Konstytucje >> Konstytucja UE, Bruksela, 29 października 2004 r.



ROZDZIAŁ III

POLITYKI W INNYCH DZIEDZINACH

SEKCJA 1

ZATRUDNIENIE

ARTYKUŁ III-203

Unia i Państwa Członkowskie działają, zgodnie z niniejszą sekcją, w celu wypracowania

skoordynowanej strategii dla zatrudnienia, a w szczególności w celu wsparcia siły roboczej

wykwalifikowanej, przeszkolonej i zdolnej do dostosowania się, jak również rynków pracy

reagujących na zmiany gospodarcze, mając na względzie osiągnięcie celów, o których mowa

w artykule I-3.

ARTYKUŁ III-204

1. Państwa Członkowskie poprzez swoje polityki zatrudnienia przyczyniają się do osiągnięcia

celów, o których mowa w artykule III-203, w sposób zgodny z ogólnymi kierunkami polityk

gospodarczych Państw Członkowskich i Unii, przyjętymi na podstawie artykułu III-179 ustęp 2.

2. Państwa Członkowskie, uwzględniając praktyki krajowe związane z funkcjami partnerów

społecznych, uważają wspieranie zatrudnienia za przedmiot wspólnego zainteresowania i

koordynują swoje działania w tym względzie w ramach Rady, zgodnie z artykułem III-206.



ARTYKUŁ III-205

1. Unia przyczynia się do urzeczywistnienia wysokiego poziomu zatrudnienia, zachęcając

do współpracy Państwa Członkowskie i, w razie potrzeby, wspierając i uzupełniając ich działanie.

Czyniąc to, szanuje ona w pełni kompetencje Państw Członkowskich w tej dziedzinie.

2. Cel osiągnięcia wysokiego poziomu zatrudnienia jest brany pod uwagę przy definiowaniu

i wykonywaniu polityk i działań Unii.

ARTYKUŁ III-206

1. Rada Europejska bada co roku sytuację zatrudnienia w Unii i przyjmuje konkluzje w tym

przedmiocie na podstawie wspólnego sprawozdania rocznego Rady i Komisji.

2. Na podstawie konkluzji Rady Europejskiej, Rada na wniosek Komisji przyjmuje co roku

wytyczne, które Państwa Członkowskie uwzględniają w swoich politykach zatrudnienia. Rada

stanowi po konsultacji z Parlamentem Europejskim, Komitetem Regionów, Komitetem

Ekonomiczno-Społecznym i Komitetem Zatrudnienia.

Wytyczne te są zgodne z ogólnymi kierunkami przyjmowanymi w zastosowaniu artykułu III-179

ustęp 2.

3. Każde Państwo Członkowskie przesyła do Rady i Komisji roczne sprawozdanie w sprawie

podstawowych środków, jakie przyjęło w celu wykonania swej polityki zatrudnienia w świetle

wytycznych określonych w ustępie 2.



4. Na podstawie sprawozdań określonych w ustępie 3 i po uzyskaniu opinii Komitetu

Zatrudnienia, Rada corocznie analizuje realizację polityk zatrudnienia Państw Członkowskich

w świetle wytycznych dotyczących zatrudnienia. Rada na zalecenie Komisji może wydać zalecenia

skierowane do Państw Członkowskich.

5. Na podstawie wyników tej analizy Rada i Komisja kierują do Rady Europejskiej wspólne

sprawozdanie roczne dotyczące sytuacji zatrudnienia w Unii i wprowadzenia w życie wytycznych

dotyczących zatrudnienia.

ARTYKUŁ III-207

Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe mogą ustanowić środki zachęcające,

zmierzające do sprzyjania współpracy między Państwami Członkowskimi oraz wspierania ich

działań w dziedzinie zatrudnienia poprzez inicjatywy mające na celu rozwijanie wymiany

informacji i najlepszych praktyk, dostarczając analizy porównawcze i porady, jak również

popierając podejścia nowatorskie i oceniając doświadczenia, zwłaszcza przez odwołanie się

do projektów pilotażowych. Ustawy europejskie i europejskie ustawy ramowe są przyjmowane

po konsultacji z Komitetem Regionów i Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.

Ustawy europejskie i europejskie ustawy ramowe nie obejmują harmonizacji przepisów

ustawowych i wykonawczych Państw Członkowskich.

ARTYKUŁ III-208

Rada przyjmuje zwykłą większością decyzję europejską ustanawiającą Komitet Zatrudnienia

o charakterze doradczym w celu wspierania koordynacji między Państwami Członkowskimi polityk

zatrudnienia i w zakresie rynku pracy. Rada stanowi po konsultacji

z Parlamentem Europejskim.



Zadania Komitetu obejmują:

a) śledzenie rozwoju sytuacji zatrudnienia i polityk zatrudnienia w Unii i w Państwach

Członkowskich;

b) bez uszczerbku dla artykułu III-344, formułowanie opinii na żądanie Rady lub Komisji, bądź

z inicjatywy własnej, oraz przyczynianie się do przygotowania działań Rady określonych

w artykule III-206.

W wypełnianiu swojego mandatu Komitet konsultuje się z partnerami społecznymi.

Każde Państwo Członkowskie i Komisja mianują po dwóch członków Komitetu.

SEKCJA 2

POLITYKA SPOŁECZNA

ARTYKUŁ III-209

Unia i Państwa Członkowskie, świadome podstawowych praw socjalnych wyrażonych

w Europejskiej Karcie Społecznej, podpisanej w Turynie 18 października 1961 roku oraz we

Wspólnotowej Karcie Socjalnych Praw Podstawowych Pracowników z 1989 roku, mają na celu

promowanie zatrudnienia, poprawę warunków życia i pracy, tak aby umożliwić ich wyrównanie

z jednoczesnym zachowaniem postępu, odpowiednią ochronę socjalną, dialog między partnerami

społecznymi, rozwój zasobów ludzkich pozwalający podnosić i utrzymać poziom zatrudnienia oraz

przeciwdziałanie wyłączeniu.



W tym celu Unia i Państwa Członkowskie wprowadzają w życie środki, które uwzględniają

różnorodność praktyk krajowych, w szczególności w dziedzinie stosunków umownych, jak również

potrzebę utrzymania konkurencyjności gospodarki Unii.

Uważają one, że taki rozwój będzie wynikał nie tylko z funkcjonowania rynku wewnętrznego,

który będzie sprzyjał harmonizacji systemów społecznych, ale też z procedur przewidzianych

w Konstytucji oraz ze zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych

Państw Członkowskich.

Artykuł III-210

1. Mając na względzie urzeczywistnienie celów określonych w artykule III-209, Unia wspiera

i uzupełnia działania Państw Członkowskich w następujących dziedzinach:

a) polepszanie w szczególności środowiska pracy w celu ochrony zdrowia i bezpieczeństwa

pracowników,

b) warunki pracy,

c) zabezpieczenie społeczne i ochrona socjalna pracowników,

d) ochrona pracowników w przypadku wypowiedzenia umowy o pracę,

e) informacja i konsultacja z pracownikami,

f) reprezentacja i obrona zbiorowa interesów pracowników i pracodawców, w tym

współzarządzanie, z zastrzeżeniem ustępu 6,



g) warunki zatrudnienia obywateli państw trzecich legalnie przebywających na terytorium Unii,

h) integracja osób wyłączonych z rynku pracy, bez uszczerbku dla artykułu III-283,

i) równość kobiet i mężczyzn w odniesieniu do ich szans na rynku pracy i traktowania

w pracy,

j) zwalczanie wyłączenia społecznego,

k) modernizacja systemów ochrony socjalnej, bez uszczerbku dla lit. c).

2. Do celów ustępu 1:

a) ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe mogą ustanowić środki w celu zachęcania

do współpracy między Państwami Członkowskimi w drodze inicjatyw zmierzających do

pogłębiania wiedzy, rozwijania wymiany informacji i najlepszych praktyk, wspierania

podejść nowatorskich oraz oceny doświadczeń, z wyłączeniem jakiejkolwiek harmonizacji

przepisów ustawowych i wykonawczych Państw Członkowskich,

b) w dziedzinach, o których mowa w ustępie 1 lit. a) – i), europejskie ustawy ramowe mogą

ustanowić minimalne wymagania stopniowo wprowadzane w życie, z uwzględnieniem

warunków i norm technicznych istniejących w każdym z Państw Członkowskich. Takie

europejskie ustawy ramowe unikają nakładania administracyjnych, finansowych i prawnych

ograniczeń, które utrudniałyby tworzenie i rozwijanie małych i średnich przedsiębiorstw.

W każdym przypadku, ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe są przyjmowane

po konsultacji z Komitetem Regionów i Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.



3. Na zasadzie odstępstwa od ustępu 2, w dziedzinach, o których mowa w ustępie 1 lit. c), d), f)

i g), Rada przyjmuje ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe stanowiąc jednomyślnie

po konsultacji z Parlamentem Europejskim, Komitetem Regionów i Komitetem Ekonomiczno-

Społecznym.

Rada może, na wniosek Komisji, przyjąć decyzję europejską o stosowaniu zwykłej procedury

ustawodawczej do ustępu 1 lit. d), f) i g). Rada stanowi jednomyślnie po konsultacji

z Parlamentem Europejskim.

4. Państwo Członkowskie może powierzyć partnerom społecznym, na ich wspólne żądanie,

wykonanie europejskich ustaw ramowych przyjętych na podstawie ustępów 2 i 3 lub,

w stosownych przypadkach, w wykonaniu rozporządzeń europejskich lub decyzji europejskich

przyjętych zgodnie z artykułem III-212.

W takim przypadku dane Państwo Członkowskie, będąc zobowiązanym do przedsięwzięcia

wszelkich środków pozwalających mu w każdej chwili na zagwarantowanie realizacji celów

europejskiej ustawy ramowej, rozporządzenia europejskiego lub decyzji europejskiej zapewnia,

że najpóźniej w dniu, w którym europejska ustawa ramowa musi być przetransponowana,

a rozporządzenie europejskie lub decyzja europejska wdrożona, partnerzy społeczni przyjęli

niezbędne środki w drodze porozumienia.

5. Ustawy europejskie i europejskie ustawy ramowe przyjęte na mocy niniejszego artykułu:

a) nie naruszają prawa Państw Członkowskich do określenia podstawowych zasad ich systemów

zabezpieczenia społecznego i nie mogą znacząco wpływać na ich równowagę finansową,

b) nie stanowią przeszkody dla Państwa Członkowskiego w utrzymywaniu lub ustanawianiu

bardziej rygorystycznych środków ochronnych zgodnych z Konstytucją.



6. Niniejszy artykuł nie ma zastosowania do wynagrodzeń ani do prawa zrzeszania się, ani do

prawa strajku, ani do prawa lokautu.

ARTYKUŁ III-211

1. Komisja wspiera konsultacje między partnerami społecznymi na poziomie Unii i podejmuje

wszelkie właściwe środki w celu ułatwienia ich dialogu, zapewniając stronom zrównoważone

wsparcie.

2. Do celów ustępu 1, Komisja przed przedstawieniem wniosków w dziedzinie polityki

społecznej, konsultuje się z partnerami społecznymi w sprawie możliwego kierunku działania Unii.

3. Jeśli Komisja po przeprowadzeniu konsultacji, o której mowa w ustępie 2 uzna, że działanie

Unii jest pożądane, konsultuje się z partnerami społecznymi w sprawie treści rozważanego

wniosku. Partnerzy społeczni przesyłają do Komisji opinię lub, w odpowiednim przypadku,

zalecenie.

4. Przy okazji konsultacji, o których mowa w ustępach 2 i 3, partnerzy społeczni mogą

informować Komisję o swojej woli rozpoczęcia postępowania przewidzianego w artykule III-212

ustęp 1. Czas trwania tego postępowania nie może przekraczać dziewięciu miesięcy, chyba że

partnerzy społeczni i Komisja wspólnie zadecydują o jego przedłużeniu.

ARTYKUŁ III-212

1. Dialog między partnerami społecznymi na poziomie Unii może prowadzić, jeżeli oni sobie

tego życzą, do nawiązania stosunków umownych, w tym do zawarcia umów zbiorowych.



2. Wykonywanie umów zbiorowych zawartych na poziomie Unii odbywa się bądź zgodnie

z procedurami i praktykami właściwymi dla partnerów społecznych i Państw Członkowskich, bądź,

w dziedzinach podlegających artykułowi III-210, na wspólne żądanie stron-sygnatariuszy, w drodze

rozporządzeń europejskich lub decyzji europejskich przyjętych przez Radę na wniosek Komisji.

Parlament Europejski jest informowany.

Rada stanowi jednomyślnie jeżeli dana umowa zawiera jedno lub więcej postanowień dotyczących

jednej z dziedzin, w których zgodnie z artykułem III-210 ustęp 3 wymagana jest jednomyślność.

ARTYKUŁ III-213

Dla realizacji celów, o których jest mowa w artykule III-209 i bez uszczerbku dla innych

postanowień Konstytucji, Komisja zachęca do współpracy między Państwami Członkowskimi

oraz ułatwia koordynację ich działań we wszystkich dziedzinach polityki społecznej w ramach

niniejszej sekcji, a zwłaszcza w dziedzinach odnoszących się do:

a) zatrudnienia,

b) prawa pracy i warunków pracy,

c) kształcenia i doskonalenia zawodowego,

d) zabezpieczenia społecznego,

e) ochrony przed wypadkami i chorobami zawodowymi,

f) higieny pracy,

g) prawa zrzeszania się w związki zawodowe i sporów zbiorowych między pracodawcami

a pracownikami.



W tym celu Komisja działa w ścisłym kontakcie z Państwami Członkowskimi, przeprowadzając

badania, wydając opinie i organizując konsultacje zarówno w sprawie problemów pojawiających

się na poziomie krajowym, jak i tych, które interesują organizacje międzynarodowe,

w szczególności poprzez inicjatywy mające na celu określenie kierunków i wskaźników,

organizowanie wymiany najlepszych praktyk i przygotowanie elementów niezbędnych dla

prowadzenia okresowego nadzoru i oceny. Parlament Europejski jest w pełni informowany.

Przed wydaniem opinii przewidzianych niniejszym artykułem Komisja konsultuje się z Komitetem

Ekonomiczno-Społecznym.

ARTYKUŁ III-214

1. Każde Państwo Członkowskie zapewnia stosowanie zasady równości wynagrodzeń

dla pracowników płci żeńskiej i męskiej i za taką samą pracę lub pracę tej samej wartości.

2. Do celów niniejszego artykułu przez „wynagrodzenie” rozumie się zwykłą podstawową

lub minimalną płacę lub uposażenie oraz wszystkie inne korzyści w gotówce lub w naturze,

otrzymywane przez pracownika bezpośrednio lub pośrednio, z racji zatrudnienia, od pracodawcy.

Równość wynagrodzenia bez dyskryminacji ze względu na płeć oznacza, że:

a) wynagrodzenie przyznane za taką samą pracę na akord jest określane na podstawie takiej

samej jednostki miary,

b) wynagrodzenie za pracę na czas jest takie samo na tym samym stanowisku.



3. Środki zmierzające do zapewnienia stosowania zasady równości szans i równości traktowania

kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy, w tym zasady równości wynagrodzeń za taką

samą pracę lub pracę takiej samej wartości są ustanawiane na mocy ustaw europejskich lub

europejskich ustaw ramowych. Ustawy europejskie i europejskie ustawy ramowe są przyjmowane

po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.

4. W celu rzeczywistego zapewnienia pełnej równości między kobietami i mężczyznami w życiu

zawodowym zasada równości traktowania nie stanowi przeszkody dla Państwa Członkowskiego

w utrzymaniu lub przyjmowaniu środków przewidujących specyficzne korzyści, zmierzające

do ułatwienia wykonywania działalności zawodowej przez osoby płci niedostatecznie

reprezentowanej bądź zapobiegania niekorzystnym sytuacjom w karierze zawodowej lub ich

kompensowania.

ARTYKUŁ III-215

Państwa Członkowskie dokładają starań, aby utrzymać istniejącą równowagę systemów płatnych

urlopów.

ARTYKUŁ III-216

Komisja opracowuje co roku sprawozdanie w sprawie postępów w realizacji celów, o których

mowa w artykule III-209, w tym sytuacji demograficznej w Unii. Komisja przesyła to sprawozdanie

do Parlamentu Europejskiego, Rady i Komitetu Ekonomiczno-Społecznego.

ARTYKUŁ III-217

Rada przyjmuje decyzję europejską ustanawiającą Komitet ds. Ochrony Socjalnej o charakterze

doradczym, celem wspierania współpracy w dziedzinie ochrony socjalnej między Państwami

Członkowskimi oraz Komisją. Rada stanowi po konsultacji z Parlamentem Europejskim.



Zadania Komitetu obejmują:

a) śledzenie sytuacji społecznej i rozwoju ochrony socjalnej w Państwach Członkowskich

i w Unii,

b) wspieranie wymiany informacji, doświadczeń i dobrych praktyk między Państwami

Członkowskimi oraz z Komisją,

c) opracowywanie sprawozdań, formułowanie opinii lub podejmowanie innych prac w ramach

swoich uprawnień, na żądanie Rady lub Komisji, lub z własnej inicjatywy, bez uszczerbku

dla artykułu III-344.

W wypełnianiu swojego mandatu Komitet nawiązuje odpowiednie kontakty z partnerami

społecznymi.

Każde Państwo Członkowskie i Komisja mianują po dwóch członków Komitetu.

ARTYKUŁ III-218

Komisja włącza do swojego sprawozdania rocznego dla Parlamentu Europejskiego oddzielny

rozdział dotyczący rozwoju sytuacji społecznej w Unii.

Parlament Europejski może wezwać Komisję do opracowania sprawozdań w sprawie

poszczególnych problemów dotyczących warunków społecznych.



ARTYKUŁ III-219

1. W celu poprawy możliwości zatrudniania pracowników w ramach rynku wewnętrznego

i przyczyniania się w ten sposób do podniesienia poziomu życia, ustanawia się zgodnie

z poniższymi postanowieniami Europejski Fundusz Społeczny, który dąży do ułatwienia

zatrudniania pracowników i zwiększania ich mobilności geograficznej i zawodowej wewnątrz Unii,

jak również do ułatwienia im dostosowania się do zmian w przemyśle i systemach produkcyjnych,

zwłaszcza przez kształcenie zawodowe i przekwalifikowanie.

2. Funduszem zarządza Komisja. W wykonywaniu tego zadania Komisję wspomaga komitet

złożony z przedstawicieli Państw Członkowskich, związków zawodowych i organizacji

pracodawców, któremu przewodniczy członek Komisji.

3. Środki wykonawcze dotyczące Funduszu są ustanawiane w ustawach europejskich. Ustawy

europejskie są przyjmowane po konsultacji z Komitetem Regionów i Komitetem Ekonomiczno-

Społecznym.



SEKCJA 3

SPÓJNOŚĆ GOSPODARCZA, SPOŁECZNA

I TERYTORIALNA

ARTYKUŁ III-220

W celu wspierania harmonijnego rozwoju całej Unii, rozwija ona i prowadzi działania służące

wzmocnieniu jej spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej.

W szczególności Unia zmierza do zmniejszenia dysproporcji w poziomach rozwoju różnych

regionów oraz zacofania regionów najmniej uprzywilejowanych.

Wśród regionów, o których mowa, szczególną uwagę poświęca się obszarom wiejskim, obszarom

podlegającym przemianom przemysłowym i obszarom, które cierpią na skutek poważnych lub

trwałych trudności naturalnych lub demograficznych, takim jak najbardziej na północ wysunięte

regiony o bardzo słabym zaludnieniu oraz regiony wyspiarskie, transgraniczne i górskie.

ARTYKUŁ III-221

Państwa Członkowskie prowadzą swoje polityki gospodarcze i koordynują je w taki sposób, aby

osiągnąć także cele określone w artykule III-220. Przy formułowaniu i urzeczywistnianiu polityk

i działań Unii oraz przy urzeczywistnianiu rynku wewnętrznego bierze się pod uwagę te cele

i przyczynia się do ich realizacji. Unia wspiera także osiąganie tych celów przez działania, które

podejmuje za pośrednictwem funduszy o przeznaczeniu strukturalnym (Europejskiego Funduszu

Orientacji i Gwarancji Rolnej – Sekcja Orientacji, Europejskiego Funduszu Społecznego,

Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego), Europejskiego Banku Inwestycyjnego

oraz innych istniejących instrumentów finansowych.



Co trzy lata Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Komitetowi Regionów

i Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu sprawozdanie w sprawie postępów w urzeczywistnianiu

spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej oraz w sprawie sposobu, w jaki różne środki

przewidziane w niniejszym artykule przyczyniły się do tego. Sprawozdanie to zawiera,

w odpowiednim przypadku, stosowne wnioski.

Bez uszczerbku dla środków przyjętych w ramach innych polityk Unii ustawy europejskie lub

europejskie ustawy ramowe mogą ustanowić wszelkie środki specjalne poza funduszami. Ustawy

europejskie i europejskie ustawy ramowe są przyjmowane po konsultacji z Komitetem Regionów

i Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.

Artykuł III-222

Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego ma na celu przyczynianie się do korygowania

podstawowych dysproporcji regionalnych w Unii poprzez udział w rozwoju i dostosowaniu

strukturalnym regionów opóźnionych w rozwoju oraz w przekształcaniu upadających regionów

przemysłowych.

Artykuł III-223

1. Bez uszczerbku dla artykułu III-224, ustawy europejskie określają zadania, cele priorytetowe

i organizację funduszy o przeznaczeniu strukturalnym, co może obejmować grupowanie funduszy,

oraz ogólne zasady mające do nich zastosowanie, jak również przepisy niezbędne do zapewnienia

ich skuteczności oraz koordynacji funduszy między sobą i z innymi istniejącymi instrumentami

finansowymi.

Fundusz Spójności, utworzony przez ustawę europejską, wspiera finansowo projekty w dziedzinach

środowiska naturalnego i sieci transeuropejskich w zakresie infrastruktury transportowej.



W każdym przypadku, ustawy europejskie są przyjmowane po konsultacji z Komitetem Regionów

i Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.

2. Pierwsze postanowienia w sprawie funduszy o przeznaczeniu strukturalnym i Funduszu

Spójności, które zostaną przyjęte po postanowieniach obowiązujących w dniu podpisania Traktatu

ustanawiającego Konstytucję dla Europy, ustanawia się na mocy ustawy europejskiej Rady. Rada

stanowi jednomyślnie po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego.

ARTYKUŁ III-224

Środki wykonawcze dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego są ustanawiane

na mocy ustaw europejskich. Ustawy europejskie są przyjmowane po konsultacji z Komitetem

Regionów i Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.

W odniesieniu do Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej – Sekcja Orientacji oraz

Europejskiego Funduszu Społecznego stosują się odpowiednio artykuły III-231 i III-219 ustęp 3.



SEKCJA 4

ROLNICTWO I RYBOŁÓWSTWO

ARTYKUŁ III-225

Unia określa i realizuje wspólną politykę rolną i rybołówstwa.

Przez „produkty rolne” należy rozumieć płody ziemi, produkty pochodzące z hodowli i

rybołówstwa, jak również produkty pierwszego przetworzenia, które pozostają w bezpośrednim

związku z tymi produktami. Odniesienia do wspólnej polityki rolnej lub do rolnictwa

oraz stosowanie wyrazu „rolny” są rozumiane jako dotyczące także rybołówstwa, z

uwzględnieniem szczególnych cech charakterystycznych tego sektora.

ARTYKUŁ III-226

1. Rynek wewnętrzny obejmuje także rolnictwo i handel produktami rolnymi.

2. Z zastrzeżeniem odmiennych postanowień artykułów III-227 – III-232, zasady przewidziane

w celu ustanowienia lub funkcjonowania rynku wewnętrznego stosują się do produktów rolnych.

3. Produkty wymienione w załączniku I podlegają postanowieniom artykułów III-227 – III-232.

4. Funkcjonowaniu i rozwojowi rynku wewnętrznego produktów rolnych musi towarzyszyć

wspólna polityka rolna.



ARTYKUŁ III-227

1. Celami wspólnej polityki rolnej są:

a) zwiększenie wydajności rolnictwa przez wspieranie postępu technicznego i racjonalny rozwój

produkcji rolnej, jak również optymalne wykorzystanie czynników produkcji, zwłaszcza siły

roboczej,

b) zapewnienie w ten sposób odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez

podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie,

c) stabilizacja rynków,

d) zagwarantowanie bezpieczeństwa dostaw,

e) zapewnienie rozsądnych cen w dostawach dla konsumentów.

2. Przy ustalaniu wspólnej polityki rolnej i specjalnych środków służących jej realizacji

uwzględnia się:

a) szczególny charakter gospodarki rolnej, wynikający ze struktury społecznej rolnictwa oraz

z różnic strukturalnych i przyrodniczych między poszczególnymi regionami rolniczymi,

b) potrzebę stopniowego wprowadzania odpowiednich środków dostosowawczych,

c) fakt, że w Państwach Członkowskich rolnictwo jest sektorem ściśle powiązanym z całą

gospodarką.



ARTYKUŁ III-228.

1. Do osiągnięcia celów, o których mowa w artykule III-227, ustanawia się wspólną organizację

rynków rolnych.

Zależnie od produktów, organizacja ta przybiera jedną z następujących form:

a) wspólne reguły konkurencji,

b) obowiązkowa koordynacja różnych krajowych organizacji rynkowych,

c) europejska organizacja rynkowa.

2. Wspólna organizacja, ustanowiona w jednej z postaci przewidzianych w ustępie 1, może

obejmować wszelkie środki konieczne do osiągnięcia celów, o których mowa w artykule III-227,

a w szczególności regulację cen, subwencje służące produkcji i wprowadzaniu do obrotu różnych

produktów, systemy magazynowania i przewozu oraz wspólne mechanizmy stabilizacji przywozu

i wywozu.

Wspólna organizacja ogranicza się do osiągania celów, o których mowa w artykule III-227,

i wyklucza wszelką dyskryminację między producentami lub konsumentami wewnątrz Unii.

Wspólna polityka cenowa powinna się opierać na wspólnych kryteriach i jednolitych metodach

kalkulacji.

3. Aby umożliwić wspólnej organizacji, o której mowa w ustępie 1, osiąganie jej celów, może

być stworzony jeden lub kilka funduszy orientacji i gwarancji rolnej.



ARTYKUŁ III-229

Do umożliwienia osiągnięcia celów, o których mowa w artykule III-227, w ramach wspólnej

polityki rolnej mogą być przewidziane w szczególności środki polegające na:

a) skutecznej koordynacji wysiłków podejmowanych w dziedzinach kształcenia zawodowego,

badań naukowych i upowszechniania wiedzy rolniczej, co może obejmować wspólne

finansowanie projektów lub instytucji,

b) wspólnym działaniu na rzecz zwiększania poziomu konsumpcji niektórych produktów.

ARTYKUŁ III-230

1. Postanowienia sekcji dotyczącej reguł konkurencji stosują się do produkcji rolnej i handlu

produktami rolnymi jedynie w zakresie ustalonym przez ustawy europejskie lub europejskie ustawy

ramowe zgodnie z artykułem III-231 ustęp 2, z uwzględnieniem celów, o których mowa w artykule

III-227.

2. Rada, na wniosek Komisji, może przyjąć rozporządzenie europejskie lub decyzję europejską

zezwalające na przyznanie pomocy:

a) na ochronę gospodarstw znajdujących się w niekorzystnym położeniu ze względu na warunki

strukturalne lub przyrodnicze,

b) w ramach programów rozwoju gospodarczego.



ARTYKUŁ III-231

1. Komisja przedkłada wnioski dotyczące wypracowywania i realizowania wspólnej polityki

rolnej, w tym zastąpienia organizacji krajowych przez jedną z form wspólnej organizacji

przewidzianą w artykule III-228 ustęp 1, jak również wprowadzenia w życie środków, o których

mowa w niniejszej sekcji.

Wnioski te uwzględniają współzależność zagadnień rolnych, o których mowa w niniejszej sekcji.

2. Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiają wspólną organizację rynków

rolnych przewidzianą w artykule III-228 ustęp 1, jak również inne postanowienia niezbędne

dla osiągnięcia celów wspólnej polityki rolnej i rybołówstwa. Ustawy europejskie i europejskie

ustawy ramowe są przyjmowane po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.

3. Rada na wniosek Komisji przyjmuje rozporządzenia europejskie lub decyzje europejskie

w sprawie ustalania cen, potrąceń, pomocy i ograniczeń ilościowych, jak również w sprawie

ustalania i przydziału wielkości dopuszczalnych połowów.

4. Zgodnie z ustępem 2, krajowe organizacje rynkowe mogą zostać zastąpione wspólną

organizacją przewidzianą w artykule III-228 ustęp 1, jeżeli:

a) wspólna organizacja oferuje Państwom Członkowskim sprzeciwiającym się temu środkowi

i dysponującym własną organizacją krajową dla określonej produkcji równoważne gwarancje

zatrudnienia i poziomu życia zainteresowanych producentów, uwzględniając harmonogram

możliwych dostosowań i potrzebną specjalizację,

b) organizacja ta zapewnia w handlu wewnątrz Unii warunki podobne do tych, jakie istnieją

na rynku krajowym.



5. Jeżeli utworzona jest wspólna organizacja dla niektórych surowców, a nie istnieje jeszcze

wspólna organizacja dla odpowiednich produktów przetworzonych, surowce te, wykorzystywane

do produktów przetworzonych przeznaczonych na wywóz do państw trzecich, mogą być

przywożone spoza Unii.

ARTYKUŁ III-232

Jeżeli w Państwie Członkowskim produkt jest przedmiotem krajowej organizacji rynkowej

lub regulacji wewnętrznej o równoważnym skutku, która wpływa na pozycję konkurencyjną

produkcji podobnej w innym Państwie Członkowskim, Państwa Członkowskie stosują w przywozie

opłatę wyrównawczą na taki produkt pochodzący z Państwa Członkowskiego, w którym istnieje

taka organizacja lub regulacja, chyba że Państwo to stosuje opłatę wyrównawczą przy wywozie.

Komisja przyjmuje rozporządzenia europejskie lub decyzje europejskie ustalające wysokość tych

opłat na poziomie niezbędnym do przywrócenia równowagi. Może ona również zezwolić na inne

środki, ustalając ich szczegóły i warunki.



SEKCJA 5

ŚRODOWISKO NATURALNE

ARTYKUŁ III-233

1. Polityka Unii w dziedzinie środowiska naturalnego przyczynia się do osiągania następujących

celów:

a) zachowania, ochrony i poprawy jakości środowiska naturalnego,

b) ochrony zdrowia ludzkiego,

c) ostrożnego i racjonalnego wykorzystywania zasobów naturalnych,

d) promowania na płaszczyźnie międzynarodowej środków zmierzających do rozwiązywania

regionalnych lub światowych problemów środowiska naturalnego.

2. Polityka Unii w dziedzinie środowiska naturalnego stawia sobie za cel wysoki poziom

ochrony, z uwzględnieniem różnorodności sytuacji w różnych regionach Unii. Opiera się

na zasadzie ostrożności oraz na zasadach działania zapobiegawczego, naprawiania szkody

w pierwszym rzędzie u źródła i na zasadzie „zanieczyszczający płaci”.

W tym kontekście środki harmonizujące odpowiadające wymogom w dziedzinie ochrony

środowiska obejmują, w odpowiednich przypadkach, klauzulę zabezpieczającą, która pozwala

Państwom Członkowskim na podejmowanie, z pozagospodarczych względów związanych

ze środowiskiem naturalnym, środków tymczasowych podlegających procedurze kontrolnej Unii.

3. Przy opracowywaniu polityki w dziedzinie środowiska naturalnego Unia uwzględnia:



a) dostępne dane naukowo–techniczne,

b) warunki środowiska naturalnego w różnych regionach Unii,

c) korzyści i koszty, które mogą wynikać z działania lub zaniechania działania,

d) gospodarczy i społeczny rozwój Unii jako całości i zrównoważony rozwój jej regionów.

4. W zakresie swoich odpowiednich kompetencji Unia i Państwa Członkowskie współpracują

z państwami trzecimi i właściwymi organizacjami międzynarodowymi. Warunki współpracy Unii

mogą stanowić przedmiot umów między Unią i zainteresowanymi stronami trzecimi.

Pierwszy akapit nie narusza kompetencji Państw Członkowskich do negocjowania w organach

międzynarodowych i zawierania umów międzynarodowych.

ARTYKUŁ III-234

1. Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiają działania służące osiągnięciu

celów określonych w artykule III-233. Ustawy europejskie i europejskie ustawy ramowe

są przyjmowane po konsultacji z Komitetem Regionów i Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.

2. Na zasadzie odstępstwa od ustępu 1 i bez uszczerbku dla artykułu III-172, Rada przyjmuje

jednomyślnie ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiające:

a) przepisy mające przede wszystkim charakter fiskalny,

b) środki wpływające na:



i) zagospodarowanie przestrzenne,

ii) zarządzanie ilościowe zasobami wodnymi lub wpływające w sposób pośredni lub

bezpośredni na dostępność tych zasobów,

iii) przeznaczenie gruntów, z wyjątkiem kwestii zarządzania odpadami.

c) środki wpływające znacząco na wybór Państwa Członkowskiego między różnymi źródłami

energii i ogólną strukturę jego zaopatrzenia w energię.

Rada, stanowiąc jednomyślnie, na wniosek Komisji, może przyjąć decyzję europejską

o stosowaniu zwykłej procedury ustawodawczej do spraw, o których mowa w pierwszym akapicie.

We wszystkich przypadkach Rada stanowi po konsultacji z Parlamentem Europejskim, Komitetem

Regionów i Komitetem Ekonomiczno–Społecznym.

3. Ustawy europejskie ustanawiają ogólne programy działania określające cele priorytetowe,

które mają być osiągnięte. Ustawy europejskie są przyjmowane po konsultacji z Komitetem

Regionów i Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.

Środki niezbędne do urzeczywistnienia tych programów są przyjmowane na warunkach

przewidzianych w ustępie 1 lub 2, zależnie od przypadku.

4. Bez uszczerbku dla niektórych środków przyjętych przez Unię, Państwa Członkowskie

zapewniają finansowanie i wykonanie polityki w zakresie środowiska naturalnego.

5. Bez uszczerbku dla zasady, iż zanieczyszczający płaci, gdy środek podjęty na podstawie

ustępu 1 wiąże się z kosztami uznanymi za nieproporcjonalne dla władz publicznych Państwa

Członkowskiego, środek ten przewiduje, w odpowiedniej formie:



a) tymczasowe odstępstwa i/lub

b) wsparcie finansowe z Funduszu Spójności.

6. Środki ochronne przyjęte na mocy niniejszego artykułu nie stanowią przeszkody dla Państwa

Członkowskiego w utrzymywaniu i ustanawianiu bardziej rygorystycznych środków ochronnych.

Środki te muszą być zgodne z Konstytucją. Są one notyfikowane Komisji.

SEKCJA 6

OCHRONA KONSUMENTÓW

ARTYKUŁ III-235

1. Dążąc do popierania interesów konsumentów i zapewnienia wysokiego poziomu ochrony

konsumentów, Unia przyczynia się do ochrony zdrowia, bezpieczeństwa i interesów gospodarczych

konsumentów, jak również wspierania ich prawa do informacji, edukacji i organizowania się w celu

zachowania ich interesów.

2. Unia przyczynia się do osiągnięcia celów, o których mowa w ustępie 1 poprzez:

a) środki, które przyjmuje w zastosowaniu artykułu III-172 w ramach ustanowienia

lub funkcjonowania rynku wewnętrznego,

b) środki, które wspierają, uzupełniają i nadzorują politykę prowadzoną przez Państwa

Członkowskie.



3. Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiają środki określone w ustępie

2 lit. b). Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe są przyjmowane po konsultacji

z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.

4. Akty przyjęte na podstawie ustępu 3 nie stanowią przeszkody dla Państwa Członkowskiego

w utrzymaniu lub ustanawianiu bardziej rygorystycznych przepisów ochronnych. Przepisy te muszą

być zgodne z Konstytucją. Są one notyfikowane Komisji.

SEKCJA 7

TRANSPORT

ARTYKUŁ III-236

1. Cele Konstytucji, w odniesieniu do kwestii uregulowanych w niniejszej sekcji, są realizowane

w ramach wspólnej polityki transportowej.

2. W celu wykonania ustępu 1, ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe

uwzględniają specyficzne aspekty transportu. Ustawy europejskie i europejskie ustawy ramowe są

przyjmowane po konsultacji z Komitetem Regionów i Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.

Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiają:

a) wspólne reguły mające zastosowanie do transportu międzynarodowego wykonywanego

z lub na terytorium Państwa Członkowskiego lub tranzytu przez terytorium jednego

lub większej liczby Państw Członkowskich,



b) warunki dostępu przewoźników nie mających stałej siedziby w Państwie Członkowskim

do transportu krajowego w Państwie Członkowskim,

c) środki pozwalające polepszyć bezpieczeństwo transportu,

d) wszelkie inne potrzebne środki.

3. Przy przyjmowaniu ustaw europejskich lub europejskich ustaw ramowych, o których mowa

w ustępie 2, uwzględnia się przypadki, w których stosowanie tych ustaw może poważnie wpływać

na jakość życia i poziom zatrudnienia w pewnych regionach, jak również na funkcjonowanie

infrastruktury transportowej.

ARTYKUŁ III-237

Do czasu przyjęcia ustaw europejskich lub europejskich ustaw ramowych, o których mowa

w artykule III-236 ustęp 2, i z zastrzeżeniem jednomyślnego przyjęcia przez Radę decyzji

europejskiej przyznającej odstępstwo, żadne Państwo Członkowskie nie może wydać mniej

korzystnych, w ich bezpośrednim lub pośrednim skutku wobec przewoźników z innych Państw

Członkowskich, w porównaniu z przewoźnikami krajowymi, różnych przepisów regulujących tę

materię na dzień 1 stycznia 1958 roku lub, dla Państw przystępujących, na dzień ich przystąpienia.

ARTYKUŁ III-238

Zgodna z Konstytucją jest pomoc, która odpowiada potrzebom koordynacji transportu lub stanowi

zwrot za wykonanie pewnych świadczeń nierozerwalnie związanych z pojęciem usługi publicznej.



ARTYKUŁ III-239

Każdy środek w dziedzinie stawek i warunków transportu przyjęty w ramach niniejszej Konstytucji

uwzględnia sytuację gospodarczą przewoźników.

ARTYKUŁ III-240

1. W odniesieniu do transportu wewnątrz Unii zakazana jest dyskryminacja polegająca

na stosowaniu przez przewoźników względem tych samych towarów na tych samych połączeniach

przewozowych różnych stawek i warunków transportu ze względu na Państwo Członkowskie

pochodzenia lub przeznaczenia produktów przewożonych.

2. Ustęp 1 nie wyklucza przyjęcia innych ustaw europejskich lub europejskich ustaw ramowych

w zastosowaniu artykułu III-236 ustęp 2.

3. Rada przyjmuje, na wniosek Komisji, rozporządzenia europejskie lub decyzje europejskie

zapewniające wykonanie ustępu 1. Rada stanowi po konsultacji z Parlamentem Europejskimi

Komitetem Ekonomiczno–Społecznym.

Rada może w szczególności przyjąć rozporządzenia europejskie i decyzje europejskie niezbędne

w celu umożliwienia instytucjom zapewnienia zgodności z zasadami, o których mowa w ustępie 1,

i w celu zapewnienia pełnych korzyści użytkownikom.



4. Komisja, z inicjatywy własnej lub na wniosek Państwa Członkowskiego, bada przypadki

dyskryminacji określone w ustępie 1 i po konsultacji z każdym zainteresowanym Państwem

Członkowskim przyjmuje, w ramach rozporządzeń europejskich i decyzji europejskich, o których

mowa w ustępie 3, niezbędne decyzje europejskie.

ARTYKUŁ III-241

1. Zakazane jest narzucanie przez Państwo Członkowskie w zakresie transportu wykonywanego

wewnątrz Unii stosowania stawek i warunków zawierających jakikolwiek element wsparcia

lub ochrony jednego lub kilku przedsiębiorstw bądź poszczególnych gałęzi przemysłu, chyba że jest

ono dozwolone przez Komisję w drodze decyzji europejskiej.

2. Komisja, z inicjatywy własnej lub na wniosek Państwa Członkowskiego, bada stawki

i warunki, o których mowa w ustępie 1, uwzględniając w szczególności, z jednej strony, wymogi

właściwej regionalnej polityki gospodarczej, potrzeby regionów słabo rozwiniętych i problemy

regionów poważnie dotkniętych przez okoliczności polityczne oraz, z drugiej strony, skutki tych

stawek i warunków dla konkurencji między różnymi rodzajami transportu.

Komisja przyjmuje niezbędne decyzje europejskie po konsultacji z każdym zainteresowanym

Państwem Członkowskim.

3. Zakaz ustanowiony w ustępie 1 nie ma zastosowania do taryf konkurencyjnych.

ARTYKUŁ III-242

Opłaty i należności pobierane przez przewoźnika w związku z przekraczaniem granic niezależnie

od ceny transportu nie powinny przekraczać rozsądnego poziomu, przy uwzględnieniu

rzeczywistych kosztów efektywnie poniesionych w związku z przekroczeniem granicy.



Państwa Członkowskie podejmują starania, aby obniżyć te koszty.

Komisja może kierować do Państw Członkowskich zalecenia w celu zastosowania niniejszego

artykułu.

ARTYKUŁ III-243

Postanowienia niniejszej sekcji nie stanowią przeszkody w stosowaniu środków podjętych

przez Republikę Federalną Niemiec, o ile są one niezbędne do skompensowania niekorzystnych

skutków gospodarczych spowodowanych podziałem Niemiec dla gospodarki niektórych regionów

Republiki Federalnej Niemiec dotkniętych tym podziałem. Pięć lat po wejściu w życie Traktatu

ustanawiającego Konstytucję dla Europy, Rada, stanowiąc na wniosek Komisji, może przyjąć

decyzję europejską uchylającą postanowienia niniejszego artykułu.

ARTYKUŁ III-244

Komitet doradczy, złożony z ekspertów wyznaczonych przez rządy Państw Członkowskich, jest

ustanowiony przy Komisji. Komisja konsultuje z nim kwestie transportu gdy uzna to za pożądane.

ARTYKUŁ III-245

1. Postanowienia niniejszej sekcji mają zastosowanie do transportu kolejowego, drogowego

i śródlądowego.



2. Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe mogą wprowadzać odpowiednie środki

dla transportu morskiego i lotniczego. Ustawy europejskie i europejskie ustawy ramowe są

przyjmowane po konsultacji z Komitetem Regionów i Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.

SEKCJA 8

SIECI TRANSEUROPEJSKIE

ARTYKUŁ III-246

1. Aby pomóc osiągnąć cele określone w artykułach III-130 i III-220 oraz umożliwić

obywatelom Unii, podmiotom gospodarczym, wspólnotom regionalnym i lokalnym pełne czerpanie

korzyści z ustanowienia obszaru bez granic wewnętrznych, Unia przyczynia się do tworzenia

i rozwoju sieci transeuropejskich w infrastrukturach transportu, telekomunikacji i energetyki.

2. W ramach systemu wolnych i konkurencyjnych rynków działanie Unii zmierza do sprzyjania

wzajemnym połączeniom oraz interoperacyjności sieci krajowych, jak również dostępowi do tych

sieci. Uwzględnia ona w szczególności potrzebę łączenia regionów wyspiarskich , zamkniętych

i peryferyjnych z centralnymi regionami Unii.



ARTYKUŁ III-247

1. Dla osiągnięcia celów określonych w artykule III-246, Unia:

a) ustanawia zbiór wytycznych obejmujących cele, priorytety jak również ogólne kierunki

działań przewidzianych w dziedzinie sieci transeuropejskich; wytyczne te wskazują projekty

będące przedmiotem wspólnego zainteresowania,

b) wprowadza w życie każde działanie, które może się okazać niezbędne do zapewnienia

współdziałania między sieciami, w szczególności w dziedzinie normalizacji technicznej,

c) może wspierać projekty będące przedmiotem wspólnego zainteresowania, popierane przez

Państwa Członkowskie, a wskazane w ramach wytycznych o których mowa w lit. a),

w szczególności poprzez analizy wykonalności, gwarancje kredytowe lub bonifikaty

oprocentowania; Unia może się również przyczyniać do finansowania, za pośrednictwem

Funduszu Spójności, poszczególnych projektów w Państwach Członkowskich w dziedzinie

infrastruktury transportu.

Działania Unii biorą pod uwagę potencjalną efektywność gospodarczą projektów.

2. Wytyczne i inne środki przewidziane w ustępie 1 są ustanawiane na mocy ustaw europejskich

lub europejskich ustaw ramowych. Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe są

przyjmowane po konsultacji z Komitetem Regionów i Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.

Wytyczne i projekty będące przedmiotem wspólnego zainteresowania, które dotyczą terytorium

jednego Państwa Członkowskiego, wymagają zgody tego Państwa Członkowskiego.



3. Państwa Członkowskie, w powiązaniu z Komisją, koordynują między sobą polityki

prowadzone na poziomie krajowym, które mogą mieć znaczący wpływ na realizację celów

określonych w artykule III-246. Komisja może podjąć, w ścisłej współpracy z Państwami

Członkowskimi, każdą użyteczną inicjatywę w celu wsparcia tej koordynacji.

4. Unia może współpracować z państwami trzecimi w celu wspierania projektów będących

przedmiotem wspólnego zainteresowania oraz zapewnienia współdziałania między sieciami.

SEKCJA 9

BADANIA, ROZWÓJ TECHNOLOGICZNY ORAZ PRZESTRZEŃ KOSMICZNA

ARTYKUŁ III-248

1. Działanie Unii ma na celu wzmacnianie jej bazy naukowej i technologicznej, poprzez

utworzenie europejskiego obszaru badań, w którym naukowcy, wiedza naukowa i technologie

podlegają swobodnej wymianie, oraz sprzyjanie zwiększeniu jej konkurencyjności, także

w przemyśle, przy jednoczesnym promowaniu działalności badawczej uznanej za niezbędną na

mocy innych rozdziałów Konstytucji.

2. Do celów o których mowa w ustępie 1, Unia sprzyja na całym swoim obszarze

przedsiębiorstwom, w tym małym i średnim przedsiębiorstwom, ośrodkom badawczym

i uniwersytetom w ich wysiłkach badawczych i rozwoju technologicznym wysokiej jakości.Wspiera

ich wysiłki w zakresie współpracy, zmierzając w szczególności do umożliwienia naukowcom

swobodnej współpracy ponad granicami i przedsiębiorstwom pełnego wykorzystania potencjału

rynku wewnętrznego, zwłaszcza poprzez otwarcie krajowych rynków zamówień publicznych,

określanie wspólnych norm i usuwanie przeszkód prawnych i fiskalnych tej współpracy.



3. O wszelkich działaniach Unii w dziedzinie badań i rozwoju technologicznego, w tym

o projektach demonstracyjnych, decyduje się oraz wprowadza je w życie zgodnie z niniejszą sekcją.

ARTYKUŁ III-249

W dążeniu do osiągnięcia celów o których mowa w artykule III-248, Unia prowadzi następujące

działania, które stanowią uzupełnienie działań podejmowanych przez Państwa Członkowskie:

a) wykonywanie programów badań, rozwoju technologicznego i demonstracyjnych, wraz

ze wspieraniem współpracy z przedsiębiorstwami, ośrodkami badawczymi i uczelniami

oraz współpracy pomiędzy nimi,

b) wspieranie współpracy z państwami trzecimi i organizacjami międzynarodowymi

w dziedzinie badań, rozwoju technologicznego i demonstracji Unii,

c) upowszechnianie i optymalizacja wyników działań w dziedzinie badań, rozwoju

technologicznego i demonstracji Unii,

d) popieranie kształcenia i mobilności naukowców w Unii.

ARTYKUŁ III-250

1. Unia i Państwa Członkowskie koordynują swoje działania w zakresie badań i rozwoju

technologicznego, tak aby zapewnić wzajemną spójność polityk krajowych z polityką Unii.



2. W ścisłej współpracy z Państwami Członkowskimi Komisja może podjąć każdą użyteczną

inicjatywę w celu wsparcia koordynacji, o której mowa w ustępie 1, w szczególności inicjatywy

zmierzające do określenia kierunków i wskaźników, zorganizowania wymiany najlepszych praktyk

i przygotowania niezbędnych elementów okresowego nadzoru i oceny. Parlament Europejski jest

w pełni informowany.

ARTYKUŁ III-251

1. Ustawy europejskie ustanawiają wieloletni program ramowy określający wszystkie działania

finansowane przez Unię. Ustawy europejskie są przyjmowane po konsultacji z Komitetem

Ekonomiczno-Społecznym.

Program ramowy:

a) ustala naukowe i techniczne cele, które mają zostać osiągnięte poprzez działania, o których

mowa w artykule III–249, oraz priorytety, które się z nimi wiążą,

b) wskazuje ogólne kierunki tych działań,

c) ustanawia ogólną maksymalną kwotę oraz szczegółowe zasady uczestnictwa finansowego

Unii w programie ramowym, jak również odpowiednie udziały w każdym z przewidywanych

działań.

2. Wieloletni program ramowy jest dostosowywany lub uzupełniany w zależności od rozwoju

sytuacji.



3. Ustawa europejska Rady ustanawia programy szczegółowe opracowane w celu wdrożenia

wieloletnich programów ramowych w zakresie każdego działania. Każdy program szczegółowy

określa szczegółowe zasady jego realizacji, ustala czas jego trwania i przewiduje środki uznane

za niezbędne. Suma kwot uznanych za niezbędne, ustalonych przez programy szczegółowe, nie

może przekroczyć łącznej maksymalnej kwoty przewidzianej dla programu ramowego

i dla każdego działania. Ustawa europejska Rady jest przyjmowana po konsultacji z Parlamentem

Europejskim i Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.

4. Jako uzupełnienie działań przewidzianych w wieloletnich programach ramowych, ustawa

europejska ustanawia środki niezbędne do wprowadzenia w życie europejskiego obszaru badań.

Taka ustawa jest przyjmowana po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.

ARTYKUŁ III-252

1. W celu wprowadzenia w życie wieloletniego programu ramowego, ustawy europejskie

lub europejskie ustawy ramowe ustanawiają:

a) zasady uczestnictwa przedsiębiorstw, ośrodków badawczych i uniwersytetów,

b) zasady dotyczące upowszechniania wyników badań.

Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe są przyjmowane po konsultacji z Komitetem

Ekonomiczno-Społecznym.

2. Przy wprowadzaniu w życie wieloletniego programu ramowego, ustawy europejskie mogą

ustanawiać programy uzupełniające z udziałem tylko niektórych Państw Członkowskich,

finansujących je z zastrzeżeniem ewentualnego uczestnictwa Unii.



Ustawy europejskie określają zasady mające zastosowanie do programów uzupełniających,

zwłaszcza w odniesieniu do upowszechniania wiedzy i dostępu innych Państw Członkowskich. Są

one przyjmowane po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno–Społecznym i za zgodą

zainteresowanych Państw Członkowskich.

3. Przy wprowadzaniu w życie wieloletniego programu ramowego ustawy europejskie mogą

przewidywać, za zgodą zainteresowanych Państw Członkowskich, udział w programach

badawczych i rozwojowych podjętych przez kilka Państw Członkowskich, w tym udział

w strukturach utworzonych w celu wykonania tych programów.

Ustawy europejskie są przyjmowane po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.

4. Przy wprowadzaniu w życie wieloletniego programu ramowego Unia może ustanowić

współpracę w zakresie unijnych badań, rozwoju technologicznego i demonstracji z państwami

trzecimi lub organizacjami międzynarodowymi.

Szczegółowe rozwiązania dotyczące tej współpracy mogą być przedmiotem umów między Unią

a zainteresowanymi stronami trzecimi.

ARTYKUŁ III-253

Rada na wniosek Komisji może przyjąć rozporządzenia europejskie lub decyzje europejskie w celu

utworzenia wspólnych przedsiębiorstw lub jakiejkolwiek innej struktury niezbędnej do skutecznego

wykonywania programów badawczych, rozwoju technologicznego i demonstracyjnych Unii. Rada

stanowi po konsultacji z Parlamentem Europejskim i Komitetem Ekonomiczno–Społecznym.



ARTYKUŁ III-254

1. W celu wspierania postępu naukowo-technicznego, konkurencyjności przemysłowej

i wprowadzenia w życie swoich polityk, Unia opracowuje europejską politykę przestrzeni

kosmicznej. W tym celu Unia może promować wspólne inicjatywy, popierać badania i rozwój

technologiczny i koordynować wysiłki niezbędne dla badania i wykorzystania przestrzeni

kosmicznej.

2. W celu przyczynienia się do realizacji celów określonych w ustępie 1, ustawy europejskie

lub europejskie ustawy ramowe ustanawiają niezbędne środki, które mogą przybrać postać

europejskiego programu kosmicznego.

3. Unia ustanawia odpowiednie stosunki z Europejską Agencją Kosmiczną.

ARTYKUŁ III-255

Na początku każdego roku Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie

sprawozdanie. Sprawozdanie to zawiera zwłaszcza informację o działaniach w dziedzinie badań,

rozwoju technologicznego i upowszechniania wyników w roku poprzednim, oraz program pracy na

rok bieżący.



SEKCJA 10

ENERGETYKA

ARTYKUŁ III-256

1. W ramach ustanawiania lub funkcjonowania rynku wewnętrznego oraz z uwzględnieniem

potrzeby zachowania i poprawy środowiska naturalnego, polityka Unii w dziedzinie energetyki ma

na celu:

a) zapewnienie funkcjonowania rynku energii,

b) zapewnienie bezpieczeństwa dostaw energii w Unii, oraz

c) wspieranie efektywności energetycznej i oszczędności energii jak również rozwoju nowych

i odnawialnych form energii.

2. Bez uszczerbku dla stosowania innych postanowień Konstytucji, ustawy europejskie

lub europejskie ustawy ramowe ustanawiają środki niezbędne do osiągnięcia celów,

o których mowa w ustępie 1. Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe są przyjmowane

po konsultacji z Komitetem Regionów i Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.

Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe nie naruszają prawa Państwa Członkowskiego

do określenia warunków wykorzystania jego źródeł energii, wyboru między różnymi źródłami

energii i ogólnej struktury dostaw energii danego Państwa, bez uszczerbku dla artykułu III-234

ustęp 2 lit. c).



3. Na zasadzie odstępstwa od ustępu 2, ustawa europejska lub europejska ustawa ramowa Rady

ustanawia środki, o których mowa w tym ustępie, w przypadku gdy mają one głównie charakter

fiskalny. Rada stanowi jednomyślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim.