Konstytucje >> Konstytucja UE, 16 grudnia 2004 r.



CZĘŚĆ II

KARTA PRAW PODSTAWOWYCH UNII

PREAMBUŁA

Narody Europy, tworząc między sobą coraz ściślejszy związek, są zdecydowane dzielić ze sobą

pokojową przyszłość opartą na wspólnych wartościach.

Świadoma swego duchowo-religijnego i moralnego dziedzictwa, Unia jest zbudowana na

niepodzielnych, powszechnych wartościach godności osoby ludzkiej, wolności, równości

i solidarności; opiera się na zasadach demokracji i państwa prawnego. Poprzez ustanowienie

obywatelstwa Unii oraz stworzenie przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości stawia

jednostkę w centrum swych działań.

Unia przyczynia się do ochrony i rozwoju tych wspólnych wartości, szanując przy tym różnorodność

kultur i tradycji narodów Europy, jak również tożsamość narodową Państw Członkowskich i

organizację ich władz publicznych na poziomach: krajowym, regionalnym i lokalnym; dąży do

wspierania zrównoważonego i stałego rozwoju oraz zapewnia swobodny przepływ osób, usług,

towarów i kapitału oraz swobodę przedsiębiorczości.

W tym celu, w obliczu zmian w społeczeństwie, postępu społecznego oraz rozwoju naukowego i

technologicznego, niezbędne jest wzmocnienie ochrony praw podstawowych poprzez wyszczególnienie

tych praw w Karcie i przez to uczynienie ich bardziej widocznymi.

Niniejsza Karta potwierdza, szanując kompetencje i zadania Unii oraz zasadę pomocniczości, prawa

wynikające zwłaszcza z tradycji konstytucyjnych i zobowiązań międzynarodowych wspólnych

Państwom Członkowskim, europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych

wolności, Kart Społecznych przyjętych przez Unię i Radę Europy oraz z orzecznictwa Trybunału

Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. W tym kontekście,

sądy Unii i Państw Członkowskich będą interpretowały Kartę z należytym uwzględnieniem wyjaśnień

sporządzonych pod kierownictwem Prezydium Konwentu, który opracował Kartę i za których

uaktualnienie odpowiada Prezydium Konwentu Europejskiego.

Korzystanie z tych praw rodzi odpowiedzialność i nakłada obowiązki wobec innych osób, wspólnoty

ludzkiej i przyszłych pokoleń.

Unia uznaje zatem prawa, wolności i zasady wymienione poniżej.

16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/41



TYTUŁ I

GODNOŚĆ

Artykuł II-61

Godność osoby ludzkiej

Godność osoby ludzkiej jest nienaruszalna. Musi być szanowana i chroniona.

Artykuł II-62

Prawo do życia

1. Każdy ma prawo do życia.

2. Nikt nie może być skazany na karę śmierci ani poddany jej wykonaniu.

Artykuł II-63

Prawo do integralności człowieka

1. Każdy ma prawo do poszanowania swej integralności fizycznej i psychicznej.

2. W dziedzinie medycyny i biologii, muszą być szanowane w szczególności:

a) swobodna i świadoma zgoda osoby zainteresowanej, wyrażona zgodnie z procedurami

określonymi przez ustawę,

b) zakaz praktyk eugenicznych, w szczególności tych, których celem jest selekcja osób,

c) zakaz wykorzystywania ciała ludzkiego i jego poszczególnych części jako źródła zysku,

d) zakaz reprodukcyjnego klonowania istot ludzkich.

Artykuł II-64

Zakaz tortur i nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania

Nikt nie może być poddany torturom ani nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu.

C 310/42 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 16.12.2004



Artykuł II-65

Zakaz niewolnictwa i pracy przymusowej

1. Nikt nie może być trzymany w niewoli lub w poddaństwie.

2. Nikt nie może być zmuszony do świadczenia pracy przymusowej lub obowiązkowej.

3. Handel ludźmi jest zakazany.

TYTUŁ II

WOLNOŚCI

Artykuł II-66

Prawo do wolności i bezpieczeństwa

Każdy ma prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego.

Artykuł II-67

Poszanowanie życia prywatnego i rodzinnego

Każdy ma prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, domu i komunikowania się.

Artykuł II-68

Ochrona danych osobowych

1. Każda osoba ma prawo do ochrony danych osobowych, które jej dotyczą.

2. Dane te muszą być przetwarzane rzetelnie w określonych celach i za zgodą osoby

zainteresowanej lub na innej uzasadnionej podstawie przewidzianej ustawą. Każda osoba ma prawo

dostępu do zebranych danych, które jej dotyczą i prawo do dokonania ich sprostowania.

3. Przestrzeganie tych zasad podlega kontroli niezależnego organu.

Artykuł II-69

Prawo do zawarcia małżeństwa i prawo do założenia rodziny

Prawo do zawarcia małżeństwa i prawo do założenia rodziny są gwarantowane zgodnie z ustawami

krajowymi regulującymi korzystanie z tych praw.

16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/43



Artykuł II-70

Wolność myśli, sumienia i religii

1. Każdy ma prawo do wolności myśli, sumienia i religii. Prawo to obejmuje wolność zmiany religii

lub przekonań oraz wolność uzewnętrzniania, indywidualnie lub wspólnie z innymi, publicznie lub

prywatnie, swej religii lub przekonań poprzez uprawianie kultu, nauczanie, praktykowanie i

uczestniczenie w obrzędach.

2. Uznaje się prawo do odmowy działania sprzecznego z własnym sumieniem, zgodnie

z przepisami krajowymi regulującymi korzystanie z tego prawa.

Artykuł II-71

Wolność wypowiedzi i informacji

1. Każdy ma prawo do wolności wypowiedzi. Prawo to obejmuje wolność posiadania poglądów

oraz otrzymywania i przekazywania informacji i idei bez ingerencji władz publicznych i bez względu

na granice państwowe.

2. Szanuje się wolność i pluralizm mediów.

Artykuł II-72

Wolność zgromadzania się i stowarzyszania się

1. Każdy ma prawo do swobodnego, pokojowego zgromadzania się i swobodnego stowarzyszania

się na wszystkich poziomach, zwłaszcza w sprawach politycznych, związkowych i obywatelskich, z

którego wynika prawo każdego do tworzenia związków zawodowych i przystępowania do nich dla

obrony swoich interesów.

2. Partie polityczne na poziomie Unii przyczyniają się do wyrażania woli politycznej jej obywateli.

Artykuł II-73

Wolność sztuki i nauki

Sztuka i badania naukowe są wolne od ograniczeń. Wolność akademicka jest szanowana.

Artykuł II-74

Prawo do nauki

1. Każdy ma prawo do nauki i dostępu do kształcenia zawodowego i ustawicznego.

2. Prawo to obejmuje możliwość korzystania z bezpłatnej nauki obowiązkowej.

3. Z właściwym poszanowaniem zasad demokratycznych, wolność tworzenia placówek edukacyjnych

i prawo rodziców do zapewnienia wychowania i nauczania dzieci zgodnie z własnymi

C 310/44 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 16.12.2004



przekonaniami religijnymi, filozoficznymi i pedagogicznymi są szanowane, zgodnie z ustawami

krajowymi regulującymi korzystanie z tej wolności i tego prawa.

Artykuł II-75

Wolność wyboru zawodu i prawo do podejmowania pracy

1. Każdy ma prawo do podejmowania pracy oraz wykonywania swobodnie wybranego

lub zaakceptowanego zawodu.

2. Każdy obywatel Unii ma swobodę poszukiwania zatrudnienia, wykonywania pracy, korzystania

z prawa przedsiębiorczości oraz świadczenia usług w każdym Państwie Członkowskim.

3. Obywatele państw trzecich, którzy posiadają zezwolenie na pracę na terytorium Państw

Członkowskich, maja prawo do takich samych warunków pracy, z jakich korzystają obywatele Unii.

Artykuł II-76

Wolność prowadzenia działalności gospodarczej

Uznaje się wolność prowadzenia działalności gospodarczej, zgodnie z prawem Unii oraz

ustawodawstwami i praktykami krajowymi.

Artykuł II-77

Prawo do własności

1. Każda osoba ma prawo do władania, używania, rozporządzania i przekazania w drodze spadku

mienia nabytego zgodnie z prawem. Nikt nie może być pozbawiony swojej własności, chyba że w

interesie publicznym, w przypadkach i na warunkach przewidzianych w ustawie, za uczciwym

odszkodowaniem za jej utratę wypłaconym we właściwym terminie. Korzystanie z mienia może

podlegać regulacji ustawowej, w zakresie w jakim jest to konieczne ze względu na interes ogólny.

2. Własność intelektualna podlega ochronie.

Artykuł II-78

Prawo do azylu

Gwarantuje się prawo do azylu z poszanowaniem zasad Konwencji Genewskiej z 28 lipca 1951 roku

i Protokołu z 31 stycznia 1967 roku dotyczących statusu uchodźców oraz zgodnie z Konstytucją.

Artykuł II-79

Ochrona w przypadku usunięcia z terytorium państwa, wydalenia lub ekstradycji

1. Wydalenia zbiorowe są zakazane.

2. Nikt nie może być usunięty z terytorium państwa, wydalony lub wydany w drodze ekstradycji

do państwa, w którym istnieje poważne ryzyko, iż może być poddany karze śmierci, torturom lub

innemu nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu.

16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/45



TYTUŁ III

RÓWNOŚĆ

Artykuł II-80

Równość wobec prawa

Wszyscy są równi wobec prawa.

Artykuł II-81

Niedyskryminacja

1. Zakazana jest wszelka dyskryminacja w szczególności ze względu na płeć, rasę, kolor skóry,

pochodzenie etniczne lub społeczne, cechy genetyczne, język, religię lub przekonania, opinie

polityczne lub wszelkie inne opinie, przynależność do mniejszości narodowej, majątek, urodzenie,

niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną.

2. W zakresie zastosowania Konstytucji i bez uszczerbku dla jej postanowień szczególnych,

zakazana jest wszelka dyskryminacja ze względu na przynależność państwową.

Artykuł II-82

Różnorodność kulturowa, religijna i językowa

Unia szanuje różnorodność kulturową, religijną i językową.

Artykuł II-83

Równość kobiet i mężczyzn

Należy zapewnić równość kobiet i mężczyzn we wszystkich dziedzinach, w tym w zakresie

zatrudnienia, pracy i wynagrodzenia.

Zasada równości nie stanowi przeszkody w utrzymywaniu lub przyjmowaniu środków

zapewniających specyficzne korzyści dla osób płci niedostatecznie reprezentowanej.

Artykuł II-84

Prawa dziecka

1. Dzieci mają prawo do ochrony i opieki, jaka jest konieczna dla ich dobra. Mogą one swobodnie

wyrażać swoje poglądy. Poglądy te są brane pod uwagę w sprawach, które ich dotyczą, stosownie do

ich wieku i stopnia dojrzałości.

2. We wszystkich działaniach dotyczących dzieci, zarówno podejmowanych przez władze

publiczne, jak i instytucje prywatne, należy przede wszystkim uwzględnić najlepszy interes dziecka.

C 310/46 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 16.12.2004



3. Każde dziecko ma prawo do utrzymywania stałego, osobistego związku i bezpośredniego

kontaktu z obojgiem rodziców, chyba że jest to sprzeczne z jego interesami.

Artykuł II-85

Prawa osób w podeszłym wieku

Unia uznaje i szanuje prawo osób w podeszłym wieku do godnego i niezależnego życia oraz

do uczestniczenia w życiu społecznym i kulturalnym.

Artykuł II-86

Integracja osób niepełnosprawnych

Unia uznaje i szanuje prawo osób niepełnosprawnych do korzystania ze środków mających zapewnić

im niezależność, integrację społeczną i zawodową oraz udział w życiu społeczności.

TYTUŁ IV

SOLIDARNOŚĆ

Artykuł II-87

Prawo pracowników do informacji i konsultacji w ramach przedsiębiorstwa

Pracownikom i ich przedstawicielom należy zagwarantować, na właściwych poziomach, informację i

konsultację we właściwym czasie, w przypadkach i na warunkach przewidzianych w prawie Unii oraz

ustawodawstwach i praktykach krajowych.

Artykuł II-88

Prawa do rokowań i działań zbiorowych

Pracownicy i pracodawcy, lub ich odpowiednie organizacje, mają, zgodnie z prawem Unii oraz

ustawodawstwami i praktykami krajowymi, prawo do negocjowania i zawierania układów

zbiorowych pracy na odpowiednich poziomach oraz do podejmowania, w przypadkach konfliktu

interesów, działań zbiorowych, w tym strajku w obronie swoich interesów.

Artykuł II-89

Prawo dostępu do służb pośrednictwa pracy

Każdy ma prawo dostępu do bezpłatnej służby pośrednictwa pracy.

16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/47



Artykuł II-90

Ochrona w przypadku nieuzasadnionego zwolnienia z pracy

Każdy pracownik ma prawo do ochrony w przypadku nieuzasadnionego zwolnienia z pracy, zgodnie

z prawem Unii oraz ustawodawstwami i praktykami krajowymi.

Artykuł II-91

Należyte i sprawiedliwe warunki pracy

1. Każdy pracownik ma prawo do warunków pracy szanujących jego zdrowie, jego bezpieczeństwo

i godność.

2. Każdy pracownik ma prawo do ograniczenia maksymalnego wymiaru czasu pracy, okresów

dziennego i tygodniowego odpoczynku oraz do corocznego płatnego urlopu.

Artykuł II-92

Zakaz pracy dzieci i ochrona młodocianych w pracy

Praca dzieci jest zakazana. Minimalny wiek dopuszczenia do pracy nie może być niższy niż

minimalny wiek zakończenia obowiązku szkolnego, bez uszczerbku dla uregulowań bardziej

korzystnych dla młodocianych i z wyjątkiem ograniczonych odstępstw.

Młodociani dopuszczeni do pracy muszą mieć zapewnione warunki pracy odpowiednie dla ich wieku

oraz być chronieni przed wykorzystywaniem ekonomicznym oraz jakąkolwiek pracą, która mogłaby

szkodzić ich bezpieczeństwu, zdrowiu lub rozwojowi fizycznemu, psychicznemu, moralnemu i

społecznemu albo utrudniać im edukację.

Artykuł II-93

Życie rodzinne i zawodowe

1. Rodzina korzysta z ochrony prawnej, ekonomicznej i społecznej.

2. W celu pogodzenia życia rodzinnego z zawodowym, każdy ma prawo do ochrony przed

zwolnieniem z pracy z powodów związanych z macierzyństwem i prawo do płatnego urlopu

macierzyńskiego oraz do urlopu wychowawczego po urodzeniu lub przysposobieniu dziecka.

Artykuł II-94

Zabezpieczenie społeczne i pomoc społeczna

1. Unia uznaje i szanuje prawo do świadczeń z zabezpieczenia społecznego oraz do usług

społecznych, zapewniających ochronę w takich przypadkach, jak: macierzyństwo, choroba, wypadki

przy pracy, zależność lub podeszły wiek oraz w przypadku utraty zatrudnienia, zgodnie z zasadami

ustanowionymi w prawie Unii oraz ustawodawstwach i praktykach krajowych.

C 310/48 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 16.12.2004



2. Każdy, mający miejsce zamieszkania i przemieszczający się legalnie w obrębie Unii Europejskiej,

ma prawo do świadczeń z zabezpieczenia społecznego i przywilejów socjalnych zgodnie z prawem

Unii oraz ustawodawstwami i praktykami krajowymi.

