Konstytucje >> Konstytucja UE, Bruksela, 29 października 2004 r.
ROZDZIAŁ II
POLITYKA GOSPODARCZA I PIENIĘŻNA
ARTYKUŁ III-177
Do celów artykułu I-3, działania Państw Członkowskich i Unii obejmują, na warunkach
przewidzianych w Konstytucji, przyjęcie polityki gospodarczej opartej na ścisłej koordynacji
polityk gospodarczych Państw Członkowskich, rynku wewnętrznym i ustaleniu wspólnych celów
oraz prowadzonej w poszanowaniu zasady otwartej gospodarki rynkowej z wolną konkurencją.
Równolegle, na warunkach i zgodnie z procedurami przewidzianymi w Konstytucji, działania te
obejmują jedną walutę, euro, jak również określenie oraz prowadzenie jednolitej polityki pieniężnej
i polityki wymiany walut, których głównym celem jest utrzymanie stabilności cen, oraz, bez
uszczerbku dla tego celu, wspieranie ogólnych polityk gospodarczych w Unii, zgodnie z zasadą
otwartej gospodarki rynkowej z wolną konkurencją.
Te działania Państw Członkowskich i Unii zakładają poszanowanie następujących zasad
przewodnich: stabilnych cen, zdrowych finansów publicznych i warunków pieniężnych
oraz stabilnej równowagi płatniczej.
SEKCJA 1
POLITYKA GOSPODARCZA
ARTYKUŁ III-178
Państwa Członkowskie prowadzą swoje polityki gospodarcze, mając na względzie przyczynianie
się do osiągania celów Unii określonych w artykule I-3 i w kontekście ogólnych kierunków,
o których mowa w artykule III-179 ustęp 2. Państwa Członkowskie i Unia działają w poszanowaniu
zasady otwartej gospodarki rynkowej z wolną konkurencją, sprzyjając efektywnej alokacji
zasobów, zgodnie z zasadami przewidzianymi w artykule III-177.
ARTYKUŁ III-179
1. Państwa Członkowskie uznają swoje polityki gospodarcze za przedmiot wspólnego
zainteresowania i koordynują je w ramach Rady, zgodnie z artykułem III-178.
2. Rada na zalecenie Komisji opracowuje projekt ogólnych kierunków polityk gospodarczych
Państw Członkowskich i Unii oraz składa sprawozdanie Radzie Europejskiej.
Rada Europejska, na podstawie sprawozdania Rady, debatuje nad konkluzją w sprawie ogólnych
kierunków polityk gospodarczych Państw Członkowskich i Unii. Na podstawie tej konkluzji Rada
przyjmuje zalecenie określające ogólne kierunki. Informuje o nim Parlament Europejski.
3. W celu zapewnienia ściślejszej koordynacji polityk gospodarczych i trwałej konwergencji
dokonań gospodarczych Państw Członkowskich, Rada, na podstawie sprawozdań przedstawionych
przez Komisję, nadzoruje rozwój sytuacji gospodarczej w każdym z Państw Członkowskich
i w Unii, jak również zgodność polityk gospodarczych z ogólnymi kierunkami określonymi
w ustępie 2 oraz regularnie dokonuje oceny całościowej.
Dla potrzeb tego wielostronnego nadzoru Państwa Członkowskie przesyłają Komisji informacje
o ważnych środkach, które przyjęły w dziedzinie swej polityki gospodarczej oraz wszelkie inne
informacje, które uznają za niezbędne.
4. W przypadku gdy w ramach procedury, o której mowa w ustępie 3, zostanie stwierdzone, że
polityki gospodarcze Państwa Członkowskiego nie są zgodne z ogólnymi kierunkami określonymi
w ustępie 2 lub zagrażają należytemu funkcjonowaniu unii gospodarczej i walutowej, Komisja
może skierować do danego Państwa ostrzeżenie. Rada, na zalecenie Komisji, może kierować
do danego Państwa Członkowskiego niezbędne zalecenia. Rada, na wniosek Komisji, może
zadecydować o podaniu swoich zaleceń do publicznej wiadomości.
W zakresie niniejszego ustępu, Rada stanowi nie biorąc pod uwagę głosu członka Rady
reprezentującego dane Państwo Członkowskie.
Większość kwalifikowaną stanowi co najmniej 55% pozostałych członków Rady reprezentujących
Państwa Członkowskie obejmujące co najmniej 65% ludności uczestniczących Państw
Członkowskich.
Mniejszość blokująca musi obejmować co najmniej minimalną liczbę pozostałych członków Rady
reprezentujących więcej niż 35% ludności uczestniczących Państw Członkowskich, plus jeden
członek, w przeciwnym razie uznaje się, że większość kwalifikowana została osiągnięta.
5. Przewodniczący Rady i Komisja składają sprawozdanie Parlamentowi Europejskiemu
dotyczące rezultatów wielostronnego nadzoru. Przewodniczący Rady może być wezwany
do stawienia się przed właściwą komisją Parlamentu Europejskiego, jeśli Rada podała swoje
zalecenia do publicznej wiadomości.
6. Ustawy europejskie mogą ustanowić szczegółowe zasady procedury wielostronnego nadzoru,
o której mowa w ustępach 3 i 4.
