przyjmowane po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.

2. Parlament Europejski, Rada i Komisja wykonują funkcje powierzone im na podstawie

ustępu 1, w szczególności:



a) traktując co do zasady priorytetowo działalności, w których swoboda przedsiębiorczości

wnosi szczególnie korzystny wkład w rozwój produkcji i handlu,

b) zapewniając ścisłą współpracę między właściwymi organami administracyjnymi Państw

Członkowskich w celu poznania szczególnych sytuacji w różnych dziedzinach działalności

wewnątrz Unii,

c) znosząc takie procedury i praktyki administracyjne wynikające z ustawodawstwa krajowego

bądź z wcześniej zawartych umów między Państwami Członkowskimi, których utrzymanie

w mocy stanowiłoby przeszkodę dla swobody przedsiębiorczości,

d) czuwając, by pracownicy jednego z Państw Członkowskich zatrudnieni na terytorium innego

Państwa Członkowskiego mogli pozostać na tym terytorium w celu podjęcia tam działalności

na własny rachunek, na tych samych warunkach, które musieliby spełniać, gdyby przybyli

do tego Państwa w chwili, kiedy zamierzali podjąć taką działalność,

e) umożliwiając nabycie i korzystanie z własności gruntu znajdującego się na terytorium danego

Państwa Członkowskiego przez obywateli Państwa Członkowskiego w zakresie, w jakim nie

narusza to zasad, o których mowa w artykule III-227 ustęp 2,

f) znosząc stopniowo ograniczenia swobody przedsiębiorczości w każdej wchodzącej

w grę dziedzinie działalności, z jednej strony, w odniesieniu do warunków tworzenia na

terytorium Państwa Członkowskiego agencji, oddziałów i spółek zależnych, a z drugiej,

w stosunku do warunków wjazdu personelu głównego przedsiębiorstwa do organów

zarządzających lub nadzorczych agencji, oddziałów i spółek zależnych,



g) koordynując w niezbędnym zakresie, w celu zapewnienia ich równoważności, zabezpieczenia

wymagane w Państwach Członkowskich od spółek w rozumieniu artykułu III-142 akapit

drugi, dla ochrony interesów wspólników i osób trzecich,

h) zapewniając, że warunki przedsiębiorczości nie będą zakłócane przez pomoc przyznaną przez

Państwo Członkowskie.

ARTYKUŁ III-139

Niniejsza podsekcja nie ma zastosowania do działalności, która w jednym z Państw Członkowskich

jest związana, choćby przejściowo, z wykonywaniem władzy publicznej.

Niektóre rodzaje działalności mogą zostać wyłączone z zakresu stosowania niniejszej podsekcji na

mocy ustaw europejskich lub europejskich ustaw ramowych.

ARTYKUŁ III-140

1. Niniejsza podsekcja oraz środki podjęte na jej podstawie nie przesądzają o zastosowaniu

w Państwach Członkowskich przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych

przewidujących szczególne traktowanie cudzoziemców, uzasadnione względami porządku

publicznego, bezpieczeństwa publicznego lub zdrowia publicznego.

2. Przepisy krajowe, o których mowa w ustępie 1, są koordynowane przez europejskie ustawy

ramowe.



ARTYKUŁ III-141

1. Europejskie ustawy ramowe ułatwiają podejmowanie i wykonywanie działalności

prowadzonej na własny rachunek. Obejmują one:

a) wzajemne uznawanie dyplomów, świadectw i innych dokumentów potwierdzających

posiadanie kwalifikacji,

b) koordynację przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych Państw

Członkowskich dotyczących podejmowania i wykonywania działalności prowadzonej na

własny rachunek.

2. W odniesieniu do zawodów medycznych i pokrewnych oraz farmaceutycznych stopniowe

znoszenie ograniczeń zależy od koordynacji warunków wykonywania tych zawodów w różnych

Państwach Członkowskich.

ARTYKUŁ III-142

Na potrzeby niniejszej podsekcji, spółki założone zgodnie z ustawodawstwem Państwa

Członkowskiego i mające swoją statutową siedzibę, zarząd lub główne przedsiębiorstwo wewnątrz

Unii są traktowane jak osoby fizyczne mające przynależność Państwa Członkowskiego.

Przez „spółki” rozumie się spółki prawa cywilnego lub handlowego, a także spółdzielnie oraz inne

osoby prawne prawa publicznego lub prywatnego, z wyjątkiem spółek, których działalność nie jest

nastawiona na osiąganie zysków.



ARTYKUŁ III-143

Państwa Członkowskie przyznają traktowanie narodowe obywatelom innych Państw

Członkowskich w odniesieniu do udziału finansowego w kapitale spółek w rozumieniu akapitu

drugiego artykułu III-142, bez uszczerbku dla stosowania innych postanowień Konstytucji.

Podsekcja 3

Swoboda świadczenia usług

ARTYKUŁ III-144

W ramach niniejszej podsekcji ograniczenia w swobodnym świadczeniu usług wewnątrz Unii są

zakazane w odniesieniu do obywateli Państw Członkowskich mających swe przedsiębiorstwo

w Państwie Członkowskim innym niż Państwo odbiorcy świadczenia.

Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe mogą rozszerzyć korzyści wynikające

z niniejszej podsekcji na obywateli państwa trzeciego świadczących usługi i mających swe

przedsiębiorstwa wewnątrz Unii.

ARTYKUŁ III-145

Do celów Konstytucji, przez usługi rozumie się świadczenia wykonywane zwykle za

wynagrodzeniem w zakresie, w jakim nie są objęte postanowieniami o swobodnym przepływie

towarów, kapitału i osób.



Usługi obejmują w szczególności:

a) działalność o charakterze przemysłowym,

b) działalność o charakterze handlowym,

c) działalność rzemieślniczą,

d) wykonywanie wolnych zawodów.

Z zastrzeżeniem podsekcji 2 dotyczącej swobody przedsiębiorczości, świadczący usługę może,

w celu spełnienia świadczenia, wykonywać przejściowo działalność w Państwie Członkowskim,

w którym usługa jest świadczona, na tych samych warunkach, jakie państwo to nakłada na

własnych obywateli.

ARTYKUŁ III-146

1. Swobodę przepływu usług w dziedzinie transportu regulują postanowienia rozdziału III

sekcji 7 dotyczącej transportu.

2. Liberalizacja usług bankowych i ubezpieczeniowych związanych z przepływem kapitału jest

realizowana w zgodzie z liberalizacją przepływu kapitału.



ARTYKUŁ III-147

1. Europejska ustawa ramowa ustanawia środki mające na celu zapewnienie liberalizacji

określonej usługi. Ustawa ramowa jest przyjmowana po konsultacji z Komitetem

Ekonomiczno-Społecznym.

2. W odniesieniu do europejskich ustaw ramowych, o których mowa w ustępie 1 w zasadzie

należy dawać pierwszeństwo usługom, które bezpośrednio wpływają na koszty produkcji lub

których liberalizacja przyczynia się do ułatwienia handlu towarami.

ARTYKUŁ III-148

Państwa Członkowskie dążą do liberalizacji usług w zakresie wykraczającym poza zobowiązanie

wynikające z europejskich ustaw ramowych przyjmowanych na podstawie artykułu III-147 ustęp 1,

jeśli ich ogólna sytuacja gospodarcza i sytuacja w danym sektorze na to pozwalają.

W tym celu Komisja kieruje zalecenia do zainteresowanych Państw Członkowskich.

ARTYKUŁ III-149

Dopóki ograniczenia w swobodnym świadczeniu usług nie zostaną zniesione, Państwa

Członkowskie stosują je do wszystkich świadczących usługi, o których mowa w artykule III-144

akapit pierwszy, bez względu na przynależność państwową lub miejsce zamieszkania.



ARTYKUŁ III-150

Artykuły III-139 - III-142 mają zastosowanie do spraw uregulowanych w niniejszej podsekcji.

SEKCJA 3

SWOBODNY PRZEPŁYW TOWARÓW

Podsekcja 1

Unia celna

ARTYKUŁ III-151

1. Unia obejmuje unię celną, która rozciąga się na całą wymianę towarową i obejmuje zakaz ceł

przywozowych i wywozowych między Państwami Członkowskimi oraz wszelkich opłat o skutku

równoważnym, jak również przyjęcie wspólnej taryfy celnej w stosunkach z państwami trzecimi.

2. Ustęp 4 i podsekcja 3 dotyczące zakazu ograniczeń ilościowych stosują się do produktów

pochodzących z Państw Członkowskich oraz do produktów pochodzących z państw trzecich

znajdujących się w swobodnym obrocie w Państwach Członkowskich.



3. Produkty pochodzące z państw trzecich są uważane za będące w swobodnym obrocie

w jednym z Państw Członkowskich, jeżeli dopełniono wobec nich formalności przywozowych oraz

pobrano wszystkie wymagane cła i opłaty o skutku równoważnym w tym Państwie Członkowskim

i jeżeli nie skorzystały z całkowitego lub częściowego zwrotu tych ceł lub opłat.

4. Cła przywozowe i wywozowe lub opłaty o skutku równoważnym są zakazane między

Państwami Członkowskimi. Zakaz ten stosuje się również do ceł o charakterze fiskalnym.

5. Rada, na wniosek Komisji, przyjmuje rozporządzenia europejskie i decyzje europejskie

określające cła wspólnej taryfy celnej.

6. Wykonując zadania powierzone jej na mocy niniejszego artykułu, Komisja kieruje się:

a) potrzebą popierania wymiany handlowej między Państwami Członkowskimi

i państwami trzecimi,

b) zmianami warunków konkurencji wewnątrz Unii, jeżeli skutkiem tych zmian jest wzrost

konkurencyjności przedsiębiorstw,

c) potrzebami zaopatrzenia Unii w surowce i półprodukty, zwracając przy tym uwagę, by nie

zakłócić warunków konkurencji między Państwami Członkowskimi co do produktów

końcowych,

d) potrzebą unikania poważnych zaburzeń w życiu gospodarczym Państw Członkowskich oraz

zapewnienia racjonalnego rozwoju produkcji i wzrostu konsumpcji w Unii.



Podsekcja 2

Współpraca celna

ARTYKUŁ III-152

W zakresie stosowania Konstytucji, ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe

ustanawiają środki w celu wzmocnienia współpracy celnej między Państwami Członkowskimi

i między nimi a Komisją.

Podsekcja 3

Zakaz ograniczeń ilościowych

ARTYKUŁ III-153

Ograniczenia ilościowe w przywozie i wywozie oraz wszelkie środki o skutku równoważnym są

zakazane między Państwami Członkowskimi.

ARTYKUŁ III-154

Artykuł III-153 nie stanowi przeszkody w stosowaniu zakazów lub ograniczeń przywozowych,

wywozowych lub tranzytowych, uzasadnionych względami moralności publicznej, porządku

publicznego, bezpieczeństwa publicznego, ochrony zdrowia i życia ludzi i zwierząt lub ochrony

roślin, ochrony narodowych dóbr kultury o wartości artystycznej, historycznej lub archeologicznej

bądź ochrony własności przemysłowej i handlowej. Zakazy te i ograniczenia nie powinny jednak

stanowić środka arbitralnej dyskryminacji ani ukrytych ograniczeń w handlu między Państwami

Członkowskimi.



ARTYKUŁ III-155

1. Państwa Członkowskie dostosowują monopole państwowe o charakterze handlowym w taki

sposób, aby wykluczona była wszelka dyskryminacja między obywatelami Państw Członkowskich

w stosunku do warunków zaopatrzenia i zbytu.

Niniejszy artykuł stosuje się do każdego podmiotu, za pośrednictwem którego Państwo

Członkowskie z mocy prawa lub faktycznie, bezpośrednio lub pośrednio, kontroluje, kieruje lub

wpływa w stopniu odczuwalnym na przywóz lub wywóz w stosunkach między Państwami

Członkowskimi. Artykuł ten stosuje się także do monopoli delegowanych przez państwo innym

podmiotom.

2. Państwa Członkowskie powstrzymują się od wszelkich nowych środków sprzecznych

z zasadami, o których mowa w ustępie 1 lub ograniczających zakres stosowania artykułów

dotyczących zakazu ceł i ograniczeń ilościowych między Państwami Członkowskimi.

3. W przypadku monopolu o charakterze handlowym, obejmującego regulację zmierzającą

do ułatwienia zbywania lub podnoszenia wartości produktów rolnych, w stosowaniu niniejszego

artykułu należy zapewnić równoważne gwarancje w zakresie zatrudnienia i poziomu życia

zainteresowanych producentów.

SEKCJA 4

KAPITAŁ I PŁATNOŚCI

ARTYKUŁ III-156

W ramach niniejszej sekcji zakazane są wszelkie ograniczenia w przepływie kapitału

i w płatnościach między Państwami Członkowskimi oraz między Państwami Członkowskimi

a państwami trzecimi.



ARTYKUŁ III-157

1. Artykuł III-156 nie narusza stosowania ograniczeń istniejących w dniu 31 grudnia 1993 roku

w stosunku do państw trzecich na mocy prawa krajowego lub prawa Unii w odniesieniu do

przepływu kapitału do lub z państw trzecich, gdy dotyczą inwestycji bezpośrednich, w tym

inwestycji w nieruchomości, związanych z przedsiębiorczością, świadczeniem usług finansowych

lub dopuszczaniem papierów wartościowych na rynki kapitałowe. W odniesieniu do ograniczeń

istniejących na mocy prawa krajowego w Estonii i na Węgrzech, odnośną datą jest

31 grudnia 1999 roku.

2. Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiają środki dotyczące przepływu

kapitału do lub z państw trzecich, gdy dotyczą inwestycji bezpośrednich, w tym inwestycji

w nieruchomości, związanych z przedsiębiorczością, świadczeniem usług finansowych lub

dopuszczaniem papierów wartościowych na rynki kapitałowe.

Parlament Europejski i Rada dążą do realizacji w możliwie najszerszym zakresie celu swobodnego

przepływu kapitału między Państwami Członkowskimi a państwami trzecimi i bez uszczerbku dla

innych postanowień Konstytucji.

3. Na zasadzie odstępstwa od ustępu 2, jedynie ustawa europejska lub europejska ustawa

ramowa Rady może ustanawiać środki, które w prawie Unii stanowią krok wstecz w odniesieniu do

liberalizacji przepływu kapitału do lub z państw trzecich. Rada stanowi jednomyślnie po konsultacji

z Parlamentem Europejskim.

ARTYKUŁ III-158

1. Artykuł III-156 nie narusza prawa Państw Członkowskich do:



a) stosowania odpowiednich przepisów ich ustawodawstwa podatkowego traktujących

odmiennie podatników ze względu na różne miejsce zamieszkania lub inwestowania kapitału,

b) podejmowania środków niezbędnych do zapobiegania naruszeniom ich przepisów

ustawowych i wykonawczych, zwłaszcza w sferze podatkowej i w dziedzinie nadzoru

ostrożnościowego nad instytucjami finansowymi lub ustanowienia procedur deklarowania

przypływu kapitału do celów informacji administracyjnej bądź statystycznej, lub

podejmowania środków uzasadnionych względami związanymi z porządkiem publicznym

lub bezpieczeństwem publicznym.

2. Niniejsza sekcja nie przesądza o możliwości stosowania ograniczeń w dziedzinie prawa

przedsiębiorczości zgodnych z Konstytucją.

3. Środki i procedury określone w ustępach 1 i 2 nie powinny stanowić arbitralnej

dyskryminacji, ani ukrytego ograniczenia w swobodnym przepływie kapitału i płatności

w rozumieniu artykułu III-156.

4. W przypadku braku ustawy europejskiej lub europejskiej ustawy ramowej przewidzianej

w artykule III-157 ustęp 3 Komisja, a w przypadku braku decyzji europejskiej Komisji w terminie 3

miesięcy od dnia złożenia wniosku przez odnośne Państwo Członkowskie, Rada, może przyjąć

decyzję europejską stwierdzającą, że ograniczające środki podatkowe przyjęte przez Państwo

Członkowskie, dotyczące jednego lub większej liczby państw trzecich uważa się za zgodne

z Konstytucją, o ile są one uzasadnione ze względu na jeden z celów Unii i są zgodne

z prawidłowym funkcjonowaniem rynku wewnętrznego. Rada stanowi jednomyślnie na wniosek

Państwa Członkowskiego.



Artykuł III-159

Jeżeli, w wyjątkowych okolicznościach, przepływ kapitału do lub z państw trzecich powoduje lub

może spowodować poważne trudności w funkcjonowaniu unii gospodarczej i walutowej, Rada

może, na wniosek Komisji, przyjąć rozporządzenia europejskie lub decyzje europejskie

wprowadzające wobec państw trzecich środki ochronne na okres nie przekraczający sześciu

miesięcy, o ile środki te są bezwzględnie konieczne. Rada stanowi po konsultacji z Europejskim

Bankiem Centralnym.

Artykuł III-160

Jeżeli realizacja celów, o których mowa w artykule III-257, tego wymaga, w odniesieniu do

zapobiegania i zwalczania terroryzmu i działań powiązanych, ustawy europejskie określają ramy

środków administracyjnych dotyczących przepływu kapitału i płatności, takich jak zamrożenie

funduszy, aktywów finansowych lub zysków z działalności gospodarczej, które należą do osób

fizycznych lub prawnych, grup lub innych podmiotów innych niż państwa, albo są w ich posiadaniu

lub dyspozycji.

Rada przyjmuje, na wniosek Komisji, rozporządzenia europejskie lub decyzje europejskie

w celu wykonania ustaw europejskich, o których mowa w pierwszym akapicie.

Akty, o których mowa w niniejszym artykule, zawierają niezbędne przepisy w zakresie gwarancji

prawnych.



SEKCJA 5

REGUŁY KONKURENCJI

Podsekcja 1

Reguły mające zastosowanie do przedsiębiorstw

ARTYKUŁ III-161

1. Niezgodne z rynkiem wewnętrznym i zakazane są wszelkie porozumienia między

przedsiębiorstwami, wszelkie decyzje związków przedsiębiorstw i wszelkie praktyki uzgodnione,

które mogą wpływać na handel między Państwami Członkowskimi i których celem lub skutkiem

jest zapobieżenie, ograniczenie lub zakłócenie konkurencji na rynku wewnętrznym,

a w szczególności te, które polegają na:

a) ustalaniu w sposób bezpośredni lub pośredni cen zakupu lub sprzedaży albo innych

warunków transakcji,

b) ograniczaniu lub kontrolowaniu produkcji, rynków, rozwoju technicznego lub inwestycji,

c) podziale rynków lub źródeł zaopatrzenia,

d) stosowaniu wobec partnerów handlowych nierównych warunków do świadczeń

równoważnych i stwarzaniu im przez to niekorzystnych warunków konkurencji,



e) uzależnianiu zawarcia kontraktów od przyjęcia przez partnerów zobowiązań dodatkowych,

które ze względu na swój charakter lub zwyczaje handlowe nie mają związku z przedmiotem

tych kontraktów.

2. Porozumienia lub decyzje zakazane na podstawie niniejszego artykułu są nieważne z mocy

prawa.

3. Jednakże ustęp 1 może zostać uznany za nie mający zastosowania do:

- każdego porozumienia lub kategorii porozumień między przedsiębiorstwami,

- każdej decyzji lub kategorii decyzji związków przedsiębiorstw,

- każdej praktyki uzgodnionej lub kategorii praktyk uzgodnionych,

które przyczyniają się do polepszenia produkcji lub dystrybucji produktów bądź do popierania

postępu technicznego lub gospodarczego, przy zastrzeżeniu dla użytkowników słusznej części

zysku, który z tego wynika, oraz bez:

a) nakładania na zainteresowane przedsiębiorstwa ograniczeń, które nie są niezbędne do

osiągnięcia tych celów,

b) dawania przedsiębiorstwom możliwości eliminowania konkurencji w stosunku do

znacznej części danych produktów.



ARTYKUŁ III-162

Niezgodne z rynkiem wewnętrznym i zakazane jest nadużywanie przez jedno lub większą liczbę

przedsiębiorstw pozycji dominującej na rynku wewnętrznym lub na znacznej jego części,

w zakresie, w jakim może to wpływać na handel między Państwami Członkowskimi.

Nadużywanie takie może polegać w szczególności na:

a) narzucaniu w sposób bezpośredni lub pośredni niesłusznych cen zakupu lub sprzedaży

albo innych niesłusznych warunków transakcji,

b) ograniczaniu produkcji, rynków lub rozwoju technicznego ze szkodą dla konsumentów,

c) stosowaniu wobec partnerów handlowych nierównych warunków do świadczeń

równoważnych i stwarzaniu im przez to niekorzystnych warunków konkurencji,

d) uzależnianiu zawarcia kontraktów od przyjęcia przez partnerów zobowiązań dodatkowych,

które ze względu na swój charakter lub zwyczaje handlowe nie mają związku z przedmiotem

tych kontraktów.

ARTYKUŁ III-163

Rada, na wniosek Komisji, przyjmuje rozporządzenia europejskie w celu zastosowania zasad

określonych w artykułach III-161 i III-162. Rada stanowi po konsultacji z Parlamentem

Europejskim.



Rozporządzenia te mają na celu w szczególności:

a) zapewnienie poszanowania zakazów, o których mowa w artykule III-161 ustęp 1 i w artykule

III - 162 przez wprowadzenie grzywien i okresowych kar pieniężnych,

b) ustanowienie szczegółowych zasad stosowania artykułu III-161 ustęp 3, przy uwzględnieniu

potrzeby, z jednej strony, zapewnienia skutecznego nadzoru, a z drugiej - uproszczenia

w największym możliwym stopniu kontroli administracyjnej,

c) określenie, w razie potrzeby, w różnych gałęziach gospodarki, zakresu zastosowania

artykułów III-161 i III-162,

d) określenie roli Komisji i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w stosowaniu

postanowień przewidzianych w niniejszym akapicie,

e) określenie relacji między ustawodawstwami Państw Członkowskich, z jednej strony,

a niniejszą podsekcją oraz rozporządzeniami europejskimi przyjętymi w zastosowaniu

niniejszego artykułu,

z drugiej strony.

Artykuł III-164

Do chwili wejścia w życie rozporządzeń europejskich przyjętych w zastosowaniu artykułu III-163,

władze Państw Członkowskich rozstrzygają o dopuszczalności porozumień, decyzji i praktyk

uzgodnionych oraz w sprawie nadużywania pozycji dominującej na rynku wewnętrznym, zgodnie

z ich prawem krajowym i z artykułem III-161, a w szczególności z jego ustępem 3, i artykułem III-

162.



ARTYKUŁ III-165

1. Bez uszczerbku dla artykułu III-164, Komisja czuwa nad stosowaniem zasad określonych

w artykułach III-161 i III-162. Na wniosek Państwa Członkowskiego lub z urzędu oraz we

współpracy z właściwymi władzami Państw Członkowskich, które udzielają jej pomocy, Komisja

wszczyna postępowanie w przypadkach podejrzenia naruszenia tych zasad. Jeżeli stwierdzi, że

doszło do naruszenia, proponuje środki właściwe do jego zaprzestania.

2. Jeżeli nie zaprzestano naruszania, o którym mowa w ustępie 1, Komisja przyjmuje

uzasadnioną decyzję europejską stwierdzającą naruszenie zasad. Komisja może opublikować tę

decyzję i upoważnić Państwa Członkowskie do podjęcia niezbędnych środków w celu zaradzenia

sytuacji, których warunki i szczegóły określa.

3. Komisja może przyjmować rozporządzenia europejskie dotyczące kategorii porozumień,

w odniesieniu do których Rada przyjęła rozporządzenie europejskie zgodnie z artykułem III-163

akapit drugi lit. b).

Artykuł III-166

1. Państwa Członkowskie, w odniesieniu do przedsiębiorstw publicznych i przedsiębiorstw,

którym przyznają prawa specjalne lub wyłączne, nie wprowadzają ani nie utrzymują żadnego

środka sprzecznego z Konstytucja, w szczególności z artykułem I-4 ustęp 2 oraz artykułami

III-161 - III-169.



2. Przedsiębiorstwa zobowiązane do zarządzania usługami świadczonymi w ogólnym interesie

gospodarczym lub mające charakter monopolu skarbowego podlegają postanowieniom Konstytucji,

zwłaszcza regułom konkurencji, w zakresie, w jakim stosowanie tych postanowień nie stanowi

prawnej lub faktycznej przeszkody w wykonywaniu poszczególnych zadań im powierzonych.

Rozwój handlu nie może być naruszony w zakresie sprzecznym z interesami Unii.

3. Komisja czuwa nad stosowaniem niniejszego artykułu i w miarę potrzeby przyjmuje stosowne

rozporządzenia europejskie lub decyzje europejskie.

Podsekcja 2

Pomoc przyznawana przez Państwa Członkowskie

ARTYKUŁ III-167

1. Z zastrzeżeniem odstępstw przewidzianych w Konstytucji, wszelka pomoc przyznawana

przez Państwo Członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która

zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub

produkcji niektórych towarów, jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym w zakresie, w jakim

wpływa na wymianę handlową między Państwami Członkowskimi.

2. Zgodna z rynkiem wewnętrznym jest:

a) pomoc o charakterze socjalnym przyznawana indywidualnym konsumentom, pod warunkiem,

że jest przyznawana bez dyskryminacji związanej z pochodzeniem produktów,



b) pomoc mająca na celu naprawienie szkód spowodowanych klęskami żywiołowymi lub

innymi zdarzeniami nadzwyczajnymi,

c) pomoc przyznawana gospodarce niektórych regionów Republiki Federalnej Niemiec

dotkniętych podziałem Niemiec, w zakresie, w jakim jest niezbędna do skompensowania

niekorzystnych skutków gospodarczych spowodowanych tym podziałem. Pięć lat po wejściu

w życie Traktatu ustanawiającego Konstytucję dla Europy Rada, stanowiąc na wniosek

Komisji, może przyjąć decyzję europejską uchylającą postanowienia niniejszej litery.

3. Za zgodną z rynkiem wewnętrznym może zostać uznana:

a) pomoc przeznaczona na sprzyjanie rozwojowi gospodarczemu regionów, w których poziom

życia jest nienormalnie niski lub regionów, w których istnieje poważny stan niedostatecznego

zatrudnienia, oraz regionów, o których mowa w artykule III-424, ze względu na ich sytuację

strukturalną, gospodarczą i społeczną,

b) pomoc przeznaczona na wspieranie realizacji ważnych projektów stanowiących przedmiot

wspólnego europejskiego zainteresowania lub mająca na celu zaradzenie poważnym

zaburzeniom gospodarki Państwa Członkowskiego,

c) pomoc przeznaczona na ułatwianie rozwoju niektórych działań gospodarczych lub niektórych

regionów gospodarczych, o ile nie zmienia warunków wymiany handlowej w sposób

sprzeczny ze wspólnym interesem,

d) pomoc przeznaczona na wspieranie kultury i zachowanie dziedzictwa kulturowego, o ile nie

zmienia warunków wymiany handlowej i konkurencji w Unii w sposób sprzeczny ze

wspólnym interesem,



e) inne kategorie pomocy określone w rozporządzeniach europejskich lub decyzjach

europejskich przyjmowanych przez Radę na wniosek Komisji.

ARTYKUŁ III-168

1. Komisja we współpracy z Państwami Członkowskimi stale bada systemy pomocy istniejące

w tych Państwach. Proponuje im ona stosowne środki konieczne ze względu na stopniowy rozwój

lub funkcjonowanie rynku wewnętrznego.

2. Jeżeli Komisja stwierdzi, po wezwaniu zainteresowanych stron do przedstawienia swych

uwag, że pomoc przyznawana przez Państwo Członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych

nie jest zgodna z rynkiem wewnętrznym w rozumieniu artykułu III-167, lub że pomoc ta jest

nadużywana, przyjmuje decyzję europejską nakazującą danemu Państwu Członkowskiemu

zniesienie lub zmianę tej pomocy w określonym przez nią terminie.

Jeśli dane Państwo Członkowskie nie zastosuje się do tej decyzji europejskiej w wyznaczonym

terminie, Komisja lub każde inne zainteresowane Państwo Członkowskie może, na zasadzie

odstępstwa od artykułów III-360 i III-361, wnieść sprawę bezpośrednio do Trybunału

Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Na wniosek Państwa Członkowskiego Rada może przyjąć jednomyślnie decyzję europejską

uznającą, że pomoc, którą to Państwo przyznaje lub zamierza przyznać, jest zgodna z rynkiem

wewnętrznym, na zasadzie odstępstwa od artykułu III-167 lub rozporządzeń europejskich

przewidzianych w artykule III-169, jeśli wyjątkowe okoliczności uzasadniają taką decyzję. Jeśli

w odniesieniu do danej pomocy Komisja wszczęła procedurę przewidzianą w pierwszym akapicie

niniejszego ustępu, wystąpienie zainteresowanego Państwa Członkowskiego z wnioskiem

skierowanym do Rady powoduje zawieszenie tej procedury do czasu zajęcia stanowiska przez

Radę.



Jednakże jeśli Rada nie zajmie stanowiska w terminie trzech miesięcy od wystąpienia

z wnioskiem, Komisja wydaje decyzję w sprawie.

3. Komisja jest informowana przez Państwa Członkowskie, w czasie odpowiednim do

przedstawienia swych uwag, o wszelkich planach przyznania lub zmiany pomocy. Jeżeli uznaje

ona, że plan nie jest zgodny z rynkiem wewnętrznym w rozumieniu artykułu III-167, wszczyna

bezzwłocznie procedurę przewidzianą w ustępie 2 niniejszego artykułu. Dane Państwo

Członkowskie nie może wprowadzać w życie projektowanych środków dopóki procedura ta nie

doprowadzi do wydania decyzji końcowej.

4. Komisja może przyjąć rozporządzenia europejskie dotyczące kategorii pomocy państwa,

w odniesieniu do których Rada postanowiła, zgodnie z artykułem III-169, że mogą zostać

zwolnione z procedury, przewidzianej w ustępie 3.

Artykuł III-169

Rada, na wniosek Komisji, może przyjąć rozporządzenia europejskie w celu stosowania artykułów

III-167 i III-168, a w szczególności w celu określenia warunków stosowania artykułu III-168

ustęp 3 i kategorii pomocy zwolnionych z procedury przewidzianej w tym ustępie. Rada stanowi

po konsultacji z Parlamentem Europejskim.



SEKCJA 6

POSTANOWIENIA PODATKOWE

ARTYKUŁ III-170

1. Żadne Państwo Członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych

Państw Członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych,

które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe.

Ponadto żadne Państwo Członkowskie nie nakłada na produkty innych Państw Członkowskich

podatków wewnętrznych, które pośrednio chronią inne produkty.

2. W przypadku gdy produkty są wywożone z jednego Państwa Członkowskiego na terytorium

jednego z Państw Członkowskich, zwrot podatków wewnętrznych nie może być wyższy od

podatków, które zostały na nie nałożone bezpośrednio lub pośrednio.

3. W odniesieniu do opłat innych niż podatek obrotowy, akcyza i inne podatki pośrednie,

zwolnienia i zwroty w wywozie do innych Państw Członkowskich nie mogą być dokonywane,

a wyrównawcze opłaty celne w przywozie z Państw Członkowskich nie mogą być ustanawiane,

chyba że projektowane środki były uprzednio zatwierdzone na czas ograniczony w decyzji

europejskiej przyjętej przez Radę na wniosek Komisji.



ARTYKUŁ III-171

Ustawa europejska lub europejska ustawa ramowa Rady ustanawia środki dotyczące harmonizacji

ustawodawstw odnoszących się do podatków obrotowych, akcyzy i innych podatków pośrednich

w zakresie, w jakim harmonizacja ta jest niezbędna do zapewnienia ustanowienia i funkcjonowania

rynku wewnętrznego i uniknięcia zakłócenia konkurencji. Rada stanowi jednomyślnie

po konsultacji z Parlamentem Europejskim oraz Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.

SEKCJA 7

POSTANOWIENIA WSPÓLNE

ARTYKUŁ III-172

1. Jeżeli Konstytucja nie stanowi inaczej, niniejszy artykuł stosuje się do realizacji celów

określonych w artykule III-130. Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiają

środki dotyczące zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych Państw

Członkowskich, które mają na celu ustanowienie lub funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Ustawy

te są przyjmowane po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.

2. Ustęp 1 nie stosuje się do przepisów podatkowych, przepisów dotyczących swobodnego

przepływu osób oraz odnoszących się do praw i interesów pracowników najemnych.



3. Komisja w swoich wnioskach składanych na podstawie ustępu 1 w dziedzinie ochrony

zdrowia, bezpieczeństwa, ochrony środowiska naturalnego i ochrony konsumentów przyjmuje jako

podstawę wysoki poziom ochrony, uwzględniając w szczególności wszelkie zmiany oparte na

faktach naukowych. W ramach swoich odpowiednich uprawnień Parlament Europejski i Rada

starają się również osiągnąć ten cel.

4. Jeśli po przyjęciu środka harmonizującego w drodze ustawy europejskiej lub europejskiej

ustawy ramowej lub w drodze rozporządzenia europejskiego Komisji, Państwo Członkowskie uzna

za niezbędne utrzymanie przepisów krajowych uzasadnionych ważnymi względami określonymi

w artykule III-154 lub dotyczącymi ochrony środowiska naturalnego, lub środowiska pracy,

notyfikuje je Komisji, wskazując powody ich utrzymania.

5. Ponadto, bez uszczerbku dla ustępu 4, jeśli po przyjęciu środka harmonizującego w drodze

ustawy europejskiej lub europejskiej ustawy ramowej lub w drodze rozporządzenia europejskiego

Komisji, Państwo Członkowskie uzna za niezbędne wprowadzenie przepisów krajowych opartych

na nowych dowodach naukowych dotyczących ochrony środowiska naturalnego lub środowiska

pracy ze względu na specyficzny problem tego Państwa, który pojawił się po przyjęciu środka

harmonizującego, notyfikuje ono Komisji projektowane przepisy oraz powody ich wprowadzenia.

6. W terminie sześciu miesięcy od notyfikacji, o których mowa w ustępach 4 i 5, Komisja

przyjmuje decyzję europejską zatwierdzającą lub odrzucającą przepisy krajowe, o których mowa,

po sprawdzeniu, czy są one środkiem arbitralnej dyskryminacji lub ukrytym ograniczeniem

w handlu między Państwami Członkowskimi i czy stanowią one przeszkodę w funkcjonowaniu

rynku wewnętrznego.

W przypadku braku decyzji Komisji w tym terminie przepisy krajowe, o których mowa w ustępach

4 i 5, są uważane za zatwierdzone.



W przypadku gdy jest to uzasadnione złożonością sprawy i nie ma niebezpieczeństwa dla zdrowia

ludzkiego, Komisja może notyfikować danemu Państwu Członkowskiemu, że okres, o którym

mowa w niniejszym ustępie, jest przedłużony na kolejny okres trwający do sześciu miesięcy.

7. W przypadku gdy w zastosowaniu ustępu 6 Państwo Członkowskie zostaje upoważnione

do utrzymania lub wprowadzenia przepisów krajowych uchylających środek harmonizujący,

Komisja bada niezwłocznie, czy należy zaproponować dostosowanie tego środka.

8. W przypadku gdy Państwo Członkowskie zgłosi szczególny problem zdrowia publicznego

w dziedzinie, która uprzednio stała się przedmiotem środka harmonizującego, informuje o tym

Komisję, która bada niezwłocznie, czy należy zaproponować właściwe środki.

9. Na zasadzie odstępstwa od procedury przewidzianej w artykułach III-360 i III-361 Komisja

i każde Państwo Członkowskie mogą wnieść sprawę bezpośrednio do Trybunału Sprawiedliwości

Unii Europejskiej, jeśli uznają, że inne Państwo Członkowskie nadużywa uprawnień

przewidzianych w niniejszym artykule.

10. Środki harmonizujące, o których mowa w niniejszym artykule, obejmują, w odpowiednich

przypadkach, klauzulę ochronną upoważniającą Państwa Członkowskie do przyjęcia, z jednego lub

więcej powodów pozagospodarczych, o których mowa w artykule III-154, środków tymczasowych

poddanych procedurze kontrolnej Unii.

ARTYKUŁ III-173

Bez uszczerbku dla artykułu III-172 europejska ustawa ramowa Rady ustanawia środki dla

zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych Państw Członkowskich,

które mają bezpośredni wpływ na ustanowienie lub funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Rada

stanowi jednomyślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim oraz Komitetem

Ekonomiczno-Społecznym.



Artykuł III-174

W przypadku gdy Komisja stwierdzi, że różnica między przepisami ustawowymi, wykonawczymi

lub administracyjnymi Państw Członkowskich narusza warunki konkurencji na rynku

wewnętrznym i powoduje w ten sposób zakłócenie, które powinno być wyeliminowane, podejmuje

ona konsultacje z zainteresowanymi Państwami Członkowskimi.

Jeżeli konsultacje te nie doprowadzą do porozumienia, europejskie ustawy ramowe ustanawiają

środki niezbędne dla eliminowania tych zakłóceń. Mogą zostać przyjęte wszelkie inne stosowne

środki przewidziane w Konstytucji.

Artykuł III-175

1. W przypadku gdy istnieje obawa, że przyjęcie lub zmiana krajowego przepisu ustawowego,

wykonawczego lub administracyjnego może spowodować zakłócenia w rozumieniu artykułu III-

174, Państwo Członkowskie, które chce to uczynić podejmuje konsultacje z Komisją.

Po przeprowadzeniu konsultacji z Państwami Członkowskimi, Komisja zaleca zainteresowanym

Państwom właściwe środki w celu uniknięcia tego zakłócenia.

2. Jeśli Państwo Członkowskie, które chce przyjąć lub zmienić przepisy krajowe nie zastosuje

się do zalecenia Komisji, nie można żądać od innych Państw Członkowskich, w zastosowaniu

artykułu III-174, zmiany ich przepisów krajowych w celu wyeliminowania tego zakłócenia. Jeśli

Państwo Członkowskie, które nie zastosowało się do zalecenia Komisji, powoduje zakłócenie

wyłącznie na własną szkodę, artykuł III-174 nie ma zastosowania.



Artykuł III-176

W ramach ustanawiania lub funkcjonowania rynku wewnętrznego, ustawy europejskie

lub europejskie ustawy ramowe ustanawiają środki dotyczące tworzenia europejskich tytułów

prawnych w celu zapewnienia jednolitej ochrony praw własności intelektualnej w Unii

oraz utworzenie scentralizowanych na poziomie Unii systemów zezwoleń, koordynacji i nadzoru.

Ustawa europejska Rady ustanawia systemy językowe dotyczące europejskich tytułów prawnych.

Rada stanowi jednomyślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim.