Konstytucje >> Konstytucja UE, 16 grudnia 2004 r.

CZĘŚĆ III

POLITYKI I FUNKCJONOWANIE UNII

TYTUŁ I

POSTANOWIENIA OGÓLNE

Artykuł III-115

Unia zapewnia spójność różnych polityk i działań, o których mowa w niniejszej części,

uwzględniając wszystkie jej cele i zgodnie z zasadą przyznania kompetencji.

Artykuł III-116

We wszystkich działaniach, o których mowa w niniejszej części, Unia zmierza do zniesienia

nierówności kobiet i mężczyzn oraz wspierania równości między nimi.

Artykuł III-117

Przy określaniu i realizacji polityk i działań, o których mowa w niniejszej części, Unia bierze pod

uwagę wymogi związane ze wspieraniem wysokiego poziomu zatrudnienia, zapewnianiem

odpowiedniej ochrony socjalnej, zwalczaniem wyłączenia społecznego, a także z wysokim

poziomem kształcenia, szkolenia oraz ochrony zdrowia ludzkiego.

Artykuł III-118

Przy określaniu i realizacji polityk i działań, o których mowa w niniejszej części, Unia dąży do

zwalczania wszelkiej dyskryminacji ze względu na płeć, rasę lub pochodzenie etniczne, religię lub

światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną.

Artykuł III-119

Przy określaniu i realizacji polityk i działań, o których mowa w niniejszej części, w szczególności w

celu wspierania stałego rozwoju, brane są pod uwagę wymogi ochrony środowiska naturalnego.

Artykuł III-120

Przy określaniu i realizacji innych polityk i działań brane są pod uwagę wymogi ochrony

konsumentów.

Artykuł III-121

Unia i Państwa Członkowskie określając i realizując politykę Unii w dziedzinie rolnictwa,

rybołówstwa, transportu, rynku wewnętrznego, badań i rozwoju technologicznego oraz przestrzeni

16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/55

kosmicznej w pełni uwzględniają wymogi dobrostanu zwierząt, jako istot zdolnych do odczuwania,

przestrzegając jednocześnie przepisów ustawowych lub administracyjnych oraz praktyk Państw

Członkowskich, zwłaszcza w zakresie obrzędów religijnych, tradycji kulturalnych oraz dziedzictwa

regionalnego.

Artykuł III-122

Bez uszczerbku dla artykułów I-5, III-166, III-167 i III-238 oraz zważywszy na miejsce, jakie usługi

świadczone w ogólnym interesie gospodarczym zajmują wśród wspólnych wartości Unii, jak również

ich znaczenie we wspieraniu jej spójności społecznej i terytorialnej, Unia i Państwa Członkowskie,

każde w granicach swych odpowiednich kompetencji i w granicach stosowania Konstytucji,

zapewniają, aby usługi te funkcjonowały na podstawie zasad i na warunkach, w szczególności

gospodarczych i społecznych, które pozwolą im wypełniać ich zadania. Ustawy europejskie

ustanawiają te zasady i określają warunki, bez uszczerbku dla kompetencji, które Państwa

Członkowskie mają, w poszanowaniu Konstytucji, do świadczenia, zlecania i finansowania takich

usług.

TYTUŁ II

NIEDYSKRYMINACJA I OBYWATELSTWO

Artykuł III-123

Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe mogą regulować zakaz dyskryminacji ze względu

na przynależność państwową, o którym mowa w artykule I-4 ustęp 2.

Artykuł III-124

1. Bez uszczerbku dla innych postanowień Konstytucji i w granicach kompetencji przyznanych

przez nią Unii, ustawa europejska lub europejska ustawa ramowa Rady może ustanowić środki

niezbędne w celu zwalczania wszelkiej dyskryminacji ze względu na płeć, rasę lub pochodzenie

etniczne, religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną. Rada stanowi

jednomyślnie po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego.

2. Na zasadzie odstępstwa od ustępu 1, ustawa europejska lub europejska ustawa ramowa może

ustanowić podstawowe zasady dla środków zachęcających Unii i określić takie środki, w celu

wsparcia działań przedsięwziętych przez Państwa Członkowskie, aby przyczyniać się do osiągnięcia

celów określonych w ustępie 1, z wyłączeniem harmonizacji ich przepisów ustawowych i

wykonawczych.

Artykuł III-125

1. Jeżeli działanie Unii okazuje się niezbędne do ułatwienia wykonywania prawa każdego

obywatela Unii do swobodnego przemieszczania się i przebywania, o którym mowa w artykule I-10

ustęp 2 lit. a), a Konstytucja nie przewiduje uprawnień do działania, ustawa europejska lub

europejska ustawa ramowa może ustanowić środki w tym celu.

C 310/56 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 16.12.2004

2. W tych samych celach, jak te określone w ustępie 1 i jeżeli Konstytucja nie przewiduje

uprawnień do działania, ustawa europejska lub europejska ustawa ramowa Rady może ustanowić

środki dotyczące paszportów, dowodów tożsamości, dokumentów pobytowych lub jakichkolwiek

innych podobnych dokumentów, a także środki dotyczące zabezpieczenia społecznego lub ochrony

socjalnej. Rada stanowi jednomyślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim.

Artykuł III-126

Ustawa europejska lub europejska ustawa ramowa Rady określa warunki wykonywania prawa,

o którym mowa w artykule I-10 ustęp 2 lit. b), każdego obywatela Unii do głosowania

i kandydowania w wyborach lokalnych i wyborach do Parlamentu Europejskiego w Państwie

Członkowskim, w którym ma on miejsce zamieszkania, nie będąc jego obywatelem. Rada stanowi

jednomyślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim. Warunki te mogą przewidywać

odstępstwa, jeżeli uzasadniają to problemy właściwe dla Państwa Członkowskiego.

Prawo głosowania i kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego jest wykonywane bez

uszczerbku dla artykułu III-330 ustęp 1 i środków przyjętych w celu jego stosowania.

Artykuł III-127

Państwa Członkowskie przyjmują przepisy niezbędne do zapewnienia dyplomatycznej i konsularnej

ochrony obywateli Unii w państwach trzecich, o której mowa w artykule I-10 ustęp 2 lit. c).

Państwa Członkowskie podejmują rokowania międzynarodowe wymagane do zapewnienia tej

ochrony.

Ustawa europejska Rady może ustanowić środki niezbędne do ułatwienia tej ochrony. Rada stanowi

po konsultacji z Parlamentem Europejskim.

Artykuł III-128

Języki, w których każdy obywatel Unii ma prawo zwracać się do instytucji lub organów na mocy

artykułu I-10 ustęp 2 lit. d) i otrzymywać odpowiedź, są wymienione w artykule IV-448 ust. 1.

Instytucjami i organami, o których mowa w artykule I-10 ustęp 2 lit. d), są instytucje i organy

wymienione w artykule I-19 ustęp 1 drugi akapit oraz w artykułach I-30, I-31 i I-32, oraz Europejski

Rzecznik Praw Obywatelskich.

Artykuł III-129

Co trzy lata Komisja składa Parlamentowi Europejskiemu, Radzie oraz Komitetowi Ekonomiczno-

Społecznemu sprawozdanie w sprawie stosowania artykułu I-10 oraz niniejszego tytułu.

Sprawozdanie to uwzględnia rozwój Unii.

Na podstawie tego sprawozdania i bez uszczerbku dla innych postanowień Konstytucji, ustawa

europejska lub europejska ustawa ramowa Rady może uzupełniać prawa przewidziane w artykule

I-10. Rada stanowi jednomyślnie po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego. Ta ustawa lub

ustawa ramowa wchodzi w życie jedynie po jej zatwierdzeniu przez Państwa Członkowskie zgodnie z

ich odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi.

16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/57

TYTUŁ III

POLITYKI I DZIAŁANIA WEWNĘTRZNE

ROZDZIAŁ I

RYNEK WEWNĘTRZNY

SEKCJA 1

USTANOWIENIE I FUNKCJONOWANIE RYNKU WEWNĘTRZNEGO

Artykuł III-130

1. Unia przyjmuje środki w celu ustanowienia lub zapewnienia funkcjonowania rynku

wewnętrznego zgodnie z odpowiednimi postanowieniami Konstytucji.

2. Rynek wewnętrzny obejmuje obszar bez granic wewnętrznych, w którym jest zapewniony

swobodny przepływ osób, usług, towarów i kapitału, zgodnie z Konstytucją.

3. Rada, na wniosek Komisji, przyjmuje rozporządzenia europejskie i decyzje europejskie

określające wytyczne i warunki niezbędne do zapewnienia zrównoważonego postępu we wszystkich

odpowiednich sektorach.

4. Podczas opracowywania wniosków zmierzających do osiągnięcia celów wymienionych w

ustępach 1 i 2, Komisja uwzględnia rozmiar wysiłku, jaki będą musiały podjąć niektóre gospodarki o

zróżnicowanym rozwoju dla ustanowienia rynku wewnętrznego i może przedstawiać wnioski

odnośnie do odpowiednich środków.

Jeżeli przepisy te przyjmują postać odstępstw, muszą mieć charakter przejściowy oraz powodować

możliwie najmniejsze zakłócenia w funkcjonowaniu rynku wewnętrznego.

Artykuł III-131

Państwa Członkowskie konsultują się ze sobą w celu wspólnego podjęcia działań niezbędnych, aby

środki, do podjęcia których Państwo Członkowskie może być skłonione w przypadku poważnych

zaburzeń wewnętrznych zagrażających porządkowi publicznemu, w przypadku wojny, poważnego

napięcia międzynarodowego stanowiącego groźbę wojny lub w celu wypełnienia zobowiązań

przyjętych przez nie w celu utrzymania pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego nie miały

wpływu na funkcjonowanie rynku wewnętrznego.

Artykuł III-132

Jeżeli środki podjęte w przypadkach przewidzianych w artykułach III-131 i III-436 powodują

zakłócenie warunków konkurencji na rynku wewnętrznym, Komisja bada z zainteresowanym

Państwem Członkowskim warunki, na jakich te środki mogą być dostosowane do reguł

ustanowionych w Konstytucji.

C 310/58 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 16.12.2004

Na zasadzie odstępstwa od procedury przewidzianej w artykułach III-360 i III-361, Komisja lub

każde Państwo Członkowskie mogą wnieść bezpośrednio do Trybunału Sprawiedliwości skargę, jeżeli

uznają, że inne Państwo Członkowskie nadużywa uprawnień przewidzianych w artykułach III-131 i

III-436. Trybunał Sprawiedliwości orzeka z wyłączeniem jawności.

SEKCJA 2

SWOBODNY PRZEPŁYW OSÓB I USŁUG

Podsekcja 1

Pracownicy

Artykuł III-133

1. Pracownicy mają prawo swobodnego przemieszczania się wewnątrz Unii.

2. Zakazana jest wszelka dyskryminacja ze względu na przynależność państwową między

pracownikami Państw Członkowskich w zakresie zatrudnienia, wynagrodzenia i innych warunków

pracy.

3. Z zastrzeżeniem ograniczeń uzasadnionych względami porządku publicznego, bezpieczeństwa

publicznego i zdrowia publicznego, pracownicy mają prawo do:

a) ubiegania się o rzeczywiście oferowane miejsca pracy,

b) swobodnego przemieszczania się w tym celu po terytorium Państw Członkowskich,

c) przebywania w jednym z Państw Członkowskich w celu podjęcia tam pracy, zgodnie z

przepisami ustawowymi, wykonawczymi i administracyjnymi dotyczącymi zatrudniania

pracowników tego Państwa,

d) pozostawania na terytorium Państwa Członkowskiego po ustaniu zatrudnienia, na warunkach

określonych w rozporządzeniach europejskich przyjętych przez Komisję.

4. Niniejszy artykuł nie ma zastosowania do zatrudnienia w administracji publicznej.

Artykuł III-134

Środki niezbędne do realizacji swobodnego przepływu pracowników w rozumieniu artykułu III-133

są ustanawiane na mocy ustaw europejskich lub europejskich ustaw ramowych. Ustawy europejskie i

europejskie ustawy ramowe są przyjmowane po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.

Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe mają na celu, w szczególności:

a) zapewnienie ścisłej współpracy między organami administracji krajowej właściwymi do spraw

pracy,

16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/59

b) zniesienie procedur i praktyk administracyjnych, jak również terminów dostępu do wolnych

miejsc pracy wynikających z ustawodawstwa krajowego bądź z wcześniejszych umów zawartych

między Państwami Członkowskimi, których utrzymanie w mocy stanowiłoby przeszkodę w

liberalizacji przepływu pracowników,

c) zniesienie wszelkich terminów i innych ograniczeń przewidzianych w ustawodawstwie krajowym

lub wcześniej zawartych umowach między Państwami Członkowskimi, które ustanawiają w

stosunku do pracowników z innych Państw Członkowskich odmienne warunki co do

swobodnego wyboru zatrudnienia niż w stosunku do własnych pracowników,

d) ustanowienie mechanizmów właściwych do zapewnienia wymiany podań o pracę i ofert

zatrudnienia oraz ułatwienie zachowania równowagi na rynku pracy, na warunkach, które

zapobiegają poważnym zagrożeniom dla poziomu życia i zatrudnienia w różnych regionach

i gałęziach przemysłu.

Artykuł III-135

Państwa Członkowskie popierają, w ramach wspólnego programu, wymianę młodych pracowników.

Artykuł III-136

1. W dziedzinie zabezpieczenia społecznego, ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe

ustanawiają środki niezbędne do realizacji swobodnego przepływu pracowników przez wprowadzenie

systemu umożliwiającego migrującym pracownikom najemnym i osobom prowadzącym

działalność na własny rachunek oraz uprawnionym osobom od nich zależnym:

a) zaliczenie wszystkich okresów uwzględnianych w ustawodawstwie poszczególnych państw, w

celu nabycia i zachowania prawa do świadczenia oraz naliczenia wysokości świadczenia,

b) wypłatę świadczeń osobom mającym miejsce zamieszkania na terytoriach Państw

Członkowskich.

2. W przypadku gdy członek Rady uważa, że projekt ustawy europejskiej lub europejskiej ustawy

ramowej, o której mowa w ustępie 1, mógłby naruszać podstawowe aspekty jego systemu

zabezpieczenia społecznego, w szczególności jego zakres stosowania, koszty lub strukturę finansową

lub mógłby naruszać równowagę finansową tego systemu, może zażądać przedłożenia tej kwestii

Radzie Europejskiej. W takim przypadku, procedura, o której mowa w artykule III-396, zostaje

zawieszona. Po przeprowadzeniu dyskusji, w terminie 4 miesięcy od takiego zawieszenia, Rada

Europejska:

a) odsyła projekt do Rady, co oznacza zakończenie zawieszenia procedury, o której mowa w

artykule III-396, lub

b) występuje z wnioskiem do Komisji o przedstawienie nowego wniosku; w tym przypadku, akt

początkowo proponowany uważa się za nieprzyjęty.

C 310/60 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 16.12.2004

Podsekcja 2

Swoboda przedsiębiorczości

Artykuł III-137

Ograniczenia swobody przedsiębiorczości obywateli jednego Państwa Członkowskiego na terytorium

innego Państwa Członkowskiego są zakazane w ramach niniejszej podsekcji. Zakaz ten obejmuje

również ograniczenia w tworzeniu agencji, oddziałów lub spółek zależnych przez obywateli danego

Państwa Członkowskiego, mających swe przedsiębiorstwo na terytorium innego Państwa

Członkowskiego.

Z zastrzeżeniem postanowień sekcji 4 niniejszego rozdziału dotyczącej kapitału i płatności,

obywatele jednego Państwa Członkowskiego mają prawo podejmowania i wykonywania na

terytorium innego Państwa Członkowskiego działalności prowadzonej na własny rachunek, jak

również zakładania i zarządzania przedsiębiorstwami, a zwłaszcza spółkami w rozumieniu

artykułu III-142 akapit drugi, na warunkach określonych przez ustawodawstwo Państwa

przyjmującego dla własnych obywateli.

Artykuł III-138

1. Środki mające na celu realizację swobody przedsiębiorczości w odniesieniu do określonego

rodzaju działalności są ustanawiane na mocy europejskich ustaw ramowych. Europejskie ustawy

ramowe są przyjmowane po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.

2. Parlament Europejski, Rada i Komisja wykonują funkcje powierzone im na podstawie ustępu 1,

w szczególności:

a) traktując co do zasady priorytetowo działalności, w których swoboda przedsiębiorczości wnosi

szczególnie korzystny wkład w rozwój produkcji i handlu,

b) zapewniając ścisłą współpracę między właściwymi organami administracyjnymi Państw

Członkowskich w celu poznania szczególnych sytuacji w różnych dziedzinach działalności

wewnątrz Unii,

c) znosząc takie procedury i praktyki administracyjne wynikające z ustawodawstwa krajowego bądź

z wcześniej zawartych umów między Państwami Członkowskimi, których utrzymanie w mocy

stanowiłoby przeszkodę dla swobody przedsiębiorczości,

d) czuwając, by pracownicy jednego z Państw Członkowskich zatrudnieni na terytorium innego

Państwa Członkowskiego mogli pozostać na tym terytorium w celu podjęcia tam działalności na

własny rachunek, na tych samych warunkach, które musieliby spełniać, gdyby przybyli do tego

Państwa w chwili, kiedy zamierzali podjąć taką działalność,

e) umożliwiając nabycie i korzystanie z własności gruntu znajdującego się na terytorium danego

Państwa Członkowskiego przez obywateli Państwa Członkowskiego w zakresie, w jakim nie

narusza to zasad, o których mowa w artykule III-227 ustęp 2,

f) znosząc stopniowo ograniczenia swobody przedsiębiorczości w każdej wchodzącej w grę

dziedzinie działalności, z jednej strony, w odniesieniu do warunków tworzenia na terytorium

Państwa Członkowskiego agencji, oddziałów i spółek zależnych, a z drugiej, w stosunku do

warunków wjazdu personelu głównego przedsiębiorstwa do organów zarządzających lub

nadzorczych agencji, oddziałów i spółek zależnych,

16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/61

g) koordynując w niezbędnym zakresie, w celu zapewnienia ich równoważności, zabezpieczenia

wymagane w Państwach Członkowskich od spółek w rozumieniu artykułu III-142 akapit drugi,

dla ochrony interesów wspólników i osób trzecich,

h) zapewniając, że warunki przedsiębiorczości nie będą zakłócane przez pomoc przyznaną przez

Państwo Członkowskie.

Artykuł III-139

Niniejsza podsekcja nie ma zastosowania do działalności, która w jednym z Państw Członkowskich

jest związana, choćby przejściowo, z wykonywaniem władzy publicznej.

Niektóre rodzaje działalności mogą zostać wyłączone z zakresu stosowania niniejszej podsekcji na

mocy ustaw europejskich lub europejskich ustaw ramowych.

Artykuł III-140

1. Niniejsza podsekcja oraz środki podjęte na jej podstawie nie przesądzają o zastosowaniu

w Państwach Członkowskich przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych

przewidujących szczególne traktowanie cudzoziemców, uzasadnione względami porządku publicznego,

bezpieczeństwa publicznego lub zdrowia publicznego.

2. Przepisy krajowe, o których mowa w ustępie 1, są koordynowane przez europejskie ustawy

ramowe.

Artykuł III-141

1. Europejskie ustawy ramowe ułatwiają podejmowanie i wykonywanie działalności prowadzonej

na własny rachunek. Obejmują one:

a) wzajemne uznawanie dyplomów, świadectw i innych dokumentów potwierdzających posiadanie

kwalifikacji,

b) koordynację przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych Państw Członkowskich

dotyczących podejmowania i wykonywania działalności prowadzonej na własny rachunek.

2. W odniesieniu do zawodów medycznych i pokrewnych oraz farmaceutycznych stopniowe

znoszenie ograniczeń zależy od koordynacji warunków wykonywania tych zawodów w różnych

Państwach Członkowskich.

Artykuł III-142

Na potrzeby niniejszej podsekcji, spółki założone zgodnie z ustawodawstwem Państwa

Członkowskiego i mające swoją statutową siedzibę, zarząd lub główne przedsiębiorstwo wewnątrz

Unii są traktowane jak osoby fizyczne mające przynależność Państwa Członkowskiego.

Przez „spółki” rozumie się spółki prawa cywilnego lub handlowego, a także spółdzielnie oraz inne

osoby prawne prawa publicznego lub prywatnego, z wyjątkiem spółek, których działalność nie jest

nastawiona na osiąganie zysków.

C 310/62 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 16.12.2004

Artykuł III-143

Państwa Członkowskie przyznają traktowanie narodowe obywatelom innych Państw Członkowskich

w odniesieniu do udziału finansowego w kapitale spółek w rozumieniu akapitu drugiego artykułu

III-142, bez uszczerbku dla stosowania innych postanowień Konstytucji.

Podsekcja 3

Swoboda świadczenia usług

Artykuł III-144

W ramach niniejszej podsekcji ograniczenia w swobodnym świadczeniu usług wewnątrz Unii są

zakazane w odniesieniu do obywateli Państw Członkowskich mających swe przedsiębiorstwo w

Państwie Członkowskim innym niż Państwo odbiorcy świadczenia.

Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe mogą rozszerzyć korzyści wynikające z niniejszej

podsekcji na obywateli państwa trzeciego świadczących usługi i mających swe przedsiębiorstwa

wewnątrz Unii.

Artykuł III-145

Do celów Konstytucji, przez usługi rozumie się świadczenia wykonywane zwykle za wynagrodzeniem

w zakresie, w jakim nie są objęte postanowieniami o swobodnym przepływie towarów,

kapitału i osób.

Usługi obejmują w szczególności:

a) działalność o charakterze przemysłowym,

b) działalność o charakterze handlowym,

c) działalność rzemieślniczą,

d) wykonywanie wolnych zawodów.

Z zastrzeżeniem podsekcji 2 dotyczącej swobody przedsiębiorczości, świadczący usługę może,

w celu spełnienia świadczenia, wykonywać przejściowo działalność w Państwie Członkowskim,

w którym usługa jest świadczona, na tych samych warunkach, jakie państwo to nakłada na własnych

obywateli.

Artykuł III-146

1. Swobodę przepływu usług w dziedzinie transportu regulują postanowienia rozdziału III sekcji 7

dotyczącej transportu.

2. Liberalizacja usług bankowych i ubezpieczeniowych związanych z przepływem kapitału jest

realizowana w zgodzie z liberalizacją przepływu kapitału.

16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/63

Artykuł III-147

1. Europejska ustawa ramowa ustanawia środki mające na celu zapewnienie liberalizacji określonej

usługi. Ustawa ramowa jest przyjmowana po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.

2. Wodniesieniu do europejskich ustaw ramowych, o których mowa w ustępie 1, w zasadzie należy

dawać pierwszeństwo usługom, które bezpośrednio wpływają na koszty produkcji lub których

liberalizacja przyczynia się do ułatwienia handlu towarami.

Artykuł III-148

Państwa Członkowskie dążą do liberalizacji usług w zakresie wykraczającym poza zobowiązanie

wynikające z europejskich ustaw ramowych przyjmowanych na podstawie artykułu III-147 ustęp 1,

jeśli ich ogólna sytuacja gospodarcza i sytuacja w danym sektorze na to pozwalają.

W tym celu Komisja kieruje zalecenia do zainteresowanych Państw Członkowskich.

Artykuł III-149

Dopóki ograniczenia w swobodnym świadczeniu usług nie zostaną zniesione, Państwa Członkowskie

stosują je do wszystkich świadczących usługi, o których mowa w artykule III-144 akapit pierwszy,

bez względu na przynależność państwową lub miejsce zamieszkania.

Artykuł III-150

Artykuły III-139—III-142 mają zastosowanie do spraw uregulowanych w niniejszej podsekcji.

SEKCJA 3

SWOBODNY PRZEPŁYW TOWARÓW

Podsekcja 1

Unia celna

Artykuł III-151

1. Unia obejmuje unię celną, która rozciąga się na całą wymianę towarową i obejmuje zakaz ceł

przywozowych i wywozowych między Państwami Członkowskimi oraz wszelkich opłat o skutku

równoważnym, jak również przyjęcie wspólnej taryfy celnej w stosunkach z państwami trzecimi.

2. Ustęp 4 i podsekcja 3 dotyczące zakazu ograniczeń ilościowych stosują się do produktów

pochodzących z Państw Członkowskich oraz do produktów pochodzących z państw trzecich

znajdujących się w swobodnym obrocie w Państwach Członkowskich.

C 310/64 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 16.12.2004

3. Produkty pochodzące z państw trzecich są uważane za będące w swobodnym obrocie w jednym

z Państw Członkowskich, jeżeli dopełniono wobec nich formalności przywozowych oraz pobrano

wszystkie wymagane cła i opłaty o skutku równoważnym w tym Państwie Członkowskim i jeżeli nie

skorzystały z całkowitego lub częściowego zwrotu tych ceł lub opłat.

4. Cła przywozowe i wywozowe lub opłaty o skutku równoważnym są zakazane między

Państwami Członkowskimi. Zakaz ten stosuje się również do ceł o charakterze fiskalnym.

5. Rada, na wniosek Komisji, przyjmuje rozporządzenia europejskie i decyzje europejskie

określające cła wspólnej taryfy celnej.

6. Wykonując zadania powierzone jej na mocy niniejszego artykułu, Komisja kieruje się:

a) potrzebą popierania wymiany handlowej między Państwami Członkowskimi i państwami

trzecimi,

b) zmianami warunków konkurencji wewnątrz Unii, jeżeli skutkiem tych zmian jest wzrost

konkurencyjności przedsiębiorstw,

c) potrzebami zaopatrzenia Unii w surowce i półprodukty, zwracając przy tym uwagę, by nie

zakłócić warunków konkurencji między Państwami Członkowskimi co do produktów

końcowych,

d) potrzebą unikania poważnych zaburzeń w życiu gospodarczym Państw Członkowskich oraz

zapewnienia racjonalnego rozwoju produkcji i wzrostu konsumpcji w Unii.

Podsekcja 2

Współpraca celna

Artykuł III-152

W zakresie stosowania Konstytucji, ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiają

środki w celu wzmocnienia współpracy celnej między Państwami Członkowskimi i między nimi a

Komisją.

Podsekcja 3

Zakaz ograniczeń ilościowych

Artykuł III-153

Ograniczenia ilościowe w przywozie i wywozie oraz wszelkie środki o skutku równoważnym są

zakazane między Państwami Członkowskimi.

16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/65

Artykuł III-154

Artykuł III-153 nie stanowi przeszkody w stosowaniu zakazów lub ograniczeń przywozowych,

wywozowych lub tranzytowych, uzasadnionych względami moralności publicznej, porządku

publicznego, bezpieczeństwa publicznego, ochrony zdrowia i życia ludzi i zwierząt lub ochrony

roślin, ochrony narodowych dóbr kultury o wartości artystycznej, historycznej lub archeologicznej

bądź ochrony własności przemysłowej i handlowej. Zakazy te i ograniczenia nie powinny jednak

stanowić środka arbitralnej dyskryminacji ani ukrytych ograniczeń w handlu między Państwami

Członkowskimi.

Artykuł III-155

1. Państwa Członkowskie dostosowują monopole państwowe o charakterze handlowym w taki

sposób, aby wykluczona była wszelka dyskryminacja między obywatelami Państw Członkowskich w

stosunku do warunków zaopatrzenia i zbytu.

Niniejszy artykuł stosuje się do każdego podmiotu, za pośrednictwem którego Państwo

Członkowskie z mocy prawa lub faktycznie, bezpośrednio lub pośrednio, kontroluje, kieruje lub

wpływa w stopniu odczuwalnym na przywóz lub wywóz w stosunkach między Państwami

Członkowskimi. Artykuł ten stosuje się także do monopoli delegowanych przez państwo innym

podmiotom.

2. Państwa Członkowskie powstrzymują się od wszelkich nowych środków sprzecznych z

zasadami, o których mowa w ustępie 1 lub ograniczających zakres stosowania artykułów

dotyczących zakazu ceł i ograniczeń ilościowych między Państwami Członkowskimi.

3. W przypadku monopolu o charakterze handlowym, obejmującego regulację zmierzającą

do ułatwienia zbywania lub podnoszenia wartości produktów rolnych, w stosowaniu niniejszego

artykułu należy zapewnić równoważne gwarancje w zakresie zatrudnienia i poziomu życia

zainteresowanych producentów.

SEKCJA 4

KAPITAŁ I PŁATNOŚCI

Artykuł III-156

Wramach niniejszej sekcji zakazane są wszelkie ograniczenia w przepływie kapitału i w płatnościach

między Państwami Członkowskimi oraz między Państwami Członkowskimi a państwami trzecimi.

Artykuł III-157

1. Artykuł III-156 nie narusza stosowania ograniczeń istniejących w dniu 31 grudnia 1993 roku w

stosunku do państw trzecich na mocy prawa krajowego lub prawa Unii w odniesieniu do przepływu

kapitału do lub z państw trzecich, gdy dotyczą inwestycji bezpośrednich, w tym inwestycji w

nieruchomości, związanych z przedsiębiorczością, świadczeniem usług finansowych lub dopuszczaniem

papierów wartościowych na rynki kapitałowe. Wodniesieniu do ograniczeń istniejących na

mocy prawa krajowego w Estonii i na Węgrzech, odnośną datą jest 31 grudnia 1999 roku.

C 310/66 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 16.12.2004

2. Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiają środki dotyczące przepływu

kapitału do lub z państw trzecich, gdy dotyczą inwestycji bezpośrednich, w tym inwestycji w

nieruchomości, związanych z przedsiębiorczością, świadczeniem usług finansowych lub dopuszczaniem

papierów wartościowych na rynki kapitałowe.

Parlament Europejski i Rada dążą do realizacji w możliwie najszerszym zakresie celu swobodnego

przepływu kapitału między Państwami Członkowskimi a państwami trzecimi i bez uszczerbku dla

innych postanowień Konstytucji.

3. Na zasadzie odstępstwa od ustępu 2, jedynie ustawa europejska lub europejska ustawa ramowa

Rady może ustanawiać środki, które w prawie Unii stanowią krok wstecz w odniesieniu do

liberalizacji przepływu kapitału do lub z państw trzecich. Rada stanowi jednomyślnie po konsultacji z

Parlamentem Europejskim.

Artykuł III-158

1. Artykuł III-156 nie narusza prawa Państw Członkowskich do:

a) stosowania odpowiednich przepisów ich ustawodawstwa podatkowego traktujących odmiennie

podatników ze względu na różne miejsce zamieszkania lub inwestowania kapitału,

b) podejmowania środków niezbędnych do zapobiegania naruszeniom ich przepisów ustawowych i

wykonawczych, zwłaszcza w sferze podatkowej i w dziedzinie nadzoru ostrożnościowego nad

instytucjami finansowymi lub ustanowienia procedur deklarowania przypływu kapitału do celów

informacji administracyjnej bądź statystycznej, lub podejmowania środków uzasadnionych

względami związanymi z porządkiem publicznym lub bezpieczeństwem publicznym.

2. Niniejsza sekcja nie przesądza o możliwości stosowania ograniczeń w dziedzinie prawa

przedsiębiorczości zgodnych z Konstytucją.

3. Środki i procedury określone w ustępach 1 i 2 nie powinny stanowić arbitralnej dyskryminacji,

ani ukrytego ograniczenia w swobodnym przepływie kapitału i płatności w rozumieniu artykułu

III-156.

4. W przypadku braku ustawy europejskiej lub europejskiej ustawy ramowej przewidzianej w

artykule III-157 ustęp 3 Komisja, a w przypadku braku decyzji europejskiej Komisji w terminie 3

miesięcy od dnia złożenia wniosku przez odnośne Państwo Członkowskie, Rada, może przyjąć

decyzję europejską stwierdzającą, że ograniczające środki podatkowe przyjęte przez Państwo

Członkowskie, dotyczące jednego lub większej liczby państw trzecich uważa się za zgodne z

Konstytucją, o ile są one uzasadnione ze względu na jeden z celów Unii i są zgodne z prawidłowym

funkcjonowaniem rynku wewnętrznego. Rada stanowi jednomyślnie na wniosek Państwa

Członkowskiego.

Artykuł III-159

Jeżeli, w wyjątkowych okolicznościach, przepływ kapitału do lub z państw trzecich powoduje lub

może spowodować poważne trudności w funkcjonowaniu unii gospodarczej i walutowej, Rada

może, na wniosek Komisji, przyjąć rozporządzenia europejskie lub decyzje europejskie

wprowadzające wobec państw trzecich środki ochronne na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy,

16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/67

o ile środki te są bezwzględnie konieczne. Rada stanowi po konsultacji z Europejskim Bankiem

Centralnym.

Artykuł III-160

Jeżeli realizacja celów, o których mowa w artykule III-257, tego wymaga, w odniesieniu do

zapobiegania i zwalczania terroryzmu i działań powiązanych, ustawy europejskie określają ramy

środków administracyjnych dotyczących przepływu kapitału i płatności, takich jak zamrożenie

funduszy, aktywów finansowych lub zysków z działalności gospodarczej, które należą do osób

fizycznych lub prawnych, grup lub innych podmiotów innych niż państwa, albo są w ich posiadaniu

lub dyspozycji.

Rada przyjmuje, na wniosek Komisji, rozporządzenia europejskie lub decyzje europejskie w celu

wykonania ustaw europejskich, o których mowa w pierwszym akapicie.

Akty, o których mowa w niniejszym artykule, zawierają niezbędne przepisy w zakresie gwarancji

prawnych.

SEKCJA 5

REGUŁY KONKURENCJI

Podsekcja 1

Reguły mające zastosowanie do przedsiębiorstw

Artykuł III-161

1. Niezgodne z rynkiem wewnętrznym i zakazane są wszelkie porozumienia między przedsiębiorstwami,

wszelkie decyzje związków przedsiębiorstw i wszelkie praktyki uzgodnione, które mogą

wpływać na handel między Państwami Członkowskimi i których celem lub skutkiem jest

zapobieżenie, ograniczenie lub zakłócenie konkurencji na rynku wewnętrznym, a w szczególności

te, które polegają na:

a) ustalaniu w sposób bezpośredni lub pośredni cen zakupu lub sprzedaży albo innych warunków

transakcji,

b) ograniczaniu lub kontrolowaniu produkcji, rynków, rozwoju technicznego lub inwestycji,

c) podziale rynków lub źródeł zaopatrzenia,

d) stosowaniu wobec partnerów handlowych nierównych warunków do świadczeń równoważnych i

stwarzaniu im przez to niekorzystnych warunków konkurencji,

e) uzależnianiu zawarcia kontraktów od przyjęcia przez partnerów zobowiązań dodatkowych, które

ze względu na swój charakter lub zwyczaje handlowe nie mają związku z przedmiotem tych

kontraktów.

C 310/68 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 16.12.2004

2. Porozumienia lub decyzje zakazane na podstawie niniejszego artykułu są nieważne z mocy

prawa.

3. Jednakże ustęp 1 może zostać uznany za nie mający zastosowania do:

— każdego porozumienia lub kategorii porozumień między przedsiębiorstwami,

— każdej decyzji lub kategorii decyzji związków przedsiębiorstw,

— każdej praktyki uzgodnionej lub kategorii praktyk uzgodnionych,

które przyczyniają się do polepszenia produkcji lub dystrybucji produktów bądź do popierania

postępu technicznego lub gospodarczego, przy zastrzeżeniu dla użytkowników słusznej części zysku,

który z tego wynika, oraz bez:

a) nakładania na zainteresowane przedsiębiorstwa ograniczeń, które nie są niezbędne do osiągnięcia

tych celów,

b) dawania przedsiębiorstwom możliwości eliminowania konkurencji w stosunku do znacznej

części danych produktów.

Artykuł III-162

Niezgodne z rynkiem wewnętrznym i zakazane jest nadużywanie przez jedno lub większą liczbę

przedsiębiorstw pozycji dominującej na rynku wewnętrznym lub na znacznej jego części, w zakresie,

w jakim może to wpływać na handel między Państwami Członkowskimi.

Nadużywanie takie może polegać w szczególności na:

a) narzucaniu w sposób bezpośredni lub pośredni niesłusznych cen zakupu lub sprzedaży albo

innych niesłusznych warunków transakcji,

b) ograniczaniu produkcji, rynków lub rozwoju technicznego ze szkodą dla konsumentów,

c) stosowaniu wobec partnerów handlowych nierównych warunków do świadczeń równoważnych i

stwarzaniu im przez to niekorzystnych warunków konkurencji,

d) uzależnianiu zawarcia kontraktów od przyjęcia przez partnerów zobowiązań dodatkowych, które

ze względu na swój charakter lub zwyczaje handlowe nie mają związku z przedmiotem tych

kontraktów.

Artykuł III-163

Rada, na wniosek Komisji, przyjmuje rozporządzenia europejskie w celu zastosowania zasad

określonych w artykułach III-161 i III-162. Rada stanowi po konsultacji z Parlamentem Europejskim.

16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/69

Rozporządzenia te mają na celu w szczególności:

a) zapewnienie poszanowania zakazów, o których mowa w artykule III-161 ustęp 1 i w artykule

III-162 przez wprowadzenie grzywien i okresowych kar pieniężnych,

b) ustanowienie szczegółowych zasad stosowania artykułu III-161 ustęp 3, przy uwzględnieniu

potrzeby, z jednej strony, zapewnienia skutecznego nadzoru, a z drugiej - uproszczenia w

największym możliwym stopniu kontroli administracyjnej,

c) określenie, w razie potrzeby, w różnych gałęziach gospodarki, zakresu zastosowania

artykułów III-161 i III-162,

d) określenie roli Komisji i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w stosowaniu postanowień

przewidzianych w niniejszym akapicie,

e) określenie relacji między ustawodawstwami Państw Członkowskich, z jednej strony, a niniejszą

podsekcją oraz rozporządzeniami europejskimi przyjętymi w zastosowaniu niniejszego artykułu,

z drugiej strony.

Artykuł III-164

Do chwili wejścia w życie rozporządzeń europejskich przyjętych w zastosowaniu artykułu III-163,

władze Państw Członkowskich rozstrzygają o dopuszczalności porozumień, decyzji i praktyk

uzgodnionych oraz w sprawie nadużywania pozycji dominującej na rynku wewnętrznym, zgodnie

z ich prawem krajowym i z artykułem III-161, a w szczególności z jego ustępem 3, i artykułem

III-162.

Artykuł III-165

1. Bez uszczerbku dla artykułu III-164, Komisja czuwa nad stosowaniem zasad określonych w

artykułach III-161 i III-162. Na wniosek Państwa Członkowskiego lub z urzędu oraz we współpracy z

właściwymi władzami Państw Członkowskich, które udzielają jej pomocy, Komisja wszczyna

postępowanie w przypadkach podejrzenia naruszenia tych zasad. Jeżeli stwierdzi, że doszło do

naruszenia, proponuje środki właściwe do jego zaprzestania.

2. Jeżeli nie zaprzestano naruszania, o którym mowa w ustępie 1, Komisja przyjmuje uzasadnioną

decyzję europejską stwierdzającą naruszenie zasad. Komisja może opublikować tę decyzję i

upoważnić Państwa Członkowskie do podjęcia niezbędnych środków w celu zaradzenia sytuacji,

których warunki i szczegóły określa.

3. Komisja może przyjmować rozporządzenia europejskie dotyczące kategorii porozumień,

w odniesieniu do których Rada przyjęła rozporządzenie europejskie zgodnie z artykułem III-163

akapit drugi lit. b).

Artykuł III-166

1. Państwa Członkowskie, w odniesieniu do przedsiębiorstw publicznych i przedsiębiorstw, którym

przyznają prawa specjalne lub wyłączne, nie wprowadzają ani nie utrzymują żadnego środka

sprzecznego z Konstytucja, w szczególności z artykułem I-4 ustęp 2 oraz artykułami III-161—

III-169.

C 310/70 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 16.12.2004

2. Przedsiębiorstwa zobowiązane do zarządzania usługami świadczonymi w ogólnym interesie

gospodarczym lub mające charakter monopolu skarbowego podlegają postanowieniom Konstytucji,

zwłaszcza regułom konkurencji, w zakresie, w jakim stosowanie tych postanowień nie stanowi

prawnej lub faktycznej przeszkody w wykonywaniu poszczególnych zadań im powierzonych.

Rozwój handlu nie może być naruszony w zakresie sprzecznym z interesami Unii.

3. Komisja czuwa nad stosowaniem niniejszego artykułu i w miarę potrzeby przyjmuje stosowne

rozporządzenia europejskie lub decyzje europejskie.

Podsekcja 2

Pomoc przyznawana przez Państwa Członkowskie

Artykuł III-167

1. Z zastrzeżeniem odstępstw przewidzianych w Konstytucji, wszelka pomoc przyznawana przez

Państwo Członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca

lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji

niektórych towarów, jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym w zakresie, w jakim wpływa na

wymianę handlową między Państwami Członkowskimi.

2. Zgodna z rynkiem wewnętrznym jest:

a) pomoc o charakterze socjalnym przyznawana indywidualnym konsumentom, pod warunkiem,

że jest przyznawana bez dyskryminacji związanej z pochodzeniem produktów,

b) pomoc mająca na celu naprawienie szkód spowodowanych klęskami żywiołowymi lub innymi

zdarzeniami nadzwyczajnymi,

c) pomoc przyznawana gospodarce niektórych regionów Republiki Federalnej Niemiec dotkniętych

podziałem Niemiec, w zakresie, w jakim jest niezbędna do skompensowania niekorzystnych

skutków gospodarczych spowodowanych tym podziałem. Pięć lat po wejściu w życie Traktatu

ustanawiającego Konstytucję dla Europy Rada, stanowiąc na wniosek Komisji, może przyjąć

decyzję europejską uchylającą postanowienia niniejszej litery.

3. Za zgodną z rynkiem wewnętrznym może zostać uznana:

a) pomoc przeznaczona na sprzyjanie rozwojowi gospodarczemu regionów, w których poziom

życia jest nienormalnie niski lub regionów, w których istnieje poważny stan niedostatecznego

zatrudnienia, oraz regionów, o których mowa w artykule III-424, ze względu na ich sytuację

strukturalną, gospodarczą i społeczną,

b) pomoc przeznaczona na wspieranie realizacji ważnych projektów stanowiących przedmiot

wspólnego europejskiego zainteresowania lub mająca na celu zaradzenie poważnym

zaburzeniom gospodarki Państwa Członkowskiego,

c) pomoc przeznaczona na ułatwianie rozwoju niektórych działań gospodarczych lub niektórych

regionów gospodarczych, o ile nie zmienia warunków wymiany handlowej w sposób sprzeczny

ze wspólnym interesem,

16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/71

d) pomoc przeznaczona na wspieranie kultury i zachowanie dziedzictwa kulturowego, o ile nie

zmienia warunków wymiany handlowej i konkurencji w Unii w sposób sprzeczny ze wspólnym

interesem,

e) inne kategorie pomocy określone w rozporządzeniach europejskich lub decyzjach europejskich

przyjmowanych przez Radę na wniosek Komisji.

Artykuł III-168

1. Komisja we współpracy z Państwami Członkowskimi stale bada systemy pomocy istniejące w

tych Państwach. Proponuje im ona stosowne środki konieczne ze względu na stopniowy rozwój lub

funkcjonowanie rynku wewnętrznego.

2. Jeżeli Komisja stwierdzi, po wezwaniu zainteresowanych stron do przedstawienia swych uwag,

że pomoc przyznawana przez Państwo Członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych nie jest

zgodna z rynkiem wewnętrznym w rozumieniu artykułu III-167, lub że pomoc ta jest nadużywana,

przyjmuje decyzję europejską nakazującą danemu Państwu Członkowskiemu zniesienie lub zmianę

tej pomocy w określonym przez nią terminie.

Jeśli dane Państwo Członkowskie nie zastosuje się do tej decyzji europejskiej w wyznaczonym

terminie, Komisja lub każde inne zainteresowane Państwo Członkowskie może, na zasadzie

odstępstwa od artykułów III-360 i III-361, wnieść sprawę bezpośrednio do Trybunału

Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Na wniosek Państwa Członkowskiego Rada może przyjąć jednomyślnie decyzję europejską uznającą,

że pomoc, którą to Państwo przyznaje lub zamierza przyznać, jest zgodna z rynkiem wewnętrznym,

na zasadzie odstępstwa od artykułu III-167 lub rozporządzeń europejskich przewidzianych w

artykule III-169, Jeśli wyjątkowe okoliczności uzasadniają taką decyzję. Jeśli w odniesieniu do danej

pomocy Komisja wszczęła procedurę przewidzianą w pierwszym akapicie niniejszego ustępu,

wystąpienie zainteresowanego Państwa Członkowskiego z wnioskiem skierowanym do Rady

powoduje zawieszenie tej procedury do czasu zajęcia stanowiska przez Radę.

Jednakże jeśli Rada nie zajmie stanowiska w terminie trzech miesięcy od wystąpienia z wnioskiem,

Komisja wydaje decyzję w sprawie.

3. Komisja jest informowana przez Państwa Członkowskie, w czasie odpowiednim do

przedstawienia swych uwag, o wszelkich planach przyznania lub zmiany pomocy. Jeżeli uznaje

ona, że plan nie jest zgodny z rynkiem wewnętrznym w rozumieniu artykułu III-167, wszczyna

bezzwłocznie procedurę przewidzianą w ustępie 2 niniejszego artykułu. Dane Państwo

Członkowskie nie może wprowadzać w życie projektowanych środków dopóki procedura ta nie

doprowadzi do wydania decyzji końcowej.

4. Komisja może przyjąć rozporządzenia europejskie dotyczące kategorii pomocy państwa, w

odniesieniu do których Rada postanowiła, zgodnie z artykułem III-169, że mogą zostać zwolnione z

procedury, przewidzianej w ustępie 3.

C 310/72 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 16.12.2004

Artykuł III-169

Rada, na wniosek Komisji, może przyjąć rozporządzenia europejskie w celu stosowania

artykułów III-167 i III-168, a w szczególności w celu określenia warunków stosowania

artykułu III-168 ustęp 3 i kategorii pomocy zwolnionych z procedury przewidzianej w tym ustępie.

Rada stanowi po konsultacji z Parlamentem Europejskim.

SEKCJA 6

POSTANOWIENIA PODATKOWE

Artykuł III-170

1. Żadne Państwo Członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych

Państw Członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które

nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe.

Ponadto żadne Państwo Członkowskie nie nakłada na produkty innych Państw Członkowskich

podatków wewnętrznych, które pośrednio chronią inne produkty.

2. W przypadku gdy produkty są wywożone z jednego Państwa Członkowskiego na terytorium

jednego z Państw Członkowskich, zwrot podatków wewnętrznych nie może być wyższy od

podatków, które zostały na nie nałożone bezpośrednio lub pośrednio.

3. W odniesieniu do opłat innych niż podatek obrotowy, akcyza i inne podatki pośrednie,

zwolnienia i zwroty w wywozie do innych Państw Członkowskich nie mogą być dokonywane, a

wyrównawcze opłaty celne w przywozie z Państw Członkowskich nie mogą być ustanawiane, chyba

że projektowane środki były uprzednio zatwierdzone na czas ograniczony w decyzji europejskiej

przyjętej przez Radę na wniosek Komisji.

Artykuł III-171

Ustawa europejska lub europejska ustawa ramowa Rady ustanawia środki dotyczące harmonizacji

ustawodawstw odnoszących się do podatków obrotowych, akcyzy i innych podatków pośrednich w

zakresie, w jakim harmonizacja ta jest niezbędna do zapewnienia ustanowienia i funkcjonowania

rynku wewnętrznego i uniknięcia zakłócenia konkurencji. Rada stanowi jednomyślnie po konsultacji

z Parlamentem Europejskim oraz Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.

SEKCJA 7

POSTANOWIENIA WSPÓLNE

Artykuł III-172

1. Jeżeli Konstytucja nie stanowi inaczej, niniejszy artykuł stosuje się do realizacji celów

określonych w artykule III-130. Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiają

środki dotyczące zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych Państw

16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/73

Członkowskich, które mają na celu ustanowienie lub funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Ustawy

te są przyjmowane po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.

2. Ustęp 1 nie stosuje się do przepisów podatkowych, przepisów dotyczących swobodnego

przepływu osób oraz odnoszących się do praw i interesów pracowników najemnych.

3. Komisja w swoich wnioskach składanych na podstawie ustępu 1 w dziedzinie ochrony zdrowia,

bezpieczeństwa, ochrony środowiska naturalnego i ochrony konsumentów przyjmuje jako podstawę

wysoki poziom ochrony, uwzględniając w szczególności wszelkie zmiany oparte na faktach

naukowych. W ramach swoich odpowiednich uprawnień Parlament Europejski i Rada starają się

również osiągnąć ten cel.

4. Jeśli po przyjęciu środka harmonizującego w drodze ustawy europejskiej lub europejskiej ustawy

ramowej lub w drodze rozporządzenia europejskiego Komisji, Państwo Członkowskie uzna za

niezbędne utrzymanie przepisów krajowych uzasadnionych ważnymi względami określonymi w

artykule III-154 lub dotyczącymi ochrony środowiska naturalnego, lub środowiska pracy, notyfikuje

je Komisji, wskazując powody ich utrzymania.

5. Ponadto, bez uszczerbku dla ustępu 4, jeśli po przyjęciu środka harmonizującego w drodze

ustawy europejskiej lub europejskiej ustawy ramowej lub w drodze rozporządzenia europejskiego

Komisji, Państwo Członkowskie uzna za niezbędne wprowadzenie przepisów krajowych opartych na

nowych dowodach naukowych dotyczących ochrony środowiska naturalnego lub środowiska pracy

ze względu na specyficzny problem tego Państwa, który pojawił się po przyjęciu środka

harmonizującego, notyfikuje ono Komisji projektowane przepisy oraz powody ich wprowadzenia.

6. W terminie sześciu miesięcy od notyfikacji, o których mowa w ustępach 4 i 5, Komisja

przyjmuje decyzję europejską zatwierdzającą lub odrzucającą przepisy krajowe, o których mowa, po

sprawdzeniu, czy są one środkiem arbitralnej dyskryminacji lub ukrytym ograniczeniem w handlu

między Państwami Członkowskimi i czy stanowią one przeszkodę w funkcjonowaniu rynku

wewnętrznego.

W przypadku braku decyzji Komisji w tym terminie przepisy krajowe, o których mowa w ustępach 4

i 5, są uważane za zatwierdzone.

W przypadku gdy jest to uzasadnione złożonością sprawy i nie ma niebezpieczeństwa dla zdrowia

ludzkiego, Komisja może notyfikować danemu Państwu Członkowskiemu, że okres, o którym mowa

w niniejszym ustępie, jest przedłużony na kolejny okres trwający do sześciu miesięcy.

7. W przypadku gdy w zastosowaniu ustępu 6 Państwo Członkowskie zostaje upoważnione

do utrzymania lub wprowadzenia przepisów krajowych uchylających środek harmonizujący, Komisja

bada niezwłocznie, czy należy zaproponować dostosowanie tego środka.

8. W przypadku gdy Państwo Członkowskie zgłosi szczególny problem zdrowia publicznego w

dziedzinie, która uprzednio stała się przedmiotem środka harmonizującego, informuje o tym

Komisję, która bada niezwłocznie, czy należy zaproponować właściwe środki.

9. Na zasadzie odstępstwa od procedury przewidzianej w artykułach III-360 i III-361 Komisja i

każde Państwo Członkowskie mogą wnieść sprawę bezpośrednio do Trybunału Sprawiedliwości Unii

Europejskiej, jeśli uznają, że inne Państwo Członkowskie nadużywa uprawnień przewidzianych w

niniejszym artykule.

C 310/74 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 16.12.2004

10. Środki harmonizujące, o których mowa w niniejszym artykule, obejmują, w odpowiednich

przypadkach, klauzulę ochronną upoważniającą Państwa Członkowskie do przyjęcia, z jednego lub

więcej powodów pozagospodarczych, o których mowa w artykule III-154, środków tymczasowych

poddanych procedurze kontrolnej Unii.

Artykuł III-173

Bez uszczerbku dla artykułu III-172 europejska ustawa ramowa Rady ustanawia środki dla zbliżenia

przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych Państw Członkowskich, które mają

bezpośredni wpływ na ustanowienie lub funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Rada stanowi

jednomyślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim oraz Komitetem Ekonomiczno-

Społecznym.

Artykuł III-174

W przypadku gdy Komisja stwierdzi, że różnica między przepisami ustawowymi, wykonawczymi lub

administracyjnymi Państw Członkowskich narusza warunki konkurencji na rynku wewnętrznym i

powoduje w ten sposób zakłócenie, które powinno być wyeliminowane, podejmuje ona konsultacje z

zainteresowanymi Państwami Członkowskimi.

Jeżeli konsultacje te nie doprowadzą do porozumienia, europejskie ustawy ramowe ustanawiają

środki niezbędne dla eliminowania tych zakłóceń. Mogą zostać przyjęte wszelkie inne stosowne

środki przewidziane w Konstytucji.

Artykuł III-175

1. W przypadku gdy istnieje obawa, że przyjęcie lub zmiana krajowego przepisu ustawowego,

wykonawczego lub administracyjnego może spowodować zakłócenia w rozumieniu artykułu III-174,

Państwo Członkowskie, które chce to uczynić, podejmuje konsultacje z Komisją. Po przeprowadzeniu

konsultacji z Państwami Członkowskimi, Komisja zaleca zainteresowanym Państwom właściwe

środki w celu uniknięcia tego zakłócenia.

2. Jeśli Państwo Członkowskie, które chce przyjąć lub zmienić przepisy krajowe, nie zastosuje się

do zalecenia Komisji, nie można żądać od innych Państw Członkowskich, w zastosowaniu artykułu

III-174, zmiany ich przepisów krajowych w celu wyeliminowania tego zakłócenia. Jeśli Państwo

Członkowskie, które nie zastosowało się do zalecenia Komisji, powoduje zakłócenie wyłącznie na

własną szkodę, artykuł III-174 nie ma zastosowania.

Artykuł III-176

W ramach ustanawiania lub funkcjonowania rynku wewnętrznego, ustawy europejskie

lub europejskie ustawy ramowe ustanawiają środki dotyczące tworzenia europejskich tytułów

prawnych w celu zapewnienia jednolitej ochrony praw własności intelektualnej w Unii

oraz utworzenie scentralizowanych na poziomie Unii systemów zezwoleń, koordynacji i nadzoru.

Ustawa europejska Rady ustanawia systemy językowe dotyczące europejskich tytułów prawnych.

Rada stanowi jednomyślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim.

16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/75

ROZDZIAŁ II

POLITYKA GOSPODARCZA I PIENIĘŻNA

Artykuł III-177

Do celów artykułu I-3, działania Państw Członkowskich i Unii obejmują, na warunkach

przewidzianych w Konstytucji, przyjęcie polityki gospodarczej opartej na ścisłej koordynacji polityk

gospodarczych Państw Członkowskich, rynku wewnętrznym i ustaleniu wspólnych celów oraz

prowadzonej w poszanowaniu zasady otwartej gospodarki rynkowej z wolną konkurencją.

Równolegle, na warunkach i zgodnie z procedurami przewidzianymi w Konstytucji, działania te

obejmują jedną walutę, euro, jak również określenie oraz prowadzenie jednolitej polityki pieniężnej i

polityki wymiany walut, których głównym celem jest utrzymanie stabilności cen, oraz, bez

uszczerbku dla tego celu, wspieranie ogólnych polityk gospodarczych w Unii, zgodnie z zasadą

otwartej gospodarki rynkowej z wolną konkurencją.

Te działania Państw Członkowskich i Unii zakładają poszanowanie następujących zasad

przewodnich: stabilnych cen, zdrowych finansów publicznych i warunków pieniężnych

oraz stabilnej równowagi płatniczej.

SEKCJA 1

POLITYKA GOSPODARCZA

Artykuł III-178

Państwa Członkowskie prowadzą swoje polityki gospodarcze, mając na względzie przyczynianie się

do osiągania celów Unii określonych w artykule I-3 i w kontekście ogólnych kierunków, o których

mowa w artykule III-179 ustęp 2. Państwa Członkowskie i Unia działają w poszanowaniu zasady

otwartej gospodarki rynkowej z wolną konkurencją, sprzyjając efektywnej alokacji zasobów, zgodnie

z zasadami przewidzianymi w artykule III-177.

Artykuł III-179

1. Państwa Członkowskie uznają swoje polityki gospodarcze za przedmiot wspólnego zainteresowania

i koordynują je w ramach Rady, zgodnie z artykułem III-178.

2. Rada na zalecenie Komisji opracowuje projekt ogólnych kierunków polityk gospodarczych

Państw Członkowskich i Unii oraz składa sprawozdanie Radzie Europejskiej.

Rada Europejska, na podstawie sprawozdania Rady, debatuje nad konkluzją w sprawie ogólnych

kierunków polityk gospodarczych Państw Członkowskich i Unii. Na podstawie tej konkluzji Rada

przyjmuje zalecenie określające ogólne kierunki. Informuje o nim Parlament Europejski.

C 310/76 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 16.12.2004

3. W celu zapewnienia ściślejszej koordynacji polityk gospodarczych i trwałej konwergencji

dokonań gospodarczych Państw Członkowskich, Rada, na podstawie sprawozdań przedstawionych

przez Komisję, nadzoruje rozwój sytuacji gospodarczej w każdym z Państw Członkowskich i w Unii,

jak również zgodność polityk gospodarczych z ogólnymi kierunkami określonymi w ustępie 2 oraz

regularnie dokonuje oceny całościowej.

Dla potrzeb tego wielostronnego nadzoru Państwa Członkowskie przesyłają Komisji informacje o

ważnych środkach, które przyjęły w dziedzinie swej polityki gospodarczej oraz wszelkie inne

informacje, które uznają za niezbędne.

4. W przypadku gdy w ramach procedury, o której mowa w ustępie 3, zostanie stwierdzone, że

polityki gospodarcze Państwa Członkowskiego nie są zgodne z ogólnymi kierunkami określonymi w

ustępie 2 lub zagrażają należytemu funkcjonowaniu unii gospodarczej i walutowej, Komisja może

skierować do danego Państwa ostrzeżenie. Rada, na zalecenie Komisji, może kierować do danego

Państwa Członkowskiego niezbędne zalecenia. Rada, na wniosek Komisji, może zadecydować o

podaniu swoich zaleceń do publicznej wiadomości.

W zakresie niniejszego ustępu Rada stanowi, nie biorąc pod uwagę głosu członka Rady

reprezentującego dane Państwo Członkowskie.

Większość kwalifikowaną stanowi co najmniej 55 % pozostałych członków Rady reprezentujących

Państwa Członkowskie obejmujące co najmniej 65 % ludności uczestniczących Państw

Członkowskich.

Mniejszość blokująca musi obejmować co najmniej minimalną liczbę pozostałych członków Rady

reprezentujących więcej niż 35 % ludności uczestniczących Państw Członkowskich, plus jeden

członek, w przeciwnym razie uznaje się, że większość kwalifikowana została osiągnięta.

5. Przewodniczący Rady i Komisja składają sprawozdanie Parlamentowi Europejskiemu dotyczące

rezultatów wielostronnego nadzoru. Przewodniczący Rady może być wezwany do stawienia się

przed właściwą komisją Parlamentu Europejskiego, jeśli Rada podała swoje zalecenia do publicznej

wiadomości.

6. Ustawy europejskie mogą ustanowić szczegółowe zasady procedury wielostronnego nadzoru, o

której mowa w ustępach 3 i 4.

Artykuł III-180

1. Bez uszczerbku dla innych procedur przewidzianych w Konstytucji, Rada, na wniosek Komisji,

może przyjąć decyzję europejską ustanawiającą środki odpowiednie do sytuacji gospodarczej,

zwłaszcza jeśli pojawią się poważne trudności w zaopatrzeniu w niektóre produkty.

2. W przypadku gdy Państwo Członkowskie ma trudności lub jest istotnie zagrożone poważnymi

trudnościami z powodu klęsk żywiołowych lub nadzwyczajnych okoliczności pozostających poza

jego kontrolą, Rada, na wniosek Komisji, może przyjąć decyzję europejską przyznającą danemu

Państwu Członkowskiemu, pod pewnymi warunkami, pomoc finansową Unii. Przewodniczący Rady

informuje Parlament Europejski o przyjętej decyzji.

16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/77

Artykuł III-181

1. Zakazane jest udzielanie przez Europejski Bank Centralny lub banki centralne Państw

Członkowskich, (zwane dalej „krajowymi bankami centralnymi”), pożyczek na pokrycie deficytu

lub jakichkolwiek innych kredytów instytucjom, organom lub innym jednostkom organizacyjnym

Unii, rządom centralnym, władzom regionalnym, lokalnym lub innym władzom publicznym, innym

jednostkom organizacyjnym lub przedsiębiorstwom publicznym Państw Członkowskich. Zakazane

jest również nabywanie bezpośrednio od nich przez Europejski Bank Centralny lub krajowe banki

centralne ich papierów dłużnych.

2. Ustęp 1 nie ma zastosowania do publicznych instytucji kredytowych, które, w ramach

utrzymywania rezerw przez banki centralne, korzystają ze strony krajowych banków centralnych i

Europejskiego Banku Centralnego z takiego samego traktowania jak prywatne instytucje kredytowe.

Artykuł III-182

Zakazany jest każdy środek nieoparty na względach o charakterze ostrożnościowym, ustanawiający

uprzywilejowany dostęp instytucji, organów lub innych jednostek organizacyjnych Unii, rządów

centralnych, władz regionalnych, lokalnych lub innych władz publicznych, innych jednostek

organizacyjnych lub przedsiębiorstw publicznych Państw Członkowskich do instytucji finansowych.

Artykuł III-183

1. Unia nie odpowiada za zobowiązania rządów centralnych, władz regionalnych, lokalnych lub

innych władz publicznych, innych jednostek organizacyjnych lub przedsiębiorstw publicznych

Państwa Członkowskiego, ani nie przejmuje takich zobowiązań, z zastrzeżeniem wzajemnych

gwarancji finansowych dla wspólnego wykonania określonego projektu. Państwo Członkowskie nie

odpowiada za zobowiązania rządów centralnych, władz regionalnych, lokalnych lub innych władz

publicznych, innych jednostek organizacyjnych lub przedsiębiorstw publicznych innego Państwa

Członkowskiego, ani nie przejmuje takich zobowiązań, z zastrzeżeniem wzajemnych gwarancji

finansowych dla wspólnego wykonania określonego projektu.

2. Rada, na wniosek Komisji, może przyjąć rozporządzenia europejskie lub decyzje europejskie

precyzujące definicje w celu stosowania zakazów przewidzianych w artykule III-181 i III-182 oraz w

niniejszym artykule. Rada stanowi po konsultacji z Parlamentem Europejskim.

Artykuł III-184

1. Państwa Członkowskie unikają nadmiernego deficytu budżetowego.

2. Komisja nadzoruje rozwój sytuacji budżetowej i wysokość długu publicznego w Państwach

Członkowskich w celu wykrycia oczywistych błędów. Komisja bada w szczególności przestrzeganie

dyscypliny budżetowej na podstawie poniższych dwóch kryteriów:

a) czy stosunek między planowanym lub rzeczywistym deficytem budżetowym a produktem

krajowym brutto przekracza wartość odniesienia, chyba że:

i) stosunek ten zmniejszył się znacznie oraz w sposób stały i osiągnął poziom bliski wartości

odniesienia lub,

C 310/78 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 16.12.2004

ii) przekroczenie wartości odniesienia ma charakter wyjątkowy oraz tymczasowy i stosunek ten

pozostaje bliski wartości odniesienia,

b) czy stosunek między długiem publicznym a produktem krajowym brutto przekracza wartość

odniesienia, chyba że stosunek ten zmniejsza się dostatecznie i zbliża do wartości odniesienia w

zadowalającym tempie.

Wartości odniesienia są sprecyzowane w Protokole w sprawie procedury dotyczącej nadmiernego

deficytu.

3. Jeżeli Państwo Członkowskie nie spełnia wymogów jednego lub obu tych kryteriów, Komisja

sporządza sprawozdanie. Sprawozdanie Komisji uwzględnia również to, czy deficyt budżetowy

przekracza publiczne wydatki inwestycyjne, a także uwzględnia wszelkie inne istotne czynniki,

w tym średniookresową sytuację gospodarczą i budżetową Państwa Członkowskiego.

Komisja może także sporządzić sprawozdanie, jeśli mimo spełnienia wymagań wynikających z tych

kryteriów uzna, że istnieje ryzyko nadmiernego deficytu w Państwie Członkowskim.

4. Komitet Ekonomiczno-Finansowy ustanowiony w artykule III-192 wydaje opinię w odniesieniu

do sprawozdania Komisji.

5. Jeśli Komisja uzna, że w Państwie Członkowskim istnieje nadmierny deficyt lub że taki deficyt

może wystąpić, kieruje opinię do danego Państwa Członkowskiego i informuje o tym Radę.

6. Rada, na wniosek Komisji i po rozważeniu ewentualnych uwag danego Państwa Członkowskiego

oraz po dokonaniu ogólnej oceny decyduje, czy istnieje nadmierny deficyt. W takim przypadku Rada,

na zalecenie Komisji, bez nieuzasadnionej zwłoki przyjmuje zalecenia skierowane do danego Państwa

Członkowskiego, aby położyło ono kres tej sytuacji w oznaczonym terminie. Z zastrzeżeniem ustępu

8, zalecenia te nie zostają podane do publicznej wiadomości.

W zakresie niniejszego ustępu Rada stanowi, nie biorąc pod uwagę głosu członka Rady

reprezentującego dane Państwo Członkowskie.

Większość kwalifikowaną stanowi co najmniej 55 % pozostałych członków Rady reprezentujących

Państwa Członkowskie, obejmujące co najmniej 65 % ludności uczestniczących Państw

Członkowskich.

Mniejszość blokująca obejmuje co najmniej minimalną liczbę pozostałych członków Rady

reprezentujących więcej niż 35 % ludności uczestniczących Państw Członkowskich, plus jeden

członek, w przeciwnym razie uznaje się, że większość kwalifikowana została osiągnięta.

7. Rada, na zalecenie Komisji, przyjmuje decyzje europejskie i zalecenia europejskie określone w

ustępach 8—11.

Rada stanowi, nie biorąc pod uwagę głosu członka Rady reprezentującego dane Państwo

Członkowskie.

Większość kwalifikowaną stanowi co najmniej 55 % pozostałych członków Rady reprezentujących

Państwa Członkowskie, obejmujące co najmniej 65 % ludności uczestniczących Państw

Członkowskich.

16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/79

Mniejszość blokująca obejmuje co najmniej minimalną liczbę pozostałych członków Rady

reprezentujących więcej niż 35 % ludności uczestniczących Państw Członkowskich, plus jeden

członek, w przeciwnym razie uznaje się, że większość kwalifikowana została osiągnięta.

8. W przypadku gdy Rada przyjmie decyzję europejską stwierdzającą, że w odpowiedzi na jej

zalecenia żadne skuteczne działanie nie zostało podjęte w oznaczonym terminie, może podać

zalecenia do publicznej wiadomości.

9. Jeżeli Państwo Członkowskie w dalszym ciągu nie wykonuje zalecenia Rady, może ona przyjąć

decyzję europejską wzywającą to Państwo do przyjęcia w wyznaczonym terminie środków

zmierzających do ograniczenia deficytu w zakresie uznanym przez Radę za niezbędny do zaradzenia

sytuacji.

W takim przypadku Rada może zażądać od danego Państwa Członkowskiego przedstawienia

sprawozdań według precyzyjnego harmonogramu, aby móc zbadać wysiłki dostosowawcze podjęte

przez to Państwo Członkowskie.

10. Tak długo jak Państwo Członkowskie nie stosuje się do decyzji europejskiej przyjętej na

podstawie ustępu 9, Rada może zadecydować o zastosowaniu lub, zależnie od przypadku,

zaostrzeniu jednego lub kilku z następujących środków:

a) zażądania od danego Państwa Członkowskiego, aby opublikowało dodatkowe informacje, które

określi Rada, przed emisją obligacji i papierów wartościowych,

b) wezwania Europejskiego Banku Inwestycyjnego do ponownego rozważenia polityki udzielania

pożyczek wobec danego Państwa Członkowskiego,

c) zażądania złożenia w Unii przez dane Państwo Członkowskie nieoprocentowanego depozytu w

stosowanej wysokości do czasu stwierdzenia przez Radę, że nadmierny deficyt został

skorygowany,

d) nałożenia grzywien w stosownej wysokości.

Przewodniczący Rady informuje Parlament Europejski o podjętych środkach.

11. Rada uchyla wszystkie lub niektóre środki, o których mowa w ustępie 6, 8, 9 i 10, w miarę jak

nadmierny deficyt został, w ocenie Rady, skorygowany. Jeżeli Rada uprzednio podała zalecenia do

publicznej wiadomości, to z chwilą uchylenia decyzji europejskiej przewidzianej w ustępie 8

oświadcza publicznie, że nie ma już nadmiernego deficytu w tym Państwie Członkowskim.

12. Prawo wniesienia skargi przewidziane w artykułach III-360 i III-361 nie mogą być wykonywane

w ramach ustępów 1—6, 8 i 9.

13. Uzupełniające przepisy dotyczące stosowania procedury opisanej w niniejszym artykule

znajdują się w Protokole w sprawie procedury dotyczącej nadmiernego deficytu.

Ustawa europejska Rady ustanawia właściwe środki, które zastąpią ten Protokół. Rada stanowi

jednomyślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim i Europejskim Bankiem Centralnym.

C 310/80 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 16.12.2004

Z zastrzeżeniem innych postanowień niniejszego ustępu, Rada, na wniosek Komisji, przyjmuje

rozporządzenia europejskie lub decyzje europejskie określające szczegółowe warunki i definicje w

celu zastosowania tego Protokołu. Rada stanowi po konsultacji z Parlamentem Europejskim.

SEKCJA 2

POLITYKA PIENIĘŻNA

Artykuł III-185

1. Głównym celem Europejskiego Systemu Banków Centralnych jest utrzymywanie stabilności cen.

Bez uszczerbku dla tego celu, Europejski System Banków Centralnych wspiera ogólne polityki

gospodarcze w Unii, mając na względzie przyczynianie się do osiągnięcia celów Unii zdefiniowanych

w artykule I-3. Europejski System Banków Centralnych działa zgodnie z zasadą otwartej gospodarki

rynkowej z wolną konkurencją, sprzyjając efektywnej alokacji zasobów oraz zgodnie z zasadami

przewidzianymi w artykule III-177.

2. Podstawowe zadania Europejskiego Systemu Banków Centralnych polegają na:

a) definiowaniu i wprowadzaniu w życie polityki pieniężnej Unii,

b) przeprowadzaniu operacji walutowych zgodnie artykułem III-326,

c) utrzymywaniu i zarządzaniu oficjalnymi rezerwami walutowymi Państw Członkowskich,

d) popieraniu należytego funkcjonowania systemów płatniczych.

3. Ustęp 2 lit. c) stosuje się bez uszczerbku dla utrzymywania i zarządzania przez rządy Państw

Członkowskich dewizowymi środkami obrotowymi.

4. Europejski Bank Centralny jest konsultowany:

a) w sprawie każdego projektowanego aktu Unii w dziedzinach należących do jego uprawnień,

b) przez władze krajowe w sprawie każdego projektu regulacji w dziedzinach należących do jego

uprawnień, lecz w granicach i na warunkach określonych przez Radę zgodnie z procedurą

przewidzianą artykule III-187 ustęp 4.

Europejski Bank Centralny może, w dziedzinach należących do jego uprawnień, przedkładać opinie

instytucjom, organom lub jednostkom organizacyjnym Unii bądź władzom krajowym.

5. Europejski System Banków Centralnych przyczynia się do należytego wykonywania polityk

prowadzonych przez właściwe władze w odniesieniu do nadzoru ostrożnościowego nad instytucjami

kredytowymi i do stabilności systemu finansowego.

16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/81

6. Ustawa europejska Rady może powierzyć Europejskiemu Bankowi Centralnemu specyficzne

zadania dotyczące polityk w dziedzinie nadzoru ostrożnościowego nad instytucjami kredytowymi i

innymi instytucjami finansowymi, z wyjątkiem instytucji ubezpieczeniowych. Rada stanowi

jednomyślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim i Europejskim Bankiem Centralnym.

Artykuł III-186

1. Europejski Bank Centralny ma wyłączne prawo do upoważniania do emisji banknotów euro w

Unii. Banknoty takie może emitować Europejski Bank Centralny i krajowe banki centralne. Banknoty

emitowane przez Europejski Bank Centralny i krajowe banki centralne są jedynym legalnym

środkiem płatniczym w Unii.

2. Państwa Członkowskie mogą emitować monety euro, z zastrzeżeniem zgody Europejskiego

Banku Centralnego co do wielkości emisji.

Rada, na wniosek Komisji, może przyjąć rozporządzenia europejskie ustanawiające środki w celu

zharmonizowania nominałów i specyfikacji technicznych wszystkich monet przeznaczonych do

obiegu, w zakresie, w jakim jest to niezbędne do zapewnienia należytego ich obiegu w Unii. Rada

stanowi po konsultacji z Parlamentem Europejskim i Europejskim Bankiem Centralnym.

Artykuł III-187

1. Europejski System Banków Centralnych jest kierowany przez organy decyzyjne Europejskiego

Banku Centralnego, którymi są Rada Prezesów i Zarząd.

2. Statut Europejskiego Systemu Banków Centralnych jest ustanowiony w Protokole w sprawie

Statutu Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego.

3. Artykuł 5 ustępy 1, 2 i 3, artykuły 17 i 18, artykuł 19 ustęp 1, artykuły 22, 23, 24 i 26,

artykuł 32 ustępy 2, 3, 4 i 6, artykuł 33 ustęp 1 lit. a) i artykuł 36 Statutu Europejskiego Systemu

Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego mogą zostać zmienione przez ustawy

europejskie:

a) na wniosek Komisji i po konsultacji z Europejskim Bankiem Centralnym, lub

b) na zalecenie Europejskiego Banku Centralnego i po konsultacji z Komisją.

4. Rada przyjmuje rozporządzenia europejskie i decyzje europejskie ustanawiające środki, o

których mowa w artykule 4, artykule 5 ustęp 4, artykule 19 ustęp 2, artykule 20, artykule 28 ustęp 1,

artykule 29 ustęp 2, artykule 30 ustęp 4 i artykule 34 ustęp 3 Statutu Europejskiego Systemu

Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego. Rada stanowi po konsultacji z Parlamentem

Europejskim:

a) na wniosek Komisji i po konsultacji z Europejskim Bankiem Centralnym albo

b) na zalecenie Europejskiego Banku Centralnego i po konsultacji z Komisją.

C 310/82 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 16.12.2004

Artykuł III-188

W wykonywaniu uprawnień oraz zadań i obowiązków, które zostały im powierzone na mocy

Konstytucji i Statutu Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku

Centralnego, ani Europejski Bank Centralny, ani krajowy bank centralny, ani członek któregokolwiek

z ich organów decyzyjnych nie zwracają się o instrukcje ani ich nie przyjmują od instytucji, organów

lub jednostek organizacyjnych Unii, rządów Państw Członkowskich, ani jakiegokolwiek innej

jednostki organizacyjnej. Instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii, jak również rządy

Państw Członkowskich zobowiązują się szanować tę zasadę i nie dążyć do wywierania wpływu na

członków organów decyzyjnych Europejskiego Banku Centralnego lub krajowych banków

centralnych przy wykonywaniu ich zadań.

Artykuł III-189

Każde Państwo Członkowskie zapewnia zgodność swojego ustawodawstwa krajowego, w tym statutu

krajowego banku centralnego, z Konstytucją i Statutem Europejskiego Systemu Banków Centralnych i

Europejskiego Banku Centralnego.

Artykuł III-190

1. W celu wykonania zadań powierzonych Europejskiemu Systemowi Banków Centralnych,

Europejski Bank Centralny, zgodnie z Konstytucją i na warunkach określonych w Statucie

Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego:

a) przyjmuje rozporządzenia europejskie w zakresie niezbędnym do wykonania zadań określonych

w artykule 3 ustęp 1 lit. a), artykule 19 ustęp 1, artykule 22 i artykule 25 ustęp 2 Statutu

Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego, jak również w

przypadkach przewidzianych w rozporządzeniach europejskich i decyzjach europejskich, o

których mowa w artykule III-187 ustęp 4,

b) przyjmuje decyzje europejskie niezbędne do wykonania zadań powierzonych Europejskiemu

Systemowi Banków Centralnych na mocy Konstytucji i Statutu Europejskiego Systemu Banków

Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego,

c) wydaje zalecenia i opinie.

2. Europejski Bank Centralny może zadecydować o opublikowaniu swych decyzji europejskich,

zaleceń i opinii.

3. Rada, zgodnie z procedurą przewidzianą w artykule III-187 ustęp 4, przyjmuje rozporządzenia

europejskie ustanawiające granice i warunki, w ramach których Europejski Bank Centralny jest

upoważniony, w przypadku nieprzestrzegania jego rozporządzeń europejskich i decyzji europejskich,

do nakładania na przedsiębiorstwa grzywien i okresowych kar pieniężnych.

16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/83

Artykuł III-191

Bez uszczerbku dla uprawnień Europejskiego Banku Centralnego, środki niezbędne do używania

euro jako jednej waluty są ustanawiane w ustawach europejskich lub europejskich ustawach

ramowych. Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe są przyjmowane po konsultacji z

Europejskim Bankiem Centralnym.

SEKCJA 3

POSTANOWIENIA INSTYTUCJONALNE

Artykuł III-192

1. W celu wspierania koordynacji polityk Państw Członkowskich w pełnym zakresie niezbędnym

do funkcjonowania rynku wewnętrznego, niniejszym ustanawia się Komitet Ekonomiczno-

Finansowy.

2. Zadania Komitetu obejmują:

a) wydawanie opinii na żądanie Rady lub Komisji bądź z inicjatywy własnej dla tych instytucji,

b) śledzenie sytuacji gospodarczej i finansowej Państw Członkowskich i Unii oraz regularne

składanie Radzie i Komisji sprawozdań na ten temat, w szczególności w sprawie stosunków

finansowych z państwami trzecimi i z instytucjami międzynarodowymi,

c) bez uszczerbku dla artykułu III-344, przyczynianie się do przygotowania prac Rady, o których

mowa w artykule III-159, artykule III-179 ustępy 2, 3, 4 i 6, artykułach III-180, III-183 i III-184,

artykule III-185 ustęp 6, artykule III-186 ustęp 2, artykule III-187 ustępy 3 i 4, artykułach III-191

i III-196, artykule III-198 ustępy 2 i 3, artykule III-201, artykule III-202 ustępy 2 i 3 i w

artykułach III-322 i III-326, oraz wykonywanie innych zadań doradczych i przygotowawczych,

które są mu powierzane przez Radę,

d) badanie, przynajmniej raz w roku, sytuacji w dziedzinie przepływów kapitału i swobody

płatności wynikających ze stosowania Konstytucji i aktów Unii; badanie to dotyczy wszystkich

środków odnoszących się do przepływów kapitału i płatności; Komitet składa sprawozdanie w

sprawie wyników tego badania Komisji i Radzie.

Państwa Członkowskie, Komisja i Europejski Bank Centralny mianują nie więcej niż po dwóch

członków Komitetu.

3. Rada, na wniosek Komisji, przyjmuje decyzję europejską ustalającą szczegóły dotyczące składu

Komitetu Ekonomiczno-Finansowego. Rada stanowi po konsultacji z Europejskim Bankiem

Centralnym oraz z Komitetem. Przewodniczący Rady informuje Parlament Europejski o przyjętej

decyzji.

C 310/84 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 16.12.2004

4. Oprócz zadań określonych w ustępie 2, jeśli i tak długo jak istnieją Państwa Członkowskie objęte

derogacją na mocy artykułu III-197, Komitet śledzi sytuację pieniężną i finansową oraz ogólny system

płatności tych Państw Członkowskich i regularnie składa Radzie i Komisji sprawozdania na ten temat.

Artykuł III-193

W sprawach objętych zakresem zastosowania artykułu III-179 ustęp 4, artykułu III-184 z wyjątkiem

ustępu 13, artykułów III-191, III-196, artykułu III-198 ustęp 3 i artykułu III-326, Rada lub Państwo

Członkowskie może wystąpić z wnioskiem do Komisji o sformułowanie, w zależności od przypadku,

zalecenia lub propozycji. Komisja niezwłocznie rozpatruje ten wniosek i przedstawia konkluzje

Radzie.

SEKCJA 4

POSTANOWIENIA SZCZEGÓLNE DLA PAŃSTW CZŁONKOWSKICH, KTÓRYCH WALUTĄ JEST EURO

Artykuł III-194

1. W celu zapewnienia właściwego funkcjonowania unii gospodarczej i walutowej oraz zgodnie z

odpowiednimi postanowieniami Konstytucji, Rada, zgodnie z odpowiednią procedurą spośród tych,

o których mowa w artykułach III-179 i III-184, z wyjątkiem procedury przewidzianej w artykule

III-184, ustęp 13, przyjmuje środki w odniesieniu do Państw Członkowskich, których walutą jest

euro, aby:

a) wzmocnić koordynację i nadzór ich dyscypliny budżetowej,

b) określić kierunki, w zakresie w jakim ich to dotyczy, polityki gospodarczej, zapewniając

zgodność tych kierunków z kierunkami przyjętymi dla całej Unii oraz nadzór nad nimi.

2. W odniesieniu do środków, o których mowa w ustępie 1, w głosowaniu biorą udział tylko

członkowie Rady reprezentujący Państwa Członkowskie, których walutą jest euro.

Większość kwalifikowaną stanowi co najmniej 55 % tych członków Rady reprezentujących Państwa

Członkowskie, obejmujące co najmniej 65 % ludności uczestniczących Państw Członkowskich.

Mniejszość blokująca obejmuje co najmniej minimalną liczbę tych członków Rady reprezentujących

więcej niż 35 % ludności uczestniczących Państw Członkowskich, plus jeden członek, w przeciwnym

razie uznaje się, że większość kwalifikowana została osiągnięta.

Artykuł III-195

Szczegóły dotyczące spotkań ministrów Państw Członkowskich, których walutą jest euro, są ustalone

w Protokole w sprawie Eurogrupy.

16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/85

Artykuł III-196

1. W celu zapewnienia pozycji dla euro w międzynarodowym systemie walutowym, Rada, na

wniosek Komisji, przyjmuje decyzję europejską ustanawiającą wspólne stanowiska w kwestiach

szczególnego zainteresowania dla unii gospodarczej i walutowej, w ramach właściwych

międzynarodowych instytucji i konferencji finansowych. Rada stanowi po konsultacji z Europejskim

Bankiem Centralnym.

2. Rada, na wniosek Komisji, może podjąć odpowiednie środki w celu zapewnienia jednolitej

reprezentacji w międzynarodowych instytucjach i konferencjach finansowych. Rada stanowi po

konsultacji z Europejskim Bankiem Centralnym.

3. W odniesieniu do środków, o których mowa w ustępach 1 i 2, w głosowaniu biorą udział tylko

członkowie Rady reprezentujący Państwa Członkowskie, których walutą jest euro.

Większość kwalifikowaną stanowi co najmniej 55 % tych członków Rady reprezentujących Państwa

Członkowskie, obejmujące co najmniej 65 % ludności uczestniczących Państw Członkowskich.

Mniejszość blokująca obejmuje co najmniej minimalną liczbę tych członków Rady reprezentujących

więcej niż 35 % ludności uczestniczących Państw Członkowskich, plus jeden członek, w przeciwnym

razie uznaje się, że większość kwalifikowana została osiągnięta.

SEKCJA 5

POSTANOWIENIA PRZEJŚCIOWE

Artykuł III-197

1. Państwa Członkowskie, w odniesieniu do których Rada zadecydowała, że nie spełniają

warunków niezbędnych do przyjęcia euro, zwane są dalej „Państwami Członkowskimi objętymi

derogacją”.

2. Następujące postanowienia Konstytucji nie mają zastosowania do Państw Członkowskich

objętych derogacją:

a) uchwalanie części ogólnych kierunków polityk gospodarczych dotyczących ogólnie strefy euro

(artykuł III-179 ustęp 2),

b) środki przymusowe mające na celu zaradzenie nadmiernemu deficytowi (artykuł III-184 ustępy 9

i 10),

c) cele i zadania Europejskiego Systemu Banków Centralnych (artykuł III-185 ustępy 1, 2, 3 i 5),

d) emisja euro (artykuł III-186),

e) akty Europejskiego Banku Centralnego (artykuł III-190),

C 310/86 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 16.12.2004

f) środki dotyczące używania euro (artykuł III-191),

g) porozumienia walutowe i inne środki dotyczące polityki kursowej (artykuł III-326),

h) mianowanie członków Zarządu Europejskiego Banku Centralnego (artykuł III-382 ustęp 2),

i) decyzje europejskie ustanawiające wspólne stanowiska w kwestiach szczególnie istotnych dla unii

gospodarczej i walutowej, w ramach właściwych międzynarodowych instytucji i konferencji

finansowych (artykuł III-196 ustęp 1),

j) środki w celu zapewnienia jednolitej reprezentacji w międzynarodowych instytucjach i

konferencjach finansowych (artykuł III-196 ustęp 2).

W związku z tym w artykułach, o których mowa w lit. a)—j), przez „Państwa Członkowskie” rozumie

się Państwa Członkowskie, których walutą jest euro.

3. Państwa Członkowskie objęte derogacją i ich krajowe banki centralne są wyłączone z praw i

obowiązków w ramach Europejskiego Systemu Banków Centralnych, zgodnie z rozdziałem IX

Statutu Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego.

4. Prawa głosu członków Rady reprezentujących Państwa Członkowskie objęte derogacją

są zawieszone podczas przyjmowania przez Radę środków, o których mowa w artykułach

wymienionych w ustępie 2 oraz w następujących przypadkach:

a) zaleceń kierowanych do Państw Członkowskich, których walutą jest euro w ramach

wielostronnego nadzoru, w tym programów stabilności i ostrzeżeń (artykuł III-179 ustęp 4),

b) środków odnoszących się do nadmiernych deficytów dotyczących Państw Członkowskich,

których walutą jest euro (artykuł III-184 ustępy 6, 7, 8 i 11).

Większość kwalifikowaną stanowi co najmniej 55 % pozostałych członków Rady reprezentujących

Państwa Członkowskie, obejmujące co najmniej 65 % ludności uczestniczących Państw

Członkowskich.

Mniejszość blokująca obejmuje co najmniej minimalną liczbę pozostałych członków Rady

reprezentujących więcej niż 35 % ludności uczestniczących Państw Członkowskich, plus jeden

członek, w przeciwnym razie uznaje się, że większość kwalifikowana została osiągnięta.

16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/87

Artykuł III-198

1. Co najmniej co dwa lata lub na wniosek Państwa Członkowskiego objętego derogacją, Komisja i

Europejski Bank Centralny składają Radzie sprawozdania w sprawie postępów dokonanych przez

Państwa Członkowskie objęte derogacją w wypełnianiu ich zobowiązań w zakresie urzeczywistnienia

unii gospodarczej i walutowej. Sprawozdania określają, czy ustawodawstwo krajowe każdego

Państwa Członkowskiego, w tym statuty jego krajowego banku centralnego, jest zgodne z

artykułami III-188 i III-189 oraz ze Statutem Europejskiego Systemu Banków Centralnych i

Europejskiego Banku Centralnego. Sprawozdania określają również, czy osiągnięty został wysoki

poziom trwałej konwergencji, analizując, w jakim stopniu każde Państwo Członkowskie spełniło

następujące kryteria:

a) osiągnięcie wysokiego stopnia stabilności cen; wynika to ze stopy inflacji zbliżonej do istniejącej

w co najwyżej trzech Państwach Członkowskich, które mają najlepsze rezultaty w dziedzinie

stabilności cen,

b) stabilna sytuacja finansów publicznych; wynika to z sytuacji budżetowej, która nie wykazuje

nadmiernego deficytu budżetowego w rozumieniu artykułu III-184 ustęp 6,

c) poszanowanie zwykłych marginesów wahań kursów przewidzianych mechanizmem kursów

wymiany walut europejskiego systemu walutowego przez co najmniej dwa lata, bez dewaluacji w

stosunku do euro,

d) trwały charakter konwergencji osiągniętej przez Państwo Członkowskie objęte derogacją i jego

udziału w mechanizmie wymiany walut, co odzwierciedla się w poziomach długoterminowych

stóp procentowych.

Cztery kryteria, o których mowa w niniejszym ustępie, i odpowiednie okresy, podczas których każde

z nich ma być przestrzegane, są sprecyzowane w Protokole w sprawie kryteriów konwergencji.

Sprawozdania Komisji i Europejskiego Banku Centralnego biorą również pod uwagę wyniki integracji

rynków, sytuację i rozwój równowagi płatności bieżących oraz ocenę rozwoju jednostkowych

kosztów pracy i innych wskaźników cen.

2. Po konsultacji z Parlamentem Europejskim i dyskusji w ramach Rady Europejskiej, Rada,

stanowiąc na wniosek Komisji, przyjmuje decyzję europejską stwierdzającą, które Państwa

Członkowskie objęte derogacją spełniają niezbędne warunki, na podstawie kryteriów, o których

mowa w ustępie 1, i uchyla derogację w stosunku do tych Państw Członkowskich.

Rada stanowi po otrzymaniu zalecenia od kwalifikowanej większości jej członków reprezentujących

Państwa Członkowskie, których walutą jest euro. Członkowie ci stanowią w ciągu 6 miesięcy od dnia

otrzymania przez Radę wniosku Komisji.

Większość kwalifikowaną, o której mowa w akapicie drugim, stanowi co najmniej 55 % tych

członków Rady reprezentujących Państwa Członkowskie, obejmujące co najmniej 65 % ludności

uczestniczących Państw Członkowskich. Mniejszość blokująca obejmuje co najmniej minimalną

liczbę tych członków Rady reprezentujących więcej niż 35 % ludności uczestniczących Państw

Członkowskich, plus jeden członek, w przeciwnym razie uznaje się, że większość kwalifikowana

została osiągnięta.

C 310/88 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 16.12.2004

3. Jeśli decyduje się, zgodnie z procedurą przewidzianą w ustępie 2, o uchyleniu derogacji, Rada, na

wniosek Komisji przyjmuje rozporządzenia europejskie lub decyzje europejskie ustalające

nieodwołalnie kurs, po jakim euro zastępuje walutę danego Państwa Członkowskiego, oraz

ustanawiające inne środki niezbędne do wprowadzenia euro jako jednej waluty w danym Państwie

Członkowskim. Rada stanowi jednomyślnie głosami członków reprezentujących Państwa Członkowskie,

których walutą jest euro oraz danego Państwa Członkowskiego, po konsultacji z

Europejskim Bankiem Centralnym.

Artykuł III-199

1. Jeżeli i tak długo jak istnieją Państwa Członkowskie objęte derogacją oraz bez uszczerbku dla

artykułu III-187 ustęp 1, Rada Ogólna Europejskiego Banku Centralnego, o której mowa w artykule

45 Statutu Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego, jest

ukonstytuowana jako trzeci organ decyzyjny Europejskiego Banku Centralnego.

2. Jeżeli i tak długo jak istnieją Państwa Członkowskie objęte derogacją, Europejski Bank Centralny

w odniesieniu do tych Państw Członkowskich:

a) umacnia współpracę między krajowymi bankami centralnymi,

b) umacnia koordynację polityk pieniężnych Państw Członkowskich, dążąc do zapewnienia

stabilności cen,

c) nadzoruje funkcjonowanie mechanizmu kursów wymiany walut,

d) udziela konsultacji w kwestiach, które podlegają kompetencji krajowych banków centralnych i

wpływają na stabilność instytucji i rynków finansowych,

e) wykonuje dawne funkcje Europejskiego Funduszu Współpracy Walutowej, które zostały

wcześniej przejęte przez Europejski Instytut Walutowy.

Artykuł III-200

Każde Państwo Członkowskie objęte derogacją traktuje swoją politykę kursową jako przedmiot

wspólnego zainteresowania. Czyniąc to, Państwa Członkowskie uwzględniają doświadczenia zdobyte

dzięki współpracy w ramach mechanizmu kursów walut.

Artykuł III-201

1. W przypadku trudności lub poważnego zagrożenia trudnościami w bilansie płatniczym Państwa

Członkowskiego objętego derogacją wynikających bądź z ogólnego zachwiania bilansu płatniczego,

bądź z charakteru walut, jakimi dysponuje, zwłaszcza gdy trudności te mogą narazić na

niebezpieczeństwo funkcjonowanie rynku wewnętrznego lub realizację wspólnej polityki handlowej,

Komisja niezwłocznie bada sytuację tego państwa, jak również działanie, jakie państwo to podjęło

lub może podjąć zgodnie z Konstytucja, odwołując się do wszelkich dostępnych środków. Komisja

wskazuje środki, których przyjęcie zaleca danemu państwu.

Jeśli działanie podjęte przez Państwo Członkowskie objęte derogacją i środki sugerowane przez

Komisję nie okazują się wystarczające do przezwyciężenia trudności lub zagrożeń trudnościami,

16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/89

Komisja zaleca Radzie, po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym, przyznanie

wzajemnej pomocy i właściwe jej metody.

Komisja regularnie informuje Radę o sytuacji i jej rozwoju.

2. Rada przyjmuje rozporządzenia europejskie lub decyzje europejskie przyznające wzajemną

pomoc oraz określające jej warunki i szczegóły. Wzajemna pomoc może przyjąć w szczególności

formę:

a) uzgodnionego działania w ramach innych organizacji międzynarodowych, do których mogą

zwrócić się Państwa Członkowskie objęte derogacją,

b) środków niezbędnych do uniknięcia zakłóceń w handlu, w przypadku gdy Państwo

Członkowskie objęte derogacją, które znajduje się w trudnej sytuacji, utrzymuje lub przywraca

ograniczenia ilościowe w stosunku do państw trzecich,

c) udzielenia ograniczonych kredytów przez inne Państwa Członkowskie, z zastrzeżeniem ich

zgody.

3. Jeśli wzajemna pomoc zalecona przez Komisję nie została przyznana przez Radę lub jeśli

przyznana wzajemna pomoc i przyjęte środki są niewystarczające, Komisja upoważnia mające

trudności Państwo Członkowskie objęte derogacją do podjęcia środków ochronnych, których

warunki i szczegóły określa Komisja.

Takie upoważnienie może zostać odwołane, a powyższe warunki i szczegóły zmienione przez Radę.

Artykuł III-202

1. W przypadku nagłego kryzysu w bilansie płatniczym i jeżeli decyzja europejska, o której mowa

w artykule III-201 ustęp 2 nie zostaje niezwłocznie przyjęta, Państwo Członkowskie objęte derogacją

może podjąć, w charakterze środków zapobiegawczych, niezbędne środki ochronne. Środki te

powinny powodować możliwie jak najmniejsze zakłócenia w funkcjonowaniu rynku wewnętrznego i

nie mogą wykraczać poza to, co jest ściśle konieczne do pokonania powstałych nagle trudności.

2. Komisja i pozostałe Państwa Członkowskie powinny być informowane o środkach ochronnych,

o których mowa w ustępie 1 najpóźniej w chwili ich wejścia w życie. Komisja może zalecić Radzie

udzielenie wzajemnej pomocy na podstawie artykułu III-201.

3. Rada, na zalecenie Komisji i po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym, może

przyjąć decyzję europejską ustalającą, że zainteresowane Państwo Członkowskie powinno zmienić,

zawiesić lub znieść środki ochronne, o których mowa w ustępie 1.

C 310/90 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 16.12.2004

ROZDZIAŁ III

POLITYKI W INNYCH DZIEDZINACH

SEKCJA 1

ZATRUDNIENIE

Artykuł III-203

Unia i Państwa Członkowskie działają, zgodnie z niniejszą sekcją, w celu wypracowania

skoordynowanej strategii dla zatrudnienia, a w szczególności w celu wsparcia siły roboczej

wykwalifikowanej, przeszkolonej i zdolnej do dostosowania się, jak również rynków pracy

reagujących na zmiany gospodarcze, mając na względzie osiągnięcie celów, o których mowa

w artykule I-3.

Artykuł III-204

1. Państwa Członkowskie poprzez swoje polityki zatrudnienia przyczyniają się do osiągnięcia

celów, o których mowa w artykule III-203, w sposób zgodny z ogólnymi kierunkami polityk

gospodarczych Państw Członkowskich i Unii, przyjętymi na podstawie artykułu III-179 ustęp 2.

2. Państwa Członkowskie, uwzględniając praktyki krajowe związane z funkcjami partnerów

społecznych, uważają wspieranie zatrudnienia za przedmiot wspólnego zainteresowania i

koordynują swoje działania w tym względzie w ramach Rady, zgodnie z artykułem III-206.

Artykuł III-205

1. Unia przyczynia się do urzeczywistnienia wysokiego poziomu zatrudnienia, zachęcając

do współpracy Państwa Członkowskie i, w razie potrzeby, wspierając i uzupełniając ich działanie.

Czyniąc to, szanuje ona w pełni kompetencje Państw Członkowskich w tej dziedzinie.

2. Cel osiągnięcia wysokiego poziomu zatrudnienia jest brany pod uwagę przy definiowaniu i

wykonywaniu polityk i działań Unii.

Artykuł III-206

1. Rada Europejska bada co roku sytuację zatrudnienia w Unii i przyjmuje konkluzje w tym

przedmiocie na podstawie wspólnego sprawozdania rocznego Rady i Komisji.

2. Na podstawie konkluzji Rady Europejskiej, Rada na wniosek Komisji przyjmuje co roku

wytyczne, które Państwa Członkowskie uwzględniają w swoich politykach zatrudnienia. Rada

stanowi po konsultacji z Parlamentem Europejskim, Komitetem Regionów, Komitetem Ekonomiczno-

Społecznym i Komitetem Zatrudnienia.

Wytyczne te są zgodne z ogólnymi kierunkami przyjmowanymi w zastosowaniu artykułu III-179

ustęp 2.

16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/91

3. Każde Państwo Członkowskie przesyła do Rady i Komisji roczne sprawozdanie w sprawie

podstawowych środków, jakie przyjęło w celu wykonania swej polityki zatrudnienia w świetle

wytycznych określonych w ustępie 2.

4. Na podstawie sprawozdań określonych w ustępie 3 i po uzyskaniu opinii Komitetu Zatrudnienia,

Rada corocznie analizuje realizację polityk zatrudnienia Państw Członkowskich w świetle

wytycznych dotyczących zatrudnienia. Rada na zalecenie Komisji może wydać zalecenia skierowane

do Państw Członkowskich.

5. Na podstawie wyników tej analizy Rada i Komisja kierują do Rady Europejskiej wspólne

sprawozdanie roczne dotyczące sytuacji zatrudnienia w Unii i wprowadzenia w życie wytycznych

dotyczących zatrudnienia.

Artykuł III-207

Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe mogą ustanowić środki zachęcające, zmierzające

do sprzyjania współpracy między Państwami Członkowskimi oraz wspierania ich działań w

dziedzinie zatrudnienia poprzez inicjatywy mające na celu rozwijanie wymiany informacji i

najlepszych praktyk, dostarczając analizy porównawcze i porady, jak również popierając podejścia

nowatorskie i oceniając doświadczenia, zwłaszcza przez odwołanie się do projektów pilotażowych.

Ustawy europejskie i europejskie ustawy ramowe są przyjmowane po konsultacji z Komitetem

Regionów i Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.

Ustawy europejskie i europejskie ustawy ramowe nie obejmują harmonizacji przepisów ustawowych i

wykonawczych Państw Członkowskich.

Artykuł III-208

Rada przyjmuje zwykłą większością decyzję europejską ustanawiającą Komitet Zatrudnienia

o charakterze doradczym w celu wspierania koordynacji między Państwami Członkowskimi polityk

zatrudnienia i w zakresie rynku pracy. Rada stanowi po konsultacji z Parlamentem Europejskim.

Zadania Komitetu obejmują:

a) śledzenie rozwoju sytuacji zatrudnienia i polityk zatrudnienia w Unii i w Państwach

Członkowskich;

b) bez uszczerbku dla artykułu III-344, formułowanie opinii na żądanie Rady lub Komisji, bądź z

inicjatywy własnej, oraz przyczynianie się do przygotowania działań Rady określonych w

artykule III-206.

W wypełnianiu swojego mandatu Komitet konsultuje się z partnerami społecznymi.

Każde Państwo Członkowskie i Komisja mianują po dwóch członków Komitetu.

C 310/92 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 16.12.2004

SEKCJA 2

POLITYKA SPOŁECZNA

Artykuł III-209

Unia i Państwa Członkowskie, świadome podstawowych praw socjalnych wyrażonych w Europejskiej

Karcie Społecznej, podpisanej w Turynie 18 października 1961 roku oraz we Wspólnotowej Karcie

Socjalnych Praw Podstawowych Pracowników z 1989 roku, mają na celu promowanie zatrudnienia,

poprawę warunków życia i pracy, tak aby umożliwić ich wyrównanie z jednoczesnym zachowaniem

postępu, odpowiednią ochronę socjalną, dialog między partnerami społecznymi, rozwój zasobów

ludzkich pozwalający podnosić i utrzymać poziom zatrudnienia oraz przeciwdziałanie wyłączeniu.

W tym celu Unia i Państwa Członkowskie wprowadzają w życie środki, które uwzględniają

różnorodność praktyk krajowych, w szczególności w dziedzinie stosunków umownych, jak również

potrzebę utrzymania konkurencyjności gospodarki Unii.

Uważają one, że taki rozwój będzie wynikał nie tylko z funkcjonowania rynku wewnętrznego,

który będzie sprzyjał harmonizacji systemów społecznych, ale też z procedur przewidzianych w

Konstytucji oraz ze zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych Państw

Członkowskich.

Artykuł III-210

1. Mając na względzie urzeczywistnienie celów określonych w artykule III-209, Unia wspiera i

uzupełnia działania Państw Członkowskich w następujących dziedzinach:

a) polepszanie w szczególności środowiska pracy w celu ochrony zdrowia i bezpieczeństwa

pracowników,

b) warunki pracy,

c) zabezpieczenie społeczne i ochrona socjalna pracowników,

d) ochrona pracowników w przypadku wypowiedzenia umowy o pracę,

e) informacja i konsultacja z pracownikami,

f) reprezentacja i obrona zbiorowa interesów pracowników i pracodawców, w tym współzarządzanie,

z zastrzeżeniem ustępu 6,

g) warunki zatrudnienia obywateli państw trzecich legalnie przebywających na terytorium Unii,

h) integracja osób wyłączonych z rynku pracy, bez uszczerbku dla artykułu III-283,

i) równość kobiet i mężczyzn w odniesieniu do ich szans na rynku pracy i traktowania w pracy,

j) zwalczanie wyłączenia społecznego,

16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/93

k) modernizacja systemów ochrony socjalnej, bez uszczerbku dla lit. c).

2. Do celów ustępu 1:

a) ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe mogą ustanowić środki w celu zachęcania do

współpracy między Państwami Członkowskimi w drodze inicjatyw zmierzających do pogłębiania

wiedzy, rozwijania wymiany informacji i najlepszych praktyk, wspierania podejść nowatorskich

oraz oceny doświadczeń, z wyłączeniem jakiejkolwiek harmonizacji przepisów ustawowych i

wykonawczych Państw Członkowskich,

b) w dziedzinach, o których mowa w ustępie 1 lit. a)— i), europejskie ustawy ramowe mogą

ustanowić minimalne wymagania stopniowo wprowadzane w życie, z uwzględnieniem

warunków i norm technicznych istniejących w każdym z Państw Członkowskich. Takie

europejskie ustawy ramowe unikają nakładania administracyjnych, finansowych i prawnych

ograniczeń, które utrudniałyby tworzenie i rozwijanie małych i średnich przedsiębiorstw.

W każdym przypadku, ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe są przyjmowane

po konsultacji z Komitetem Regionów i Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.

3. Na zasadzie odstępstwa od ustępu 2, w dziedzinach, o których mowa w ustępie 1 lit. c), d), f) i g),

Rada przyjmuje ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe stanowiąc jednomyślnie po

konsultacji z Parlamentem Europejskim, Komitetem Regionów i Komitetem Ekonomiczno-

Społecznym.

Rada może, na wniosek Komisji, przyjąć decyzję europejską o stosowaniu zwykłej procedury

ustawodawczej do ustępu 1 lit. d), f) i g). Rada stanowi jednomyślnie po konsultacji z Parlamentem

Europejskim.

4. Państwo Członkowskie może powierzyć partnerom społecznym, na ich wspólne żądanie,

wykonanie europejskich ustaw ramowych przyjętych na podstawie ustępów 2 i 3 lub, w stosownych

przypadkach, w wykonaniu rozporządzeń europejskich lub decyzji europejskich przyjętych zgodnie

z artykułem III-212.

W takim przypadku dane Państwo Członkowskie, będąc zobowiązanym do przedsięwzięcia

wszelkich środków pozwalających mu w każdej chwili na zagwarantowanie realizacji celów

europejskiej ustawy ramowej, rozporządzenia europejskiego lub decyzji europejskiej zapewnia,

że najpóźniej w dniu, w którym europejska ustawa ramowa musi być przetransponowana, a

rozporządzenie europejskie lub decyzja europejska wdrożona, partnerzy społeczni przyjęli niezbędne

środki w drodze porozumienia.

5. Ustawy europejskie i europejskie ustawy ramowe przyjęte na mocy niniejszego artykułu:

a) nie naruszają prawa Państw Członkowskich do określenia podstawowych zasad ich systemów

zabezpieczenia społecznego i nie mogą znacząco wpływać na ich równowagę finansową,

b) nie stanowią przeszkody dla Państwa Członkowskiego w utrzymywaniu lub ustanawianiu

bardziej rygorystycznych środków ochronnych zgodnych z Konstytucją.

6. Niniejszy artykuł nie ma zastosowania do wynagrodzeń ani do prawa zrzeszania się, ani do

prawa strajku, ani do prawa lokautu.

C 310/94 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 16.12.2004

Artykuł III-211

1. Komisja wspiera konsultacje między partnerami społecznymi na poziomie Unii i podejmuje

wszelkie właściwe środki w celu ułatwienia ich dialogu, zapewniając stronom zrównoważone

wsparcie.

2. Do celów ustępu 1, Komisja przed przedstawieniem wniosków w dziedzinie polityki społecznej,

konsultuje się z partnerami społecznymi w sprawie możliwego kierunku działania Unii.

3. Jeśli Komisja po przeprowadzeniu konsultacji, o której mowa w ustępie 2 uzna, że działanie Unii

jest pożądane, konsultuje się z partnerami społecznymi w sprawie treści rozważanego wniosku.

Partnerzy społeczni przesyłają do Komisji opinię lub, w odpowiednim przypadku, zalecenie.

4. Przy okazji konsultacji, o których mowa w ustępach 2 i 3, partnerzy społeczni mogą

informować Komisję o swojej woli rozpoczęcia postępowania przewidzianego w artykule III-212

ustęp 1. Czas trwania tego postępowania nie może przekraczać dziewięciu miesięcy, chyba że

partnerzy społeczni i Komisja wspólnie zadecydują o jego przedłużeniu.

Artykuł III-212

1. Dialog między partnerami społecznymi na poziomie Unii może prowadzić, jeżeli oni sobie tego

życzą, do nawiązania stosunków umownych, w tym do zawarcia umów zbiorowych.

2. Wykonywanie umów zbiorowych zawartych na poziomie Unii odbywa się bądź zgodnie z

procedurami i praktykami właściwymi dla partnerów społecznych i Państw Członkowskich, bądź, w

dziedzinach podlegających artykułowi III-210, na wspólne żądanie stron-sygnatariuszy, w drodze

rozporządzeń europejskich lub decyzji europejskich przyjętych przez Radę na wniosek Komisji.

Parlament Europejski jest informowany.

Rada stanowi jednomyślnie jeżeli dana umowa zawiera jedno lub więcej postanowień dotyczących

jednej z dziedzin, w których zgodnie z artykułem III-210 ustęp 3 wymagana jest jednomyślność.

Artykuł III-213

Dla realizacji celów, o których jest mowa w artykule III-209 i bez uszczerbku dla innych postanowień

Konstytucji, Komisja zachęca do współpracy między Państwami Członkowskimi oraz ułatwia

koordynację ich działań we wszystkich dziedzinach polityki społecznej w ramach niniejszej sekcji, a

zwłaszcza w dziedzinach odnoszących się do:

a) zatrudnienia,

b) prawa pracy i warunków pracy,

c) kształcenia i doskonalenia zawodowego,

d) zabezpieczenia społecznego,

e) ochrony przed wypadkami i chorobami zawodowymi,

16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/95

f) higieny pracy,

g) prawa zrzeszania się w związki zawodowe i sporów zbiorowych między pracodawcami a

pracownikami.

W tym celu Komisja działa w ścisłym kontakcie z Państwami Członkowskimi, przeprowadzając

badania, wydając opinie i organizując konsultacje zarówno w sprawie problemów pojawiających

się na poziomie krajowym, jak i tych, które interesują organizacje międzynarodowe, w szczególności

poprzez inicjatywy mające na celu określenie kierunków i wskaźników, organizowanie wymiany

najlepszych praktyk i przygotowanie elementów niezbędnych dla prowadzenia okresowego nadzoru

i oceny. Parlament Europejski jest w pełni informowany.

Przed wydaniem opinii przewidzianych niniejszym artykułem Komisja konsultuje się z Komitetem

Ekonomiczno-Społecznym.

Artykuł III-214

1. Każde Państwo Członkowskie zapewnia stosowanie zasady równości wynagrodzeń

dla pracowników płci żeńskiej i męskiej za taką samą pracę lub pracę tej samej wartości.

2. Do celów niniejszego artykułu przez „wynagrodzenie” rozumie się zwykłą podstawową

lub minimalną płacę lub uposażenie oraz wszystkie inne korzyści w gotówce lub w naturze,

otrzymywane przez pracownika bezpośrednio lub pośrednio, z racji zatrudnienia, od pracodawcy.

Równość wynagrodzenia bez dyskryminacji ze względu na płeć oznacza, że:

a) wynagrodzenie przyznane za taką samą pracę na akord jest określane na podstawie takiej samej

jednostki miary,

b) wynagrodzenie za pracę na czas jest takie samo na tym samym stanowisku.

3. Środki zmierzające do zapewnienia stosowania zasady równości szans i równości traktowania

kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy, w tym zasady równości wynagrodzeń za taką

samą pracę lub pracę takiej samej wartości są ustanawiane na mocy ustaw europejskich lub

europejskich ustaw ramowych. Ustawy europejskie i europejskie ustawy ramowe są przyjmowane po

konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.

4. W celu rzeczywistego zapewnienia pełnej równości między kobietami i mężczyznami w życiu

zawodowym zasada równości traktowania nie stanowi przeszkody dla Państwa Członkowskiego w

utrzymaniu lub przyjmowaniu środków przewidujących specyficzne korzyści, zmierzające

do ułatwienia wykonywania działalności zawodowej przez osoby płci niedostatecznie reprezentowanej

bądź zapobiegania niekorzystnym sytuacjom w karierze zawodowej lub ich kompensowania.

Artykuł III-215

Państwa Członkowskie dokładają starań, aby utrzymać istniejącą równowagę systemów płatnych

urlopów.

C 310/96 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 16.12.2004

Artykuł III-216

Komisja opracowuje co roku sprawozdanie w sprawie postępów w realizacji celów, o których mowa

w artykule III-209, w tym sytuacji demograficznej w Unii. Komisja przesyła to sprawozdanie do

Parlamentu Europejskiego, Rady i Komitetu Ekonomiczno-Społecznego.

Artykuł III-217

Rada przyjmuje decyzję europejską ustanawiającą Komitet ds. Ochrony Socjalnej o charakterze

doradczym, celem wspierania współpracy w dziedzinie ochrony socjalnej między Państwami

Członkowskimi oraz Komisją. Rada stanowi po konsultacji z Parlamentem Europejskim.

Zadania Komitetu obejmują:

a) śledzenie sytuacji społecznej i rozwoju ochrony socjalnej w Państwach Członkowskich i w Unii,

b) wspieranie wymiany informacji, doświadczeń i dobrych praktyk między Państwami Członkowskimi

oraz z Komisją,

c) opracowywanie sprawozdań, formułowanie opinii lub podejmowanie innych prac w ramach

swoich uprawnień, na żądanie Rady lub Komisji, lub z własnej inicjatywy, bez uszczerbku

dla artykułu III-344.

W wypełnianiu swojego mandatu Komitet nawiązuje odpowiednie kontakty z partnerami

społecznymi.

Każde Państwo Członkowskie i Komisja mianują po dwóch członków Komitetu.

Artykuł III-218

Komisja włącza do swojego sprawozdania rocznego dla Parlamentu Europejskiego oddzielny rozdział

dotyczący rozwoju sytuacji społecznej w Unii.

Parlament Europejski może wezwać Komisję do opracowania sprawozdań w sprawie poszczególnych

problemów dotyczących warunków społecznych.

Artykuł III-219

1. W celu poprawy możliwości zatrudniania pracowników w ramach rynku wewnętrznego i

przyczyniania się w ten sposób do podniesienia poziomu życia, ustanawia się zgodnie z poniższymi

postanowieniami Europejski Fundusz Społeczny, który dąży do ułatwienia zatrudniania pracowników

i zwiększania ich mobilności geograficznej i zawodowej wewnątrz Unii, jak również do

ułatwienia im dostosowania się do zmian w przemyśle i systemach produkcyjnych, zwłaszcza przez

kształcenie zawodowe i przekwalifikowanie.

16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/97

2. Funduszem zarządza Komisja. W wykonywaniu tego zadania Komisję wspomaga komitet

złożony z przedstawicieli Państw Członkowskich, związków zawodowych i organizacji pracodawców,

któremu przewodniczy członek Komisji.

3. Środki wykonawcze dotyczące Funduszu są ustanawiane w ustawach europejskich. Ustawy

europejskie są przyjmowane po konsultacji z Komitetem Regionów i Komitetem Ekonomiczno-

Społecznym.

SEKCJA 3

SPÓJNOŚĆ GOSPODARCZA, SPOŁECZNA I TERYTORIALNA

Artykuł III-220

W celu wspierania harmonijnego rozwoju całej Unii, rozwija ona i prowadzi działania służące

wzmocnieniu jej spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej.

W szczególności Unia zmierza do zmniejszenia dysproporcji w poziomach rozwoju różnych

regionów oraz zacofania regionów najmniej uprzywilejowanych.

Wśród regionów, o których mowa, szczególną uwagę poświęca się obszarom wiejskim, obszarom

podlegającym przemianom przemysłowym i obszarom, które cierpią na skutek poważnych lub

trwałych trudności naturalnych lub demograficznych, takim jak najbardziej na północ wysunięte

regiony o bardzo słabym zaludnieniu oraz regiony wyspiarskie, transgraniczne i górskie.

Artykuł III-221

Państwa Członkowskie prowadzą swoje polityki gospodarcze i koordynują je w taki sposób, aby

osiągnąć także cele określone w artykule III-220. Przy formułowaniu i urzeczywistnianiu polityk i

działań Unii oraz przy urzeczywistnianiu rynku wewnętrznego bierze się pod uwagę te cele i

przyczynia się do ich realizacji. Unia wspiera także osiąganie tych celów przez działania, które

podejmuje za pośrednictwem funduszy o przeznaczeniu strukturalnym (Europejskiego Funduszu

Orientacji i Gwarancji Rolnej — Sekcja Orientacji, Europejskiego Funduszu Społecznego,

Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego), Europejskiego Banku Inwestycyjnego

oraz innych istniejących instrumentów finansowych.

Co trzy lata Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Komitetowi Regionów i

Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu sprawozdanie w sprawie postępów w urzeczywistnianiu

spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej oraz w sprawie sposobu, w jaki różne środki

przewidziane w niniejszym artykule przyczyniły się do tego. Sprawozdanie to zawiera, w

odpowiednim przypadku, stosowne wnioski.

Bez uszczerbku dla środków przyjętych w ramach innych polityk Unii ustawy europejskie lub

europejskie ustawy ramowe mogą ustanowić wszelkie środki specjalne poza funduszami. Ustawy

europejskie i europejskie ustawy ramowe są przyjmowane po konsultacji z Komitetem Regionów i

Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.

C 310/98 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 16.12.2004

Artykuł III-222

Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego ma na celu przyczynianie się do korygowania

podstawowych dysproporcji regionalnych w Unii poprzez udział w rozwoju i dostosowaniu

strukturalnym regionów opóźnionych w rozwoju oraz w przekształcaniu upadających regionów

przemysłowych.

Artykuł III-223

1. Bez uszczerbku dla artykułu III-224, ustawy europejskie określają zadania, cele priorytetowe i

organizację funduszy o przeznaczeniu strukturalnym, co może obejmować grupowanie funduszy,

oraz ogólne zasady mające do nich zastosowanie, jak również przepisy niezbędne do zapewnienia ich

skuteczności oraz koordynacji funduszy między sobą i z innymi istniejącymi instrumentami

finansowymi.

Fundusz Spójności, utworzony przez ustawę europejską, wspiera finansowo projekty w dziedzinach

środowiska naturalnego i sieci transeuropejskich w zakresie infrastruktury transportowej.

W każdym przypadku ustawy europejskie są przyjmowane po konsultacji z Komitetem Regionów i

Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.

2. Pierwsze postanowienia w sprawie funduszy o przeznaczeniu strukturalnym i Funduszu

Spójności, które zostaną przyjęte po postanowieniach obowiązujących w dniu podpisania Traktatu

ustanawiającego Konstytucję dla Europy, ustanawia się na mocy ustawy europejskiej Rady. Rada

stanowi jednomyślnie po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego.

Artykuł III-224

Środki wykonawcze dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego są ustanawiane na

mocy ustaw europejskich. Ustawy europejskie są przyjmowane po konsultacji z Komitetem

Regionów i Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.

W odniesieniu do Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej — Sekcja Orientacji oraz

Europejskiego Funduszu Społecznego stosują się odpowiednio artykuły III-231 i III-219 ustęp 3.

SEKCJA 4

ROLNICTWO I RYBOŁÓWSTWO

Artykuł III-225

Unia określa i realizuje wspólną politykę rolną i rybołówstwa.

Przez „produkty rolne” należy rozumieć płody ziemi, produkty pochodzące z hodowli i rybołówstwa,

jak również produkty pierwszego przetworzenia, które pozostają w bezpośrednim związku z tymi

produktami. Odniesienia do wspólnej polityki rolnej lub do rolnictwa oraz stosowanie wyrazu

„rolny” są rozumiane jako dotyczące także rybołówstwa, z uwzględnieniem szczególnych cech

charakterystycznych tego sektora.

16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/99

Artykuł III-226

1. Rynek wewnętrzny obejmuje także rolnictwo i handel produktami rolnymi.

2. Z zastrzeżeniem odmiennych postanowień artykułów III-227—III-232, zasady przewidziane w

celu ustanowienia lub funkcjonowania rynku wewnętrznego stosują się do produktów rolnych.

3. Produkty wymienione w załączniku I podlegają postanowieniom artykułów III-227—III-232.

4. Funkcjonowaniu i rozwojowi rynku wewnętrznego produktów rolnych musi towarzyszyć

wspólna polityka rolna.

Artykuł III-227

1. Celami wspólnej polityki rolnej są:

a) zwiększenie wydajności rolnictwa przez wspieranie postępu technicznego i racjonalny rozwój

produkcji rolnej, jak również optymalne wykorzystanie czynników produkcji, zwłaszcza siły

roboczej,

b) zapewnienie w ten sposób odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez

podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie,

c) stabilizacja rynków,

d) zagwarantowanie bezpieczeństwa dostaw,

e) zapewnienie rozsądnych cen w dostawach dla konsumentów.

2. Przy ustalaniu wspólnej polityki rolnej i specjalnych środków służących jej realizacji uwzględnia

się:

a) szczególny charakter gospodarki rolnej, wynikający ze struktury społecznej rolnictwa oraz z

różnic strukturalnych i przyrodniczych między poszczególnymi regionami rolniczymi,

b) potrzebę stopniowego wprowadzania odpowiednich środków dostosowawczych,

c) fakt, że w Państwach Członkowskich rolnictwo jest sektorem ściśle powiązanym z całą

gospodarką.

Artykuł III-228

1. Do osiągnięcia celów, o których mowa w artykule III-227, ustanawia się wspólną organizację

rynków rolnych.

Zależnie od produktów, organizacja ta przybiera jedną z następujących form:

a) wspólne reguły konkurencji,

C 310/100 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 16.12.2004

b) obowiązkowa koordynacja różnych krajowych organizacji rynkowych,

c) europejska organizacja rynkowa.

2. Wspólna organizacja, ustanowiona w jednej z postaci przewidzianych w ustępie 1, może

obejmować wszelkie środki konieczne do osiągnięcia celów, o których mowa w artykule III-227, w

szczególności regulację cen, subwencje służące produkcji i wprowadzaniu do obrotu różnych

produktów, systemy magazynowania i przewozu oraz wspólne mechanizmy stabilizacji przywozu i

wywozu.

Wspólna organizacja ogranicza się do osiągania celów, o których mowa w artykule III-227,

i wyklucza wszelką dyskryminację między producentami lub konsumentami wewnątrz Unii.

Wspólna polityka cenowa powinna się opierać na wspólnych kryteriach i jednolitych metodach

kalkulacji.

3. Aby umożliwić wspólnej organizacji, o której mowa w ustępie 1, osiąganie jej celów, może być

stworzony jeden lub kilka funduszy orientacji i gwarancji rolnej.

Artykuł III-229

Do umożliwienia osiągnięcia celów, o których mowa w artykule III-227, w ramach wspólnej polityki

rolnej mogą być przewidziane w szczególności środki polegające na:

a) skutecznej koordynacji wysiłków podejmowanych w dziedzinach kształcenia zawodowego,

badań naukowych i upowszechniania wiedzy rolniczej, co może obejmować wspólne

finansowanie projektów lub instytucji,

b) wspólnym działaniu na rzecz zwiększania poziomu konsumpcji niektórych produktów.

Artykuł III-230

1. Postanowienia sekcji dotyczącej reguł konkurencji stosują się do produkcji rolnej i handlu

produktami rolnymi jedynie w zakresie ustalonym przez ustawy europejskie lub europejskie ustawy

ramowe zgodnie z artykułem III-231 ustęp 2, z uwzględnieniem celów, o których mowa w artykule

III-227.

2. Rada, na wniosek Komisji, może przyjąć rozporządzenie europejskie lub decyzję europejską

zezwalające na przyznanie pomocy:

a) na ochronę gospodarstw znajdujących się w niekorzystnym położeniu ze względu na warunki

strukturalne lub przyrodnicze,

b) w ramach programów rozwoju gospodarczego.

Artykuł III-231

1. Komisja przedkłada wnioski dotyczące wypracowywania i realizowania wspólnej polityki rolnej,

w tym zastąpienia organizacji krajowych przez jedną z form wspólnej organizacji przewidzianą w

artykule III-228 ustęp 1, jak również wprowadzenia w życie środków, o których mowa w niniejszej

sekcji.

16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/101

Wnioski te uwzględniają współzależność zagadnień rolnych, o których mowa w niniejszej sekcji.

2. Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiają wspólną organizację rynków

rolnych przewidzianą w artykule III-228 ustęp 1, jak również inne postanowienia niezbędne

dla osiągnięcia celów wspólnej polityki rolnej i rybołówstwa. Ustawy europejskie i europejskie ustawy

ramowe są przyjmowane po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.

3. Rada, na wniosek Komisji, przyjmuje rozporządzenia europejskie lub decyzje europejskie w

sprawie ustalania cen, potrąceń, pomocy i ograniczeń ilościowych, jak również w sprawie ustalania i

przydziału wielkości dopuszczalnych połowów.

4. Zgodnie z ustępem 2, krajowe organizacje rynkowe mogą zostać zastąpione wspólną

organizacją przewidzianą w artykule III-228 ustęp 1, jeżeli:

a) wspólna organizacja oferuje Państwom Członkowskim sprzeciwiającym się temu środkowi i

dysponującym własną organizacją krajową dla określonej produkcji równoważne gwarancje

zatrudnienia i poziomu życia zainteresowanych producentów, uwzględniając harmonogram

możliwych dostosowań i potrzebną specjalizację,

b) organizacja ta zapewnia w handlu wewnątrz Unii warunki podobne do tych, jakie istnieją

na rynku krajowym.

5. Jeżeli utworzona jest wspólna organizacja dla niektórych surowców, a nie istnieje jeszcze

wspólna organizacja dla odpowiednich produktów przetworzonych, surowce te, wykorzystywane do

produktów przetworzonych przeznaczonych na wywóz do państw trzecich, mogą być przywożone

spoza Unii.

Artykuł III-232

Jeżeli w Państwie Członkowskim produkt jest przedmiotem krajowej organizacji rynkowej

lub regulacji wewnętrznej o równoważnym skutku, która wpływa na pozycję konkurencyjną

produkcji podobnej w innym Państwie Członkowskim, Państwa Członkowskie stosują w przywozie

opłatę wyrównawczą na taki produkt pochodzący z Państwa Członkowskiego, w którym istnieje taka

organizacja lub regulacja, chyba że Państwo to stosuje opłatę wyrównawczą przy wywozie.

Komisja przyjmuje rozporządzenia europejskie lub decyzje europejskie ustalające wysokość tych

opłat na poziomie niezbędnym do przywrócenia równowagi. Może ona również zezwolić na inne

środki, ustalając ich szczegóły i warunki.

C 310/102 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 16.12.2004

SEKCJA 5

ŚRODOWISKO NATURALNE

Artykuł III-233

1. Polityka Unii w dziedzinie środowiska naturalnego przyczynia się do osiągania następujących

celów:

a) zachowania, ochrony i poprawy jakości środowiska naturalnego,

b) ochrony zdrowia ludzkiego,

c) ostrożnego i racjonalnego wykorzystywania zasobów naturalnych,

d) promowania na płaszczyźnie międzynarodowej środków zmierzających do rozwiązywania

regionalnych lub światowych problemów środowiska naturalnego.

2. Polityka Unii w dziedzinie środowiska naturalnego stawia sobie za cel wysoki poziom ochrony, z

uwzględnieniem różnorodności sytuacji w różnych regionach Unii. Opiera się na zasadzie

ostrożności oraz na zasadach działania zapobiegawczego, naprawiania szkody w pierwszym rzędzie

u źródła i na zasadzie „zanieczyszczający płaci”.

W tym kontekście środki harmonizujące odpowiadające wymogom w dziedzinie ochrony

środowiska obejmują, w odpowiednich przypadkach, klauzulę zabezpieczającą, która pozwala

Państwom Członkowskim na podejmowanie, z pozagospodarczych względów związanych

ze środowiskiem naturalnym, środków tymczasowych podlegających procedurze kontrolnej Unii.

3. Przy opracowywaniu polityki w dziedzinie środowiska naturalnego Unia uwzględnia:

a) dostępne dane naukowo-techniczne,

b) warunki środowiska naturalnego w różnych regionach Unii,

c) korzyści i koszty, które mogą wynikać z działania lub zaniechania działania,

d) gospodarczy i społeczny rozwój Unii jako całości i zrównoważony rozwój jej regionów.

4. W zakresie swoich odpowiednich kompetencji Unia i Państwa Członkowskie współpracują z

państwami trzecimi i właściwymi organizacjami międzynarodowymi. Warunki współpracy Unii

mogą stanowić przedmiot umów między Unią i zainteresowanymi stronami trzecimi.

Ustęp 1 nie narusza kompetencji Państw Członkowskich do negocjowania w organach

międzynarodowych i zawierania umów międzynarodowych.

16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/103

Artykuł III-234

1. Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiają działania służące osiągnięciu

celów określonych w artykule III-233. Ustawy europejskie i europejskie ustawy ramowe

są przyjmowane po konsultacji z Komitetem Regionów i Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.

2. Na zasadzie odstępstwa od ustępu 1 i bez uszczerbku dla artykułu III-172, Rada przyjmuje

jednomyślnie ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiające:

a) przepisy mające przede wszystkim charakter fiskalny,

b) środki wpływające na:

i) zagospodarowanie przestrzenne,

ii) zarządzanie ilościowe zasobami wodnymi lub wpływające w sposób pośredni lub

bezpośredni na dostępność tych zasobów,

iii) przeznaczenie gruntów, z wyjątkiem kwestii zarządzania odpadami,

c) środki wpływające znacząco na wybór Państwa Członkowskiego między różnymi źródłami

energii i ogólną strukturę jego zaopatrzenia w energię.

Rada, stanowiąc jednomyślnie, na wniosek Komisji, może przyjąć decyzję europejską o stosowaniu

zwykłej procedury ustawodawczej do spraw, o których mowa w pierwszym akapicie.

We wszystkich przypadkach Rada stanowi po konsultacji z Parlamentem Europejskim, Komitetem

Regionów i Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.

3. Ustawy europejskie ustanawiają ogólne programy działania określające cele priorytetowe, które

mają być osiągnięte. Ustawy europejskie są przyjmowane po konsultacji z Komitetem Regionów i

Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.

Środki niezbędne do urzeczywistnienia tych programów są przyjmowane na warunkach

przewidzianych w ustępie 1 lub 2, zależnie od przypadku.

4. Bez uszczerbku dla niektórych środków przyjętych przez Unię, Państwa Członkowskie

zapewniają finansowanie i wykonanie polityki w zakresie środowiska naturalnego.

5. Bez uszczerbku dla zasady, iż zanieczyszczający płaci, gdy środek podjęty na podstawie ustępu 1

wiąże się z kosztami uznanymi za nieproporcjonalne dla władz publicznych Państwa Członkowskiego,

środek ten przewiduje, w odpowiedniej formie:

a) tymczasowe odstępstwa, i/lub

b) wsparcie finansowe z Funduszu Spójności.

C 310/104 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 16.12.2004

6. Środki ochronne przyjęte na mocy niniejszego artykułu nie stanowią przeszkody dla Państwa

Członkowskiego w utrzymywaniu i ustanawianiu bardziej rygorystycznych środków ochronnych.

Środki te muszą być zgodne z Konstytucją. Są one notyfikowane Komisji.

SEKCJA 6

OCHRONA KONSUMENTÓW

Artykuł III-235

1. Dążąc do popierania interesów konsumentów i zapewnienia wysokiego poziomu ochrony

konsumentów, Unia przyczynia się do ochrony zdrowia, bezpieczeństwa i interesów gospodarczych

konsumentów, jak również wspierania ich prawa do informacji, edukacji i organizowania się w celu

zachowania ich interesów.

2. Unia przyczynia się do osiągnięcia celów, o których mowa w ustępie 1, poprzez:

a) środki, które przyjmuje w zastosowaniu artykułu III-172 w ramach ustanowienia

lub funkcjonowania rynku wewnętrznego,

b) środki, które wspierają, uzupełniają i nadzorują politykę prowadzoną przez Państwa

Członkowskie.

3. Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiają środki określone w

ustępie 2 lit. b). Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe są przyjmowane po konsultacji

z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.

4. Akty przyjęte na podstawie ustępu 3 nie stanowią przeszkody dla Państwa Członkowskiego w

utrzymaniu lub ustanawianiu bardziej rygorystycznych przepisów ochronnych. Przepisy te muszą

być zgodne z Konstytucją. Są one notyfikowane Komisji.

SEKCJA 7

TRANSPORT

Artykuł III-236

1. Cele Konstytucji, w odniesieniu do kwestii uregulowanych w niniejszej sekcji, są realizowane w

ramach wspólnej polityki transportowej.

2. W celu wykonania ustępu 1, ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe uwzględniają

specyficzne aspekty transportu. Ustawy europejskie i europejskie ustawy ramowe są przyjmowane po

konsultacji z Komitetem Regionów i Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.

Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiają:

a) wspólne reguły mające zastosowanie do transportu międzynarodowego wykonywanego z lub na

terytorium Państwa Członkowskiego lub tranzytu przez terytorium jednego lub większej liczby

Państw Członkowskich,

16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/105

b) warunki dostępu przewoźników nie mających stałej siedziby w Państwie Członkowskim

do transportu krajowego w Państwie Członkowskim,

c) środki pozwalające polepszyć bezpieczeństwo transportu,

d) wszelkie inne potrzebne środki.

3. Przy przyjmowaniu ustaw europejskich lub europejskich ustaw ramowych, o których mowa w

ustępie 2, uwzględnia się przypadki, w których stosowanie tych ustaw może poważnie wpływać na

jakość życia i poziom zatrudnienia w pewnych regionach, jak również na funkcjonowanie

infrastruktury transportowej.

Artykuł III-237

Do czasu przyjęcia ustaw europejskich lub europejskich ustaw ramowych, o których mowa w

artykule III-236 ustęp 2, i z zastrzeżeniem jednomyślnego przyjęcia przez Radę decyzji europejskiej

przyznającej odstępstwo, żadne Państwo Członkowskie nie może wydać mniej korzystnych, w ich

bezpośrednim lub pośrednim skutku wobec przewoźników z innych Państw Członkowskich, w

porównaniu z przewoźnikami krajowymi, różnych przepisów regulujących tę materię na dzień

1 stycznia 1958 roku lub, dla Państw przystępujących, na dzień ich przystąpienia.

Artykuł III-238

Zgodna z Konstytucją jest pomoc, która odpowiada potrzebom koordynacji transportu lub stanowi

zwrot za wykonanie pewnych świadczeń nierozerwalnie związanych z pojęciem usługi publicznej.

Artykuł III-239

Każdy środek w dziedzinie stawek i warunków transportu przyjęty w ramach niniejszej Konstytucji

uwzględnia sytuację gospodarczą przewoźników.

Artykuł III-240

1. W odniesieniu do transportu wewnątrz Unii zakazana jest dyskryminacja polegająca

na stosowaniu przez przewoźników względem tych samych towarów na tych samych połączeniach

przewozowych różnych stawek i warunków transportu ze względu na Państwo Członkowskie

pochodzenia lub przeznaczenia produktów przewożonych.

2. Ustęp 1 nie wyklucza przyjęcia innych ustaw europejskich lub europejskich ustaw ramowych w

zastosowaniu artykułu III-236 ustęp 2.

3. Rada przyjmuje, na wniosek Komisji, rozporządzenia europejskie lub decyzje europejskie

zapewniające wykonanie ustępu 1. Rada stanowi po konsultacji z Parlamentem Europejskim i

Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.

Rada może w szczególności przyjąć rozporządzenia europejskie i decyzje europejskie niezbędne w

celu umożliwienia instytucjom zapewnienia zgodności z zasadami, o których mowa w ustępie 1, i w

celu zapewnienia pełnych korzyści użytkownikom.

C 310/106 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 16.12.2004

4. Komisja, z inicjatywy własnej lub na wniosek Państwa Członkowskiego, bada przypadki

dyskryminacji określone w ustępie 1 i po konsultacji z każdym zainteresowanym Państwem

Członkowskim przyjmuje, w ramach rozporządzeń europejskich i decyzji europejskich, o których

mowa w ustępie 3, niezbędne decyzje europejskie.

Artykuł III-241

1. Zakazane jest narzucanie przez Państwo Członkowskie w zakresie transportu wykonywanego

wewnątrz Unii stosowania stawek i warunków zawierających jakikolwiek element wsparcia

lub ochrony jednego lub kilku przedsiębiorstw bądź poszczególnych gałęzi przemysłu, chyba że

jest ono dozwolone przez Komisję w drodze decyzji europejskiej.

2. Komisja, z inicjatywy własnej lub na wniosek Państwa Członkowskiego, bada stawki i warunki, o

których mowa w ustępie 1, uwzględniając w szczególności, z jednej strony, wymogi właściwej

regionalnej polityki gospodarczej, potrzeby regionów słabo rozwiniętych i problemy regionów

poważnie dotkniętych przez okoliczności polityczne oraz, z drugiej strony, skutki tych stawek i

warunków dla konkurencji między różnymi rodzajami transportu.

Komisja przyjmuje niezbędne decyzje europejskie po konsultacji z każdym zainteresowanym

Państwem Członkowskim.

3. Zakaz ustanowiony w ustępie 1 nie ma zastosowania do taryf konkurencyjnych.

Artykuł III-242

Opłaty i należności pobierane przez przewoźnika w związku z przekraczaniem granic niezależnie od

ceny transportu nie powinny przekraczać rozsądnego poziomu, przy uwzględnieniu rzeczywistych

kosztów efektywnie poniesionych w związku z przekroczeniem granicy.

Państwa Członkowskie podejmują starania, aby obniżyć te koszty.

Komisja może kierować do Państw Członkowskich zalecenia w celu zastosowania niniejszego

artykułu.

Artykuł III-243

Postanowienia niniejszej sekcji nie stanowią przeszkody w stosowaniu środków podjętych

przez Republikę Federalną Niemiec, o ile są one niezbędne do skompensowania niekorzystnych

skutków gospodarczych spowodowanych podziałem Niemiec dla gospodarki niektórych regionów

Republiki Federalnej Niemiec dotkniętych tym podziałem. Pięć lat po wejściu w życie Traktatu

ustanawiającego Konstytucję dla Europy, Rada, stanowiąc na wniosek Komisji, może przyjąć decyzję

europejską uchylającą postanowienia niniejszego artykułu.

Artykuł III-244

Komitet doradczy, złożony z ekspertów wyznaczonych przez rządy Państw Członkowskich, jest

ustanowiony przy Komisji. Komisja konsultuje z nim kwestie transportu gdy uzna to za pożądane.

16.12.2004 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 310/107

Artykuł III-245

1. Postanowienia niniejszej sekcji mają zastosowanie do transportu kolejowego, drogowego i

śródlądowego.

2. Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe mogą wprowadzać odpowiednie środki dla

transportu morskiego i lotniczego. Ustawy europejskie i europejskie ustawy ramowe są przyjmowane

po konsultacji z Komitetem Regionów i Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.

SEKCJA 8

SIECI TRANSEUROPEJSKIE

Artykuł III-246

1. Aby pomóc osiągnąć cele określone w artykułach III-130 i III-220 oraz umożliwić obywatelom

Unii, podmiotom gospodarczym, wspólnotom regionalnym i lokalnym pełne czerpanie korzyści z

ustanowienia obszaru bez granic wewnętrznych, Unia przyczynia się do tworzenia i rozwoju sieci

transeuropejskich w infrastrukturach transportu, telekomunikacji i energetyki.

2. W ramach systemu wolnych i konkurencyjnych rynków działanie Unii zmierza do sprzyjania

wzajemnym połączeniom oraz interoperacyjności sieci krajowych, jak również dostępowi do tych

sieci. Uwzględnia ona w szczególności potrzebę łączenia regionów wyspiarskich, zamkniętych i

peryferyjnych z centralnymi regionami Unii.

Artykuł III-247

1. Dla osiągnięcia celó