ARTYKUŁ III-180
1. Bez uszczerbku dla innych procedur przewidzianych w Konstytucji, Rada, na wniosek
Komisji, może przyjąć decyzję europejską ustanawiającą środki odpowiednie do sytuacji
gospodarczej, zwłaszcza jeśli pojawią się poważne trudności w zaopatrzeniu w niektóre produkty.
2. W przypadku gdy Państwo Członkowskie ma trudności lub jest istotnie zagrożone
poważnymi trudnościami z powodu klęsk żywiołowych lub nadzwyczajnych okoliczności
pozostających poza jego kontrolą, Rada, na wniosek Komisji, może przyjąć decyzję europejską
przyznającą danemu Państwu Członkowskiemu, pod pewnymi warunkami, pomoc finansową Unii.
Przewodniczący Rady informuje Parlament Europejski o przyjętej decyzji.
ARTYKUŁ III-181
1. Zakazane jest udzielanie przez Europejski Bank Centralny lub banki centralne Państw
Członkowskich, (zwane dalej „krajowymi bankami centralnymi”), pożyczek na pokrycie deficytu
lub jakichkolwiek innych kredytów instytucjom, organom lub innym jednostkom organizacyjnym
Unii, rządom centralnym, władzom regionalnym, lokalnym lub innym władzom publicznym, innym
jednostkom organizacyjnym lub przedsiębiorstwom publicznym Państw Członkowskich. Zakazane
jest również nabywanie bezpośrednio od nich przez Europejski Bank Centralny lub krajowe banki
centralne ich papierów dłużnych.
2. Ustęp 1 nie ma zastosowania do publicznych instytucji kredytowych, które, w ramach
utrzymywania rezerw przez banki centralne, korzystają ze strony krajowych banków centralnych
i Europejskiego Banku Centralnego z takiego samego traktowania jak prywatne instytucje
kredytowe.
ARTYKUŁ III-182
Zakazany jest każdy środek nieoparty na względach o charakterze ostrożnościowym, ustanawiający
uprzywilejowany dostęp instytucji, organów lub innych jednostek organizacyjnych Unii, rządów
centralnych, władz regionalnych, lokalnych lub innych władz publicznych, innych jednostek
organizacyjnych lub przedsiębiorstw publicznych Państw Członkowskich do instytucji
finansowych.
ARTYKUŁ III-183
1. Unia nie odpowiada za zobowiązania rządów centralnych, władz regionalnych, lokalnych lub
innych władz publicznych, innych jednostek organizacyjnych lub przedsiębiorstw publicznych
Państwa Członkowskiego, ani nie przejmuje takich zobowiązań, z zastrzeżeniem wzajemnych
gwarancji finansowych dla wspólnego wykonania określonego projektu. Państwo Członkowskie nie
odpowiada za zobowiązania rządów centralnych, władz regionalnych, lokalnych lub innych władz
publicznych, innych jednostek organizacyjnych lub przedsiębiorstw publicznych innego Państwa
Członkowskiego, ani nie przejmuje takich zobowiązań, z zastrzeżeniem wzajemnych gwarancji
finansowych dla wspólnego wykonania określonego projektu.
2. Rada, na wniosek Komisji, może przyjąć rozporządzenia europejskie lub decyzje europejskie
precyzujące definicje w celu stosowania zakazów przewidzianych w artykule III-181 i III-182
oraz w niniejszym artykule. Rada stanowi po konsultacji z Parlamentem Europejskim.
ARTYKUŁ III-184
1. Państwa Członkowskie unikają nadmiernego deficytu budżetowego.
2. Komisja nadzoruje rozwój sytuacji budżetowej i wysokość długu publicznego w Państwach
Członkowskich w celu wykrycia oczywistych błędów. Komisja bada w szczególności
przestrzeganie dyscypliny budżetowej na podstawie poniższych dwóch kryteriów:
a) czy stosunek między planowanym lub rzeczywistym deficytem budżetowym a produktem
krajowym brutto przekracza wartość odniesienia, chyba że:
i) stosunek ten zmniejszył się znacznie oraz w sposób stały i osiągnął poziom bliski
wartości odniesienia lub,
(ii) przekroczenie wartości odniesienia ma charakter wyjątkowy oraz tymczasowy i
stosunek ten pozostaje bliski wartości odniesienia,
b) czy stosunek między długiem publicznym a produktem krajowym brutto przekracza wartość
odniesienia, chyba że stosunek ten zmniejsza się dostatecznie i zbliża do wartości odniesienia
w zadowalającym tempie.
Wartości odniesienia są sprecyzowane w Protokole w sprawie procedury dotyczącej nadmiernego
deficytu.
3. Jeżeli Państwo Członkowskie nie spełnia wymogów jednego lub obu tych kryteriów, Komisja
sporządza sprawozdanie. Sprawozdanie Komisji uwzględnia również to, czy deficyt budżetowy
przekracza publiczne wydatki inwestycyjne, a także uwzględnia wszelkie inne istotne czynniki,
w tym średniookresową sytuację gospodarczą i budżetową Państwa Członkowskiego.
Komisja może także sporządzić sprawozdanie, jeśli mimo spełnienia wymagań wynikających z tych
kryteriów uzna, że istnieje ryzyko nadmiernego deficytu w Państwie Członkowskim.
4. Komitet Ekonomiczno-Finansowy ustanowiony w artykule III-192 wydaje opinię
w odniesieniu do sprawozdania Komisji.
5. Jeśli Komisja uzna, że w Państwie Członkowskim istnieje nadmierny deficyt lub że taki
deficyt może wystąpić, kieruje opinię do danego Państwa Członkowskiego i informuje o tym Radę.
6. Rada, na wniosek Komisji i po rozważeniu ewentualnych uwag danego Państwa
Członkowskiego oraz po dokonaniu ogólnej oceny decyduje, czy istnieje nadmierny deficyt.
W takim przypadku Rada, na zalecenie Komisji, bez nieuzasadnionej zwłoki przyjmuje zalecenia
skierowane do danego Państwa Członkowskiego, aby położyło ono kres tej sytuacji w oznaczonym
terminie. Z zastrzeżeniem ustępu 8, zalecenia te nie zostają podane do publicznej wiadomości.
W zakresie niniejszego ustępu, Rada stanowi nie biorąc pod uwagę głosu członka Rady
reprezentującego dane Państwo Członkowskie.
Większość kwalifikowaną stanowi co najmniej 55% pozostałych członków Rady reprezentujących
Państwa Członkowskie, obejmujące co najmniej 65% ludności uczestniczących Państw
Członkowskich.
Mniejszość blokująca obejmuje co najmniej minimalną liczbę pozostałych członków Rady
reprezentujących więcej niż 35% ludności uczestniczących Państw Członkowskich, plus jeden
członek, w przeciwnym razie uznaje się, że większość kwalifikowana została osiągnięta.
7. Rada, na zalecenie Komisji, przyjmuje decyzje europejskie i zalecenia europejskie określone
w ustępach 8 – 11.
Rada stanowi nie biorąc pod uwagę głosu członka Rady reprezentującego dane Państwo
Członkowskie.
Większość kwalifikowaną stanowi co najmniej 55% pozostałych członków Rady reprezentujących
Państwa Członkowskie, obejmujące co najmniej 65% ludności uczestniczących Państw
Członkowskich.
Mniejszość blokująca obejmuje co najmniej minimalną liczbę pozostałych członków Rady
reprezentujących więcej niż 35% ludności uczestniczących Państw Członkowskich, plus jeden
członek, w przeciwnym razie uznaje się, że większość kwalifikowana została osiągnięta.
8. W przypadku gdy Rada przyjmie decyzję europejską stwierdzającą, że w odpowiedzi na jej
zalecenia żadne skuteczne działanie nie zostało podjęte w oznaczonym terminie, może podać
zalecenia do publicznej wiadomości.
9. Jeżeli Państwo Członkowskie w dalszym ciągu nie wykonuje zalecenia Rady, może ona
przyjąć decyzję europejską wzywającą to Państwo do przyjęcia w wyznaczonym terminie środków
zmierzających do ograniczenia deficytu w zakresie uznanym przez Radę za niezbędny
do zaradzenia sytuacji.
W takim przypadku Rada może zażądać od danego Państwa Członkowskiego przedstawienia
sprawozdań według precyzyjnego harmonogramu, aby móc zbadać wysiłki dostosowawcze podjęte
przez to Państwo Członkowskie.
10. Tak długo jak Państwo Członkowskie nie stosuje się do decyzji europejskiej przyjętej na
podstawie ustępu 9, Rada może zadecydować o zastosowaniu lub, zależnie od przypadku,
zaostrzeniu jednego lub kilku z następujących środków:
a) zażądania od danego Państwa Członkowskiego, aby opublikowało dodatkowe informacje,
które określi Rada, przed emisją obligacji i papierów wartościowych,
b) wezwania Europejskiego Banku Inwestycyjnego do ponownego rozważenia polityki
udzielania pożyczek wobec danego Państwa Członkowskiego,
c) zażądania złożenia w Unii przez dane Państwo Członkowskie nieoprocentowanego depozytu
w stosowanej wysokości do czasu stwierdzenia przez Radę, że nadmierny deficyt został
skorygowany,
d) nałożenia grzywien w stosownej wysokości.
Przewodniczący Rady informuje Parlament Europejski o podjętych środkach.
11. Rada uchyla wszystkie lub niektóre środki, o których mowa w ustępie 6, 8, 9 i 10,
w miarę jak nadmierny deficyt został, w ocenie Rady, skorygowany. Jeżeli Rada uprzednio podała
zalecenia do publicznej wiadomości, to z chwilą uchylenia decyzji europejskiej przewidzianej
w ustępie 8 oświadcza publicznie, że nie ma już nadmiernego deficytu w tym Państwie
Członkowskim.
12. Prawo wniesienia skargi przewidziane w artykułach III-360 i III-361 nie mogą być
wykonywane w ramach ustępów 1-6, 8 i 9.
13. Uzupełniające przepisy dotyczące stosowania procedury opisanej w niniejszym artykule
znajdują się w Protokole w sprawie procedury dotyczącej nadmiernego deficytu.
Ustawa europejska Rady ustanawia właściwe środki, które zastąpią ten Protokół. Rada stanowi
jednomyślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim i Europejskim Bankiem Centralnym.
Z zastrzeżeniem innych postanowień niniejszego ustępu, Rada, na wniosek Komisji, przyjmuje
rozporządzenia europejskie lub decyzje europejskie określające szczegółowe warunki i definicje
w celu zastosowania tego Protokołu. Rada stanowi po konsultacji z Parlamentem Europejskim.
SEKCJA 2
POLITYKA PIENIĘŻNA
ARTYKUŁ III-185
1. Głównym celem Europejskiego Systemu Banków Centralnych jest utrzymywanie stabilności
cen. Bez uszczerbku dla tego celu, Europejski System Banków Centralnych wspiera ogólne polityki
gospodarcze w Unii, mając na względzie przyczynianie się do osiągnięcia celów Unii
zdefiniowanych w artykule I-3. Europejski System Banków Centralnych działa zgodnie z zasadą
otwartej gospodarki rynkowej z wolną konkurencją, sprzyjając efektywnej alokacji zasobów
oraz zgodnie z zasadami przewidzianymi w artykule III-177.
2. Podstawowe zadania Europejskiego Systemu Banków Centralnych polegają na:
a) definiowaniu i wprowadzaniu w życie polityki pieniężnej Unii,
b) przeprowadzaniu operacji walutowych zgodnie artykułem III-326,
c) utrzymywaniu i zarządzaniu oficjalnymi rezerwami walutowymi Państw Członkowskich,
d) popieraniu należytego funkcjonowania systemów płatniczych.
3. Ustęp 2 lit. c) stosuje się bez uszczerbku dla utrzymywania i zarządzania przez rządy Państw
Członkowskich dewizowymi środkami obrotowymi.
4. Europejski Bank Centralny jest konsultowany:
a) w sprawie każdego projektowanego aktu Unii w dziedzinach należących do jego uprawnień,
b) przez władze krajowe w sprawie każdego projektu regulacji w dziedzinach należących
do jego uprawnień, lecz w granicach i na warunkach określonych przez Radę zgodnie
z procedurą przewidzianą artykule III-187 ustęp 4.
Europejski Bank Centralny może, w dziedzinach należących do jego uprawnień, przedkładać opinie
instytucjom, organom lub jednostkom organizacyjnym Unii bądź władzom krajowym.
5. Europejski System Banków Centralnych przyczynia się do należytego wykonywania polityk
prowadzonych przez właściwe władze w odniesieniu do nadzoru ostrożnościowego nad
instytucjami kredytowymi i do stabilności systemu finansowego.
6. Ustawa europejska Rady może powierzyć Europejskiemu Bankowi Centralnemu specyficzne
zadania dotyczące polityk w dziedzinie nadzoru ostrożnościowego nad instytucjami kredytowymi
i innymi instytucjami finansowymi, z wyjątkiem instytucji ubezpieczeniowych. Rada stanowi
jednomyślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim i Europejskim Bankiem Centralnym.
ARTYKUŁ III-186
1. Europejski Bank Centralny ma wyłączne prawo do upoważniania do emisji banknotów euro
w Unii. Banknoty takie może emitować Europejski Bank Centralny i krajowe banki centralne.
Banknoty emitowane przez Europejski Bank Centralny i krajowe banki centralne są jedynym
legalnym środkiem płatniczym w Unii.
2. Państwa Członkowskie mogą emitować monety euro, z zastrzeżeniem zgody Europejskiego
Banku Centralnego co do wielkości emisji.
Rada, na wniosek Komisji, może przyjąć rozporządzenia europejskie ustanawiające środki
w celu zharmonizowania nominałów i specyfikacji technicznych wszystkich monet przeznaczonych
do obiegu, w zakresie, w jakim jest to niezbędne do zapewnienia należytego ich obiegu w Unii.
Rada stanowi po konsultacji z Parlamentem Europejskim i Europejskim Bankiem Centralnym.
ARTYKUŁ III-187
1. Europejski System Banków Centralnych jest kierowany przez organy decyzyjne
Europejskiego Banku Centralnego, którymi są Rada Prezesów i Zarząd.
2. Statut Europejskiego Systemu Banków Centralnych jest ustanowiony w Protokole w sprawie
Statutu Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego.
3. Artykuł 5 ustępy 1, 2 i 3, artykuły 17 i 18, artykuł 19 ustęp 1, artykuły 22, 23, 24 i 26, artykuł
32 ustępy 2, 3, 4 i 6, artykuł 33 ustęp 1 lit. a) i artykuł 36 Statutu Europejskiego Systemu Banków
Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego mogą zostać zmienione przez ustawy europejskie:
a) na wniosek Komisji i po konsultacji z Europejskim Bankiem Centralnym, lub
b) na zalecenie Europejskiego Banku Centralnego i po konsultacji z Komisją.
4. Rada przyjmuje rozporządzenia europejskie i decyzje europejskie ustanawiające środki,
o których mowa w artykule 4, artykule 5 ustęp 4, artykule 19 ustęp 2, artykule 20, artykule 28 ustęp
1, artykule 29 ustęp 2, artykule 30 ustęp 4 i artykule 34 ustęp 3 Statutu Europejskiego Systemu
Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego. Rada stanowi po konsultacji
z Parlamentem Europejskim:
a) na wniosek Komisji i po konsultacji z Europejskim Bankiem Centralnym
albo
b) na zalecenie Europejskiego Banku Centralnego i po konsultacji z Komisją.
ARTYKUŁ III-188
W wykonywaniu uprawnień oraz zadań i obowiązków, które zostały im powierzone na mocy
Konstytucji i Statutu Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku
Centralnego, ani Europejski Bank Centralny, ani krajowy bank centralny, ani członek
któregokolwiek z ich organów decyzyjnych nie zwracają się o instrukcje ani ich nie przyjmują
od instytucji, organów lub jednostek organizacyjnych Unii, rządów Państw Członkowskich, ani
jakiegokolwiek innej jednostki organizacyjnej. Instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii,
jak również rządy Państw Członkowskich zobowiązują się szanować tę zasadę i nie dążyć
do wywierania wpływu na członków organów decyzyjnych Europejskiego Banku Centralnego
lub krajowych banków centralnych przy wykonywaniu ich zadań.
ARTYKUŁ III-189
Każde Państwo Członkowskie zapewnia zgodność swojego ustawodawstwa krajowego, w tym
statutu krajowego banku centralnego, z Konstytucją i Statutem Europejskiego Systemu Banków
Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego.
Artykuł III-190
1. W celu wykonania zadań powierzonych Europejskiemu Systemowi Banków Centralnych,
Europejski Bank Centralny, zgodnie z Konstytucją i na warunkach określonych w Statucie
Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego:
a) przyjmuje rozporządzenia europejskie w zakresie niezbędnym do wykonania zadań
określonych w artykule 3 ustęp 1 lit. a), artykule 19 ustęp 1, artykule 22 i artykule 25 ustęp 2
Statutu Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego, jak
również w przypadkach przewidzianych w rozporządzeniach europejskich
i decyzjach europejskich, o których mowa w artykule III-187 ustęp 4,
b) przyjmuje decyzje europejskie niezbędne do wykonania zadań powierzonych Europejskiemu
Systemowi Banków Centralnych na mocy Konstytucji i Statutu Europejskiego Systemu
Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego,
c) wydaje zalecenia i opinie.
2. Europejski Bank Centralny może zadecydować o opublikowaniu swych decyzji europejskich,
zaleceń i opinii.
3. Rada, zgodnie z procedurą przewidzianą w artykule III-187 ustęp 4, przyjmuje
rozporządzenia europejskie ustanawiające granice i warunki, w ramach których Europejski Bank
Centralny jest upoważniony, w przypadku nieprzestrzegania jego rozporządzeń europejskich
i decyzji europejskich, do nakładania na przedsiębiorstwa grzywien i okresowych kar pieniężnych.
ARTYKUŁ III-191
Bez uszczerbku dla uprawnień Europejskiego Banku Centralnego, środki niezbędne do używania
euro jako jednej waluty są ustanawiane w ustawach europejskich lub europejskich ustawach
ramowych. Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe są przyjmowane po konsultacji z
Europejskim Bankiem Centralnym.
SEKCJA 3
POSTANOWIENIA INSTYTUCJONALNE
ARTYKUŁ III-192
1. W celu wspierania koordynacji polityk Państw Członkowskich w pełnym zakresie
niezbędnym do funkcjonowania rynku wewnętrznego, niniejszym ustanawia się Komitet
Ekonomiczno-Finansowy.
2. Zadania Komitetu obejmują:
a) wydawanie opinii na żądanie Rady lub Komisji bądź z inicjatywy własnej dla tych instytucji,
b) śledzenie sytuacji gospodarczej i finansowej Państw Członkowskich i Unii oraz regularne
składanie Radzie i Komisji sprawozdań na ten temat, w szczególności w sprawie stosunków
finansowych z państwami trzecimi i z instytucjami międzynarodowymi,
c) bez uszczerbku dla artykułu III-344, przyczynianie się do przygotowania prac Rady, o
których mowa w artykule III-159, artykule III-179 ustępy 2, 3, 4 i 6, artykułach III-180,
III-183 i III-184, artykule III-185 ustęp 6, artykule III-186 ustęp 2, artykule III-187 ustępy 3
i 4, artykułach III-191 i III-196, artykule III-198 ustępy 2 i 3, artykule III-201, artykule
III-202 ustępy 2 i 3 i w artykułach III-322 i III-326, oraz wykonywanie innych zadań
doradczych i przygotowawczych, które są mu powierzane przez Radę,
d) badanie, przynajmniej raz w roku, sytuacji w dziedzinie przepływów kapitału i swobody
płatności wynikających ze stosowania Konstytucji i aktów Unii; badanie to dotyczy
wszystkich środków odnoszących się do przepływów kapitału i płatności; Komitet składa
sprawozdanie w sprawie wyników tego badania Komisji i Radzie.
Państwa Członkowskie, Komisja i Europejski Bank Centralny mianują nie więcej niż po dwóch
członków Komitetu.
3. Rada, na wniosek Komisji, przyjmuje decyzję europejską ustalającą szczegóły dotyczące
składu Komitetu Ekonomiczno-Finansowego. Rada stanowi po konsultacji z Europejskim Bankiem
Centralnym oraz z Komitetem. Przewodniczący Rady informuje Parlament Europejski o przyjętej
decyzji.
4. Oprócz zadań określonych w ustępie 2 jeśli i tak długo jak istnieją Państwa Członkowskie
objęte derogacją na mocy artykułu III-197, Komitet śledzi sytuację pieniężną i finansową
oraz ogólny system płatności tych Państw Członkowskich i regularnie składa Radzie i Komisji
sprawozdania na ten temat.
ARTYKUŁ III-193
W sprawach objętych zakresem zastosowania artykułu III-179 ustęp 4, artykułu III-184 z wyjątkiem
ustępu 13, artykułów III-191, III-196, artykułu III-198 ustęp 3 i artykułu III-326, Rada lub Państwo
Członkowskie może wystąpić z wnioskiem do Komisji o sformułowanie, w zależności
od przypadku, zalecenia lub propozycji. Komisja niezwłocznie rozpatruje ten wniosek i przedstawia
konkluzje Radzie.
SEKCJA 4
POSTANOWIENIA SZCZEGÓLNE DLA PAŃSTW CZŁONKOWSKICH, KTÓRYCH
WALUTĄ JEST EURO
ARTYKUŁ III-194
1. W celu zapewnienia właściwego funkcjonowania unii gospodarczej i walutowej oraz zgodnie
z odpowiednimi postanowieniami Konstytucji, Rada, zgodnie z odpowiednią procedurą spośród
tych, o których mowa w artykułach III-179 i III-184, z wyjątkiem procedury przewidzianej
w artykule III-184,ustęp 13, przyjmuje środki w odniesieniu do Państw Członkowskich,
których walutą jest euro, aby:
a) wzmocnić koordynację i nadzór ich dyscypliny budżetowej,
b) określić kierunki, w zakresie w jakim ich to dotyczy, polityki gospodarczej, zapewniając
zgodność tych kierunków z kierunkami przyjętymi dla całej Unii oraz nadzór nad nimi.
2. W odniesieniu do środków, o których mowa w ustępie 1, w głosowaniu biorą udział tylko
członkowie Rady reprezentujący Państwa Członkowskie, których walutą jest euro.
Większość kwalifikowaną stanowi co najmniej 55% tych członków Rady reprezentujących Państwa
Członkowskie, obejmujące co najmniej 65% ludności uczestniczących Państw Członkowskich.
Mniejszość blokująca obejmuje co najmniej minimalną liczbę tych członków Rady
reprezentujących więcej niż 35% ludności uczestniczących Państw Członkowskich, plus jeden
członek, w przeciwnym razie uznaje się, że większość kwalifikowana została osiągnięta.
ARTYKUŁ III-195
Szczegóły dotyczące spotkań ministrów Państw Członkowskich, których walutą jest euro
są ustalone w Protokole w sprawie Eurogrupy.
ARTYKUŁ III-196
1. W celu zapewnienia pozycji dla euro w międzynarodowym systemie walutowym, Rada, na
wniosek Komisji, przyjmuje decyzję europejską ustanawiającą wspólne stanowiska w kwestiach
szczególnego zainteresowania dla unii gospodarczej i walutowej, w ramach właściwych
międzynarodowych instytucji i konferencji finansowych. Rada stanowi po konsultacji
z Europejskim Bankiem Centralnym.
2. Rada, na wniosek Komisji, może podjąć odpowiednie środki w celu zapewnienia jednolitej
reprezentacji w międzynarodowych instytucjach i konferencjach finansowych. Rada stanowi po
konsultacji z Europejskim Bankiem Centralnym.
3. W odniesieniu do środków, o których mowa w ustępach 1 i 2, w głosowaniu biorą udział
tylko członkowie Rady reprezentujący Państwa Członkowskie, których walutą jest euro.
Większość kwalifikowaną stanowi co najmniej 55% tych członków Rady reprezentujących Państwa
Członkowskie, obejmujące co najmniej 65% ludności uczestniczących Państw Członkowskich.
Mniejszość blokująca obejmuje co najmniej minimalną liczbę tych członków Rady
reprezentujących więcej niż 35% ludności uczestniczących Państw Członkowskich, plus jeden
członek, w przeciwnym razie uznaje się, że większość kwalifikowana została osiągnięta.
SEKCJA 5
POSTANOWIENIA PRZEJŚCIOWE
ARTYKUŁ III-197
1. Państwa Członkowskie, w odniesieniu do których Rada zadecydowała, że nie spełniają
warunków niezbędnych do przyjęcia euro, zwane są dalej „Państwami Członkowskimi objętymi
derogacją”.
2. Następujące postanowienia Konstytucji nie mają zastosowania do Państw Członkowskich
objętych derogacją:
a) uchwalanie części ogólnych kierunków polityk gospodarczych dotyczących ogólnie strefy
euro (artykuł III-179 ustęp 2),
b) środki przymusowe mające na celu zaradzenie nadmiernemu deficytowi (artykuł III-184
ustępy 9 i 10),
c) cele i zadania Europejskiego Systemu Banków Centralnych (artykuł III-185 ustępy 1, 2, 3
i 5),
d) emisja euro (artykuł III-186),
e) akty Europejskiego Banku Centralnego (artykuł III-190),
f) środki dotyczące używania euro (artykuł III-191),
g) porozumienia walutowe i inne środki dotyczące polityki kursowej (artykuł III-326),
h) mianowanie członków Zarządu Europejskiego Banku Centralnego (artykuł III-382 ustęp 2),
i) decyzje europejskie ustanawiające wspólne stanowiska w kwestiach szczególnie istotnych dla
unii gospodarczej i walutowej, w ramach właściwych międzynarodowych instytucji
i konferencji finansowych (artykuł III-196 ustęp 1),
j) środki w celu zapewnienia jednolitej reprezentacji w międzynarodowych instytucjach
i konferencjach finansowych (artykuł III-196 ustęp 2).
W związku z tym, w artykułach, o których mowa w lit. a)-j), przez „Państwa Członkowskie”
rozumie się Państwa Członkowskie, których walutą jest euro.
3. Państwa Członkowskie objęte derogacją i ich krajowe banki centralne są wyłączone z praw
i obowiązków w ramach Europejskiego Systemu Banków Centralnych, zgodnie z rozdziałem IX
Statutu Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego.
4. Prawa głosu członków Rady reprezentujących Państwa Członkowskie objęte derogacją
są zawieszone podczas przyjmowania przez Radę środków, o których mowa w artykułach
wymienionych w ustępie 2 oraz w następujących przypadkach:
a) zaleceń kierowanych do Państw Członkowskich, których walutą jest euro w ramach
wielostronnego nadzoru, w tym programów stabilności i ostrzeżeń (artykuł III-179 ustęp 4),
b) środków odnoszących się do nadmiernych deficytów dotyczących Państw Członkowskich,
których walutą jest euro (artykuł III-184 ustępy 6, 7, 8 i 11).
Większość kwalifikowaną stanowi co najmniej 55% pozostałych członków Rady reprezentujących
Państwa Członkowskie, obejmujące co najmniej 65% ludności uczestniczących Państw
Członkowskich.
Mniejszość blokująca obejmuje co najmniej minimalną liczbę pozostałych członków Rady
reprezentujących więcej niż 35% ludności uczestniczących Państw Członkowskich, plus jeden
członek, w przeciwnym razie uznaje się, że większość kwalifikowana została osiągnięta.
ARTYKUŁ III-198
1. Co najmniej co dwa lata lub na wniosek Państwa Członkowskiego objętego derogacją,
Komisja i Europejski Bank Centralny składają Radzie sprawozdania w sprawie postępów
dokonanych przez Państwa Członkowskie objęte derogacją w wypełnianiu ich zobowiązań
w zakresie urzeczywistnienia unii gospodarczej i walutowej. Sprawozdania określają, czy
ustawodawstwo krajowe każdego Państwa Członkowskiego, w tym statuty jego krajowego banku
centralnego, jest zgodne z artykułami III-188 i III-189 oraz ze Statutem Europejskiego Systemu
Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego. Sprawozdania określają również,
czy osiągnięty został wysoki poziom trwałej konwergencji, analizując, w jakim stopniu każde
Państwo Członkowskie spełniło następujące kryteria:
a) osiągnięcie wysokiego stopnia stabilności cen; wynika to ze stopy inflacji zbliżonej
do istniejącej w co najwyżej trzech Państwach Członkowskich, które mają najlepsze rezultaty
w dziedzinie stabilności cen,
b) stabilna sytuacja finansów publicznych; wynika to z sytuacji budżetowej, która nie wykazuje
nadmiernego deficytu budżetowego w rozumieniu artykułu III-184 ustęp 6,
c) poszanowanie zwykłych marginesów wahań kursów przewidzianych mechanizmem kursów
wymiany walut europejskiego systemu walutowego przez co najmniej dwa lata, bez
dewaluacji w stosunku do euro,
d) trwały charakter konwergencji osiągniętej przez Państwo Członkowskie objęte derogacją
i jego udziału w mechanizmie wymiany walut, co odzwierciedla się w poziomach
długoterminowych stóp procentowych.
Cztery kryteria, o których mowa w niniejszym ustępie, i odpowiednie okresy, podczas których
każde z nich ma być przestrzegane, są sprecyzowane w Protokole w sprawie kryteriów
konwergencji. Sprawozdania Komisji i Europejskiego Banku Centralnego biorą również pod uwagę
wyniki integracji rynków, sytuację i rozwój równowagi płatności bieżących oraz ocenę rozwoju
jednostkowych kosztów pracy i innych wskaźników cen.
2. Po konsultacji z Parlamentem Europejskim i dyskusji w ramach Rady Europejskiej, Rada,
stanowiąc na wniosek Komisji, przyjmuje decyzję europejską stwierdzającą, które Państwa
Członkowskie objęte derogacją spełniają niezbędne warunki, na podstawie kryteriów, o których
mowa w ustępie 1, i uchyla derogacje w stosunku do tych Państw Członkowskich.
Rada stanowi po otrzymaniu zalecenia od kwalifikowanej większości jej członków
reprezentujących Państwa Członkowskie, których walutą jest euro. Członkowie ci stanowią w ciągu
6 miesięcy od dnia otrzymania przez Radę wniosku Komisji.
Większość kwalifikowaną, o której mowa w akapicie drugim, stanowi co najmniej 55% tych
członków Rady reprezentujących Państwa Członkowskie, obejmujące co najmniej 65% ludności
uczestniczących Państw Członkowskich. Mniejszość blokująca obejmuje co najmniej minimalną
liczbę tych członków Rady reprezentujących więcej niż 35% ludności uczestniczących Państw
Członkowskich, plus jeden członek, w przeciwnym razie uznaje się, że większość kwalifikowana
została osiągnięta.
3. Jeśli decyduje się, zgodnie z procedurą przewidzianą w ustępie 2, o uchyleniu derogacji,
Rada, na wniosek Komisji przyjmuje rozporządzenia europejskie lub decyzje europejskie ustalające
nieodwołalnie kurs, po jakim euro zastępuje walutę danego Państwa Członkowskiego, oraz
ustanawiające inne środki niezbędne do wprowadzenia euro jako jednej waluty w danym Państwie
Członkowskim. Rada stanowi jednomyślnie głosami członków reprezentujących Państwa
Członkowskie, których walutą jest euro oraz danego Państwa Członkowskiego, po konsultacji
z Europejskim Bankiem Centralnym.
ARTYKUŁ III-199
1. Jeżeli i tak długo jak istnieją Państwa Członkowskie objęte derogacją oraz bez uszczerbku dla
artykułu III-187 ustęp 1, Rada Ogólna Europejskiego Banku Centralnego, o której mowa w artykule
45 Statutu Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego, jest
ukonstytuowana jako trzeci organ decyzyjny Europejskiego Banku Centralnego.
2. Jeżeli i tak długo jak istnieją Państwa Członkowskie objęte derogacją, Europejski Bank
Centralny w odniesieniu do tych Państw Członkowskich:
a) umacnia współpracę między krajowymi bankami centralnymi,
b) umacnia koordynację polityk pieniężnych Państw Członkowskich, dążąc do zapewnienia
stabilności cen,
c) nadzoruje funkcjonowanie mechanizmu kursów wymiany walut,
d) udziela konsultacji w kwestiach, które podlegają kompetencji krajowych banków centralnych
i wpływają na stabilność instytucji i rynków finansowych,
e) wykonuje dawne funkcje Europejskiego Funduszu Współpracy Walutowej, które zostały
wcześniej przejęte przez Europejski Instytut Walutowy.
ARTYKUŁ III-200
Każde Państwo Członkowskie objęte derogacją traktuje swoją politykę kursową jako przedmiot
wspólnego zainteresowania. Czyniąc to, Państwa Członkowskie uwzględniają doświadczenia
zdobyte dzięki współpracy w ramach mechanizmu kursów walut.
ARTYKUŁ III-201
1. W przypadku trudności lub poważnego zagrożenia trudnościami w bilansie płatniczym
Państwa Członkowskiego objętego derogacją wynikających bądź z ogólnego zachwiania bilansu
płatniczego, bądź z charakteru walut, jakimi dysponuje, zwłaszcza gdy trudności te mogą narazić na
niebezpieczeństwo funkcjonowanie rynku wewnętrznego lub realizację wspólnej polityki
handlowej, Komisja niezwłocznie bada sytuację tego państwa, jak również działanie, jakie państwo
to podjęło lub może podjąć zgodnie z Konstytucja, odwołując się do wszelkich dostępnych
środków. Komisja wskazuje środki, których przyjęcie zaleca danemu państwu.
Jeśli działanie podjęte przez Państwo Członkowskie objęte derogacją i środki sugerowane przez
Komisję nie okazują się wystarczające do przezwyciężenia trudności lub zagrożeń trudnościami,
Komisja zaleca Radzie, po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym, przyznanie
wzajemnej pomocy i właściwe jej metody.
Komisja regularnie informuje Radę o sytuacji i jej rozwoju.
2. Rada przyjmuje rozporządzenia europejskie lub decyzje europejskie przyznające wzajemną
pomoc oraz określające jej warunki i szczegóły. Wzajemna pomoc może przyjąć w szczególności
formę:
a) uzgodnionego działania w ramach innych organizacji międzynarodowych, do których mogą
zwrócić się Państwa Członkowskie objęte derogacją,
b) środków niezbędnych do uniknięcia zakłóceń w handlu, w przypadku gdy Państwo
Członkowskie objęte derogacją, które znajduje się w trudnej sytuacji, utrzymuje lub
przywraca ograniczenia ilościowe w stosunku do państw trzecich,
c) udzielenia ograniczonych kredytów przez inne Państwa Członkowskie, z zastrzeżeniem ich
zgody.
3. Jeśli wzajemna pomoc zalecona przez Komisję nie została przyznana przez Radę lub jeśli
przyznana wzajemna pomoc i przyjęte środki są niewystarczające, Komisja upoważnia mające
trudności Państwo Członkowskie objęte derogacją do podjęcia środków ochronnych, których
warunki i szczegóły określa Komisja.
Takie upoważnienie może zostać odwołane, a powyższe warunki i szczegóły zmienione przez Radę.
ARTYKUŁ III-202
1. W przypadku nagłego kryzysu w bilansie płatniczym i jeżeli decyzja europejska, o której
mowa w artykule III-201 ustęp 2 nie zostaje niezwłocznie przyjęta, Państwo Członkowskie objęte
derogacją może podjąć, w charakterze środków zapobiegawczych, niezbędne środki ochronne.
Środki te powinny powodować możliwie jak najmniejsze zakłócenia w funkcjonowaniu rynku
wewnętrznego i nie mogą wykraczać poza to, co jest ściśle konieczne do pokonania powstałych
nagle trudności.
2. Komisja i pozostałe Państwa Członkowskie powinny być informowane o środkach
ochronnych, o których mowa w ustępie 1 najpóźniej w chwili ich wejścia w życie. Komisja może
zalecić Radzie udzielenie wzajemnej pomocy na podstawie artykułu III-201.
3. Rada, na zalecenie Komisji i po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym, może
przyjąć decyzję europejską ustalającą , że zainteresowane Państwo Członkowskie powinno zmienić,
zawiesić lub znieść środki ochronne, o których mowa w ustępie 1.