3. W celu zwalczania wyłączenia społecznego i ubóstwa, Unia uznaje i szanuje prawo do pomocy

społecznej i mieszkaniowej dla zapewnienia, zgodnie z zasadami ustanowionymi w prawie Unii oraz

ustawodawstwach i praktykach krajowych, godnej egzystencji wszystkim osobom pozbawionym

wystarczających środków.

Artykuł II-95

Ochrona zdrowia

Każdy ma prawo dostępu do profilaktycznej opieki zdrowotnej i prawo do korzystania z leczenia na

warunkach ustanowionych w ustawodawstwach i praktykach krajowych. Przy określaniu i

realizowaniu wszystkich polityk i działań Unii zapewnia się wysoki poziom ochrony zdrowia

ludzkiego.

Artykuł II-96

Dostęp do usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym

Unia uznaje i szanuje dostęp do usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym,

przewidziany w ustawodawstwach i praktykach krajowych, zgodnie z Konstytucją, w celu wspierania

spójności społecznej i terytorialnej Unii.

Artykuł II-97

Ochrona środowiska

Wysoki poziom ochrony środowiska i poprawa jego jakości muszą być zintegrowane z politykami

Unii i zapewnione zgodnie z zasadą stałego rozwoju.

Artykuł II-98

Ochrona konsumentów

Zapewnia się wysoki poziom ochrony konsumentów w politykach Unii.

16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/49



TYTUŁ V

PRAWA OBYWATELSKIE

Artykuł II-99

Prawo głosowania i kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego

1. Każdy obywatel Unii ma prawo głosowania i kandydowania w wyborach do Parlamentu

Europejskiego w Państwie Członkowskim, w którym ma miejsce zamieszkania, na takich samych

warunkach jak obywatele tego Państwa.

2. Członkowie Parlamentu Europejskiego są wybierani w powszechnych wyborach bezpośrednich,

w głosowaniu wolnym i tajnym.

Artykuł II-100

Prawo głosowania i kandydowania w wyborach lokalnych

Każdy obywatel Unii ma prawo głosowania i kandydowania w wyborach do władz lokalnych w

Państwie Członkowskim, w którym ma miejsce zamieszkania, na takich samych warunkach jak

obywatele tego Państwa.

Artykuł II-101

Prawo do dobrej administracji

1. Każda osoba ma prawo do bezstronnego i sprawiedliwego rozpatrzenia jej sprawy w rozsądnym

terminie przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii.

2. Prawo to obejmuje:

a) prawo każdej osoby do bycia wysłuchaną, zanim zostaną podjęte indywidualne środki mogące

negatywnie wpłynąć na jej sytuację,

b) prawo każdej osoby do dostępu do akt jej sprawy, z zastrzeżeniem poszanowania uprawnionych

interesów poufności oraz tajemnicy zawodowej i handlowej,

c) obowiązek administracji uzasadniania swoich decyzji.

3. Każda osoba ma prawo domagania się od Unii naprawienia, zgodnie z zasadami ogólnymi

wspólnymi dla praw Państw Członkowskich, szkody wyrządzonej przez instytucje lub ich

pracowników przy wykonywaniu ich funkcji.

4. Każda osoba może zwrócić się pisemnie do instytucji Unii w jednym z języków Konstytucji

i musi otrzymać odpowiedź w tym samym języku.

C 310/50 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 16.12.2004



Artykuł II-102

Prawo dostępu do dokumentów

Każdy obywatel Unii i każda osoba fizyczna lub prawna mająca miejsce zamieszkania lub statutową

siedzibę w Państwie Członkowskim, ma prawo dostępu do dokumentów instytucji, organów i

jednostek organizacyjnych i Unii, niezależnie od ich formy.

Artykuł II-103

Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich

Każdy obywatel Unii i każda osoba fizyczna lub prawna mająca miejsce zamieszkania lub statutową

siedzibę w Państwie Członkowskim ma prawo zwracać się do Europejskiego Rzecznika Praw

Obywatelskich w przypadkach niewłaściwego administrowania w działaniach instytucji, organów i

jednostek organizacyjnych Unii, z wyłączeniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

wykonującego swoje funkcje sądowe.

Artykuł II-104

Prawo petycji

Każdy obywatel Unii i każda osoba fizyczna lub prawna mająca miejsce zamieszkania lub statutową

siedzibę w Państwie Członkowskim ma prawo petycji do Parlamentu Europejskiego.

Artykuł II-105

Swoboda przemieszczania się i pobytu

1. Każdy obywatel Unii ma prawo do swobodnego przemieszczania się i przebywania na

terytorium Państw Członkowskich.

2. Swoboda przemieszczania się i pobytu może zostać przyznana, zgodnie z Konstytucją,

obywatelom państw trzecich przebywającym legalnie na terytorium Państwa Członkowskiego.

Artykuł II-106

Opieka dyplomatyczna i konsularna

Każdy obywatel Unii korzysta na terytorium państwa trzeciego, w którym Państwo Członkowskie,

którego jest obywatelem, nie ma swojego przedstawicielstwa, z ochrony dyplomatycznej i

konsularnej każdego z pozostałych Państw Członkowskich na takich samych warunkach jak

obywatele tego państwa.

16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/51



TYTUŁ VI

WYMIAR SPRAWIEDLIWOŚCI

Artykuł II-107

Prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu

Każda osoba, której prawa i wolności zagwarantowane przez prawo Unii zostały naruszone, ma

prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem, zgodnie z warunkami przewidzianymi

w niniejszym artykule.

Każda osoba ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia jej sprawy w rozsądnym terminie

przez niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony uprzednio na mocy ustawy. Każda osoba ma

możliwość uzyskania porady prawnej, skorzystania z pomocy obrońcy i przedstawiciela.

Pomoc prawna jest udzielana osobom, które nie posiadają wystarczających środków, w zakresie

w jakim jest ona konieczna dla zapewnienia skutecznego dostępu do wymiaru sprawiedliwości.

Artykuł II-108

Domniemanie niewinności i prawo do obrony

1. Każdego oskarżonego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona

zgodnie z prawem.

2. Każdemu oskarżonemu gwarantuje się poszanowanie prawa do obrony.

Artykuł II-109

Zasady legalności oraz proporcjonalności czynów zabronionych pod groźbą kary i kar

1. Nikt nie może zostać skazany za popełnienie czynu polegającego na działaniu lub zaniechaniu,

który według prawa krajowego lub prawa międzynarodowego nie stanowił czynu zabronionego pod

groźbą kary w czasie jego popełnienia. Nie wymierza się również kary surowszej od tej, którą można

było wymierzyć w czasie, gdy czyn zabroniony pod groźbą kary został popełniony. Jeśli ustawa,

która weszła w życie po popełnieniu czynu zabronionego pod groźbą kary, przewiduje karę

łagodniejszą, ta właśnie kara ma zastosowanie.

2. Niniejszy artykuł nie stanowi przeszkody w sądzeniu i karaniu osoby za działanie lub

zaniechanie, które w czasie, gdy miało miejsce, stanowiło czyn zabroniony pod groźbą kary, zgodnie

z ogólnymi zasadami uznanymi przez wspólnotę narodów.

3. Surowość kar nie może być nieproporcjonalna w stosunku do czynu zabronionego pod groźbą

kary.

Artykuł II-110

Zakaz ponownego sądzenia lub karania w postępowaniu karnym za ten sam czyn

zabroniony pod groźbą kary

Nikt nie może być ponownie sądzony lub ukarany w postępowaniu karnym za ten sam czyn

zabroniony pod groźbą kary, w odniesieniu do którego zgodnie z ustawą został już uprzednio

uniewinniony lub za który został już uprzednio skazany prawomocnym wyrokiem na terytorium

Unii.

C 310/52 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 16.12.2004



TYTUŁ VII

POSTANOWIENIA OGÓLNE DOTYCZĄCE WYKŁADNI

I STOSOWANIA KARTY

Artykuł II-111

Zakres stosowania

1. Postanowienia niniejszej Karty mają zastosowanie do instytucji, organów i jednostek

organizacyjnych Unii w poszanowaniu zasady pomocniczości oraz do Państw Członkowskich

wyłącznie w zakresie, w jakim wdrażają one prawo Unii. Państwa te szanują zatem prawa,

przestrzegają zasad i popierają ich stosowanie zgodnie ze swymi odpowiednimi uprawnieniami

i w poszanowaniu granic kompetencji Unii powierzonych jej w innych częściach Konstytucji.

2. Niniejsza Karta nie rozszerza zakresu stosowania prawa Unii poza kompetencje Unii, nie

ustanawia nowych kompetencji lub zadań dla Unii ani nie zmienia kompetencji i zadań określonych

w innych częściach Konstytucji.

Artykuł II-112

Zakres i wykładnia praw i zasad

1. Wszelkie ograniczenia w korzystaniu z praw i wolności uznanych w niniejszej Karcie muszą być

przewidziane ustawą i szanować istotę tych praw i wolności. Z zastrzeżeniem zasady

proporcjonalności, ograniczenia mogą być wprowadzone wyłącznie wtedy, gdy są konieczne i

rzeczywiście odpowiadają celom interesu ogólnego uznawanym przez Unię lub potrzebom ochrony

praw i wolności innych osób.

2. Prawa uznane w niniejszej Karcie, które są przedmiotem postanowień innych części Konstytucji,

są wykonywane na warunkach i w granicach w niej określonych.

3. W zakresie, w jakim niniejsza Karta zawiera prawa, które odpowiadają prawom zagwarantowanym

w europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, ich

znaczenie i zakres są takie same jak praw przyznanych przez tę Konwencję. Niniejsze postanowienie

nie stanowi przeszkody, aby prawo Unii przyznawało szerszą ochronę.

4. W zakresie, w jakim niniejsza Karta uznaje prawa podstawowe, wynikające ze wspólnych tradycji

konstytucyjnych Państw Członkowskich, prawa te interpretuje się zgodnie z tymi tradycjami.

5. Postanowienia niniejszej Karty zawierające zasady mogą być wprowadzane w życie przez akty

ustawodawcze i wykonawcze przyjęte przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii oraz

przez akty Państw Członkowskich, jeśli stanowią wykonanie prawa Unii, w wykonywaniu ich

odpowiednich uprawnień. Można się na nie powoływać w sądzie jedynie w celu wykładni tych aktów

i kontroli ich legalności.

16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/53



6. Ustawodawstwa i praktyki krajowe uwzględnia się w pełni, jak przewiduje to niniejsza Karta.

7. Wyjaśnienia sporządzone w celu wskazania wykładni Karty Praw Podstawowych są należycie

uwzględniane przez sądy Unii i Państw Członkowskich.

Artykuł II-113

Poziom ochrony

Żadne z postanowień niniejszej Karty nie będzie interpretowane jako ograniczające lub naruszające

prawa człowieka i podstawowe wolności uznane, we właściwych im obszarach zastosowania, przez

prawo Unii i prawo międzynarodowe oraz konwencje międzynarodowe, których Unia lub wszystkie

Państwa Członkowskie są stronami, w szczególności przez europejską Konwencję o ochronie praw

człowieka i podstawowych wolności oraz przez konstytucje Państw Członkowskich.

Artykuł II-114

Zakaz nadużycia praw

Żadne z postanowień niniejszej Karty nie może być interpretowane jako przyznające prawo

do podejmowania jakiejkolwiek działalności lub dokonywania jakiegokolwiek czynu

zmierzającego do zniweczenia praw i wolności uznanych w niniejszej Karcie lub ich ograniczenia

w większym stopniu, aniżeli jest to przewidziane w niniejszej Karcie.

C 310/54 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 16.12.